Ngày xưa, ở một thành phố xứ Ba Tư, có hai anh em Cassim và Ali Baba. Cassim lấy vợ giàu, sống trong nhà cao cửa rộng. Ali Baba thì nghèo, ngày ngày dắt ba con lừa vào rừng đốn củi đem bán. Một hôm, đang đốn củi, Ali Baba thấy bụi mù cuồn cuộn phía xa. Một đoàn người ngựa phi tới, đông lắm. Chàng sợ quá, vội trèo lên cây, nấp sau tán lá. Chàng đếm: đúng bốn mươi người, tên nào cũng mang bao tải nặng trĩu.
Bốn mươi tên cướp dừng lại trước một vách đá. Tên thủ lĩnh bước lên, hô to: “Vừng ơi, mở ra!” Vách đá tách đôi thành một cánh cửa lớn. Cả bọn khuân bao vào trong. Lát sau, chúng đi ra, tên thủ lĩnh hô: “Vừng ơi, đóng lại!” và cửa đá khép chặt. Chờ bọn cướp đi khuất, Ali Baba trèo xuống, đứng trước vách đá, hồi hộp nói: “Vừng ơi, mở ra!” Cánh cửa từ từ mở. Bên trong là cả một kho báu: vàng thỏi, bạc nén, lụa là, thảm quý chất cao như núi. Ali Baba chỉ lấy vài túi tiền vàng, chất lên lưng lừa, rồi hô cửa đóng lại, lặng lẽ về nhà.
Vợ Ali Baba mừng quá, sang nhà Cassim mượn đấu để đong vàng. Vợ Cassim tò mò, lén bôi một lớp sáp dưới đáy đấu. Khi đấu được trả về, dưới đáy còn dính một đồng tiền vàng. Cassim đến tra hỏi, Ali Baba thật thà kể hết. Sáng hôm sau, Cassim dắt mười con lừa vào rừng, tìm đến vách đá: “Vừng ơi, mở ra!” Hắn vào hang, mải mê nhét vàng vào bao, cửa sau lưng tự đóng lại. Đến khi muốn ra, hắn quên khuấy câu thần chú. “Lúa mạch ơi, mở ra! Đậu ơi, mở ra!” Cửa đá vẫn đứng im.
Đúng lúc đó, bốn mươi tên cướp quay về. Chúng bắt được Cassim trong hang. Từ đó, Cassim không bao giờ trở về nhà nữa. Ali Baba vào rừng tìm anh, chỉ thấy đôi giày của anh rơi trước vách đá. Còn bọn cướp thì biết rằng ngoài Cassim, hẳn còn có người khác biết bí mật của chúng. Tên thủ lĩnh nghiến răng: “Phải tìm cho ra kẻ ấy!”
Nhà Ali Baba có một cô hầu gái tên là Morgiana, nhanh trí và can đảm. Một tên cướp lần vào thành, dò ra nhà Ali Baba, lấy phấn trắng đánh một dấu lên cửa. Sáng ra, Morgiana thấy dấu phấn lạ. Cô nghĩ ngợi một lúc, rồi lấy phấn đánh đúng dấu ấy lên cửa mọi nhà trong phố. Đêm đó, bọn cướp kéo đến, nhà nào cũng có dấu, đành bỏ về tay không. Lần sau chúng đánh dấu đỏ, Morgiana lại làm y như thế.
Tên thủ lĩnh bèn đóng vai một lái buôn dầu, dắt mười chín con la chở ba mươi tám chiếc chum lớn. Một chum đựng dầu thật, còn ba mươi bảy chum kia, mỗi chum giấu một tên cướp. Hắn đến xin Ali Baba cho nghỉ nhờ một đêm. Ali Baba tốt bụng mời vào. Đêm khuya, đèn trong bếp hết dầu, Morgiana ra sân lấy dầu. Vừa đến bên chum, cô nghe tiếng thì thầm: “Thủ lĩnh, đã đến lúc chưa?” Morgiana giật mình, nhưng giữ giọng thật trầm: “Chưa đâu, cứ nằm im.”
Morgiana đi một lượt qua từng chum, đáp khẽ cùng một câu như thế. Rồi cô lấy dây thừng buộc chặt từng nắp chum lại, không để tên nào chui ra được. Trời vừa hửng sáng, cô chạy đi gọi lính gác thành. Lính kéo đến, khiêng cả ba mươi bảy chiếc chum đi, bọn cướp bị giải đi chịu phạt. Riêng tên thủ lĩnh thấy động, đã nhảy qua tường trốn mất.
Ít lâu sau, một lái buôn lạ mặt kết thân với con trai Ali Baba và được mời đến dùng bữa. Morgiana nhìn kỹ: đúng là tên thủ lĩnh cải trang, dưới áo còn giắt một con dao găm. Cô thay áo vũ nữ, cầm trống lục lạc, xin được múa giúp vui. Vừa múa, cô vừa lượn quanh tên khách, rồi bất ngờ giật phăng tấm áo choàng, để lộ con dao giấu kín và bộ mặt thật của hắn. Ali Baba nhận ra ngay tên thủ lĩnh. Lính gác ập vào giải hắn đi, và hắn không bao giờ quay lại nữa.
Ali Baba cảm động nắm tay Morgiana: “Con đã cứu cả nhà ta không chỉ một lần.” Ông trả tự do cho cô, rồi cưới cô cho con trai mình. Kho báu trong hang được Ali Baba dùng để giúp người nghèo trong thành. Còn câu thần chú “Vừng ơi, mở ra!” thì theo chân các bà, các mẹ, đi vào biết bao câu chuyện kể bên bếp lửa cho đến tận hôm nay.