Về kệ Thế giới

Anansi và kho chuyện của trời

Khoảng 5 phút · 6 cảnh

Ngày xưa, mọi câu chuyện trên đời đều nằm trong rương của thần trời Nyame. Chú nhện bé nhỏ Anansi xin mua kho chuyện, và thần đòi một cái giá tưởng không ai trả nổi. Truyện dân gian châu Phi về trí khôn thắng sức mạnh, kể nhẹ cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Truyện dân gian châu Phi (Ashanti, Ghana)

Ngày xưa, ở Tây Phi, mọi câu chuyện trên đời đều do thần trời Nyame cất trong một chiếc rương vàng trên mây. Dưới mặt đất, buổi tối chẳng ai có chuyện gì để kể cho nhau nghe. Chú nhện Anansi bé nhỏ nghĩ: “Ta sẽ mua kho chuyện ấy về cho mọi người.” Chú giăng một sợi tơ dài, leo mãi lên tận trời. Thần Nyame bật cười: “Bao nhiêu vua chúa giàu có đã tới đây mà không mua nổi. Muốn có kho chuyện, ngươi phải mang về cho ta con trăn Onini, con báo Osebo, bầy ong vò vẽ Mmoboro và nàng tiên nhỏ Mmoatia.”

Anansi về nhà bàn với vợ là Aso. Rồi chú chặt một tàu lá cọ dài và một sợi dây leo, đi tới chỗ con trăn ở. Chú vừa đi vừa nói to: “Vợ ta bảo trăn dài hơn tàu lá cọ, ta bảo không phải đâu.” Con trăn nghe thấy, bò ra: “Ta dài hơn chứ. Cứ đo mà xem!” Trăn nằm duỗi thẳng bên tàu lá. Anansi bảo: “Anh cứ co lại, tôi phải buộc cho thẳng mới đo đúng được.” Chú quấn dây leo buộc trăn vào tàu lá, buộc chặt từng khúc một. Thế là con trăn nằm im, chẳng nhúc nhích được nữa.

Tiếp theo là con báo. Anansi đào một cái hố sâu trên lối báo hay đi, phủ cành lá lên trên. Đêm ấy, báo đi qua, sụp xuống hố, kêu gào ầm ĩ. Sáng ra, Anansi ghé tới: “Ôi, anh báo, sao lại ngồi dưới ấy? Để tôi giúp anh lên.” Chú uốn cong một cành cây, buộc dây tơ thả xuống: “Anh buộc dây vào bốn chân cho chắc nhé.” Báo làm theo. Anansi buông cành cây, báo bị nhấc bổng lên, treo lủng lẳng, chân bị trói chặt. Chú khiêng báo đi, cười khúc khích.

Rồi tới bầy ong vò vẽ dữ dằn. Anansi khoét một quả bầu khô, đổ đầy nước vào. Chú lại cắt một tàu lá chuối che lên đầu, rồi đi tới tổ ong. Chú rảy nước lên tổ, lại rảy nước lên mình, rồi hô to: “Trời mưa rồi! Mưa to lắm! Các bạn ong ơi, mau chui vào quả bầu của tôi mà trú mưa, kẻo ướt hết cánh!” Bầy ong tưởng thật, vù vù bay cả vào trong quả bầu. Anansi lấy nắm cỏ bịt miệng bầu lại. “Cảm ơn các bạn nhé,” chú nói.

Cuối cùng là nàng tiên nhỏ Mmoatia, hay nhảy múa dưới gốc cây odum. Anansi tạc một con búp bê gỗ, phết nhựa cây dính khắp người, đặt bên gốc cây, trước mặt là bát khoai nghiền thơm phức. Nàng tiên tới, ăn hết khoai, rồi nói: “Cảm ơn búp bê nhé.” Búp bê chẳng đáp. Nàng tiên phật ý: “Sao không trả lời ta?” rồi đẩy búp bê một cái. Tay dính chặt. Nàng đẩy tay kia, tay kia cũng dính. Thế là nàng tiên nhỏ dính chặt vào búp bê, chẳng gỡ ra được.

Anansi buộc tất cả bằng tơ, kéo lên trời: con trăn, con báo, quả bầu đầy ong, và nàng tiên nhỏ. Thần Nyame cùng các quan trên trời trố mắt kinh ngạc. Thần đứng dậy, nói lớn: “Biết bao kẻ giàu có, sức mạnh hơn ngươi mà không làm được. Từ nay, kho chuyện của trời thuộc về Anansi. Mọi câu chuyện sẽ được gọi là chuyện của Anansi.” Anansi ôm rương vàng xuống trần, mở nắp ra. Từng câu chuyện bay ra khắp nơi. Và từ đó, tối tối, người ta lại quây quần kể chuyện cho nhau nghe, như chúng ta lúc này.