Ngày xưa, ở một thành phố lớn phương Đông, có cậu bé Aladdin, con trai một bác thợ may nghèo. Cha mất sớm, Aladdin sống với mẹ, suốt ngày chỉ mải rong chơi ngoài phố. Một hôm, có một người đàn ông lạ, râu dài, mắt sắc, đến bắt chuyện: “Cháu ơi, ta là chú ruột của cháu, đi xa bao năm nay mới về.” Thật ra, đó là một lão phù thủy từ châu Phi xa xôi. Lão đã đọc trong sách cổ rằng có một cây đèn thần giấu dưới lòng đất, và chỉ một cậu bé như Aladdin mới vào lấy được.
Lão dẫn Aladdin ra khỏi thành, đến một thung lũng vắng giữa hai ngọn núi. Lão nhóm lửa, rắc bột thơm, đọc thần chú. Mặt đất rung lên, mở ra một phiến đá có khoen đồng. Lão tháo chiếc nhẫn trên tay đeo cho Aladdin, dặn: “Cháu xuống dưới, đi qua ba gian phòng, đừng chạm vào thứ gì. Cuối vườn có một cây đèn dầu cũ trên hốc tường. Mang nó lên cho ta.” Aladdin xuống hang. Trong vườn ngầm, cây nào cũng trĩu những quả bằng ngọc đỏ, xanh, tím, lấp lánh như sao. Cậu hái đầy túi rồi cầm lấy cây đèn.
Ra đến cửa hang, bậc cuối cao quá, Aladdin không leo lên được. “Chú ơi, kéo cháu lên với!” “Đưa cây đèn đây trước đã!” “Chú kéo cháu lên rồi cháu đưa!” Hai bên giằng co mãi. Lão phù thủy nổi giận, đọc thần chú, phiến đá đóng sập lại, nhốt Aladdin trong bóng tối. Cậu ngồi khóc, chắp tay cầu xin, vô tình xoa vào chiếc nhẫn trên tay. Lập tức, một thần nhẫn hiện ra: “Cậu chủ cần gì, tôi xin vâng lệnh!” “Đưa tôi về nhà!” Chớp mắt, Aladdin đã đứng trước cửa nhà mình.
Nhà chẳng còn gì ăn. Mẹ Aladdin định đem cây đèn cũ đi bán, bèn lấy giẻ lau cho sáng. Bà vừa xoa một cái, khói bốc lên cuồn cuộn, và một vị thần đèn khổng lồ hiện ra, giọng vang như sấm: “Tôi là đầy tớ của cây đèn. Ai cầm đèn, tôi xin vâng lệnh người ấy!” Bà mẹ sợ quá ngất đi. Aladdin cầm lấy đèn, bình tĩnh nói: “Thần ơi, chúng tôi đói. Hãy mang cho chúng tôi cái gì ăn.” Thần đèn bưng ra mười hai chiếc đĩa bạc đầy thức ăn thơm ngon. Từ đó, hai mẹ con không còn phải chịu đói nữa.
Năm tháng trôi qua, Aladdin lớn lên thành một chàng trai khôn ngoan, lễ độ. Một hôm, chàng thấy công chúa, con gái nhà vua, đi ngang qua phố, và đem lòng yêu nàng. Chàng nhờ mẹ mang lên vua một khay đầy những trái ngọc lấy từ vườn ngầm. Nhà vua ngắm ngọc, sửng sốt: kho báu triều đình chẳng có viên nào đẹp bằng. Vua hứa gả công chúa, nhưng đòi bốn mươi chậu vàng đầy ngọc quý. Thần đèn làm xong tất cả chỉ trong một buổi. Rồi chỉ sau một đêm, thần dựng cho Aladdin một cung điện lộng lẫy ngay trước cung vua. Đám cưới linh đình kéo dài suốt nhiều ngày.
Ở châu Phi xa xôi, lão phù thủy biết Aladdin chẳng những thoát khỏi hang mà còn giàu sang nhờ cây đèn thần. Lão giận lắm, lập tức lên đường. Lão mua một giỏ đèn mới tinh, đi rao trước cung điện: “Ai đổi đèn cũ lấy đèn mới nào!” Hôm ấy Aladdin đi săn vắng. Công chúa không biết bí mật của cây đèn, nàng cười, sai người hầu mang cây đèn cũ ra đổi. Lão phù thủy chộp lấy, xoa một cái, ra lệnh cho thần đèn mang cả cung điện cùng công chúa sang tận châu Phi.
Aladdin về, thấy chỗ cung điện chỉ còn bãi đất trống. Nhà vua giận dữ, bắt chàng phải tìm lại công chúa. Aladdin xoa chiếc nhẫn. Thần nhẫn hiện ra nhưng thưa: “Tôi không thể địch nổi thần đèn. Nhưng tôi có thể đưa cậu chủ tới bên cung điện.” Chớp mắt, Aladdin đã ở châu Phi. Công chúa mừng rỡ mở cửa sổ đón chàng. Hai người bàn kế. Aladdin đưa cho nàng một gói bột ngủ thật mạnh.
Tối ấy, công chúa mời lão phù thủy dùng bữa, rót cho lão một cốc nước quả có bột ngủ. Lão uống cạn, rồi gục xuống bàn, ngáy vang. Aladdin bước vào, lấy cây đèn giấu trong áo lão, xoa một cái. “Thần ơi, hãy mang lão phù thủy ra một hòn đảo hoang thật xa, nơi lão không bao giờ quay lại được. Rồi đưa cung điện của chúng ta về chỗ cũ.” Sáng hôm sau, nhà vua mở cửa sổ, thấy cung điện đã sừng sững trở về như chưa từng đi đâu.
Từ đó, Aladdin giữ cây đèn thật cẩn thận, chỉ dùng phép khi thật cần. Chàng sống nhân hậu, giúp đỡ người nghèo trong thành. Về sau, chàng nối ngôi vua, cùng công chúa trị vì đất nước trong yên vui suốt nhiều năm. Người ta bảo, của báu lớn nhất của Aladdin không phải cây đèn thần, mà là tấm lòng biết thương người và trí khôn của chàng.