Ngày xưa, có một bà mẹ nghèo sinh được một cậu con trai có số may mắn. Người ta tiên tri rằng năm mười bốn tuổi, cậu sẽ cưới công chúa. Ông vua nước ấy lòng dạ xấu xa, nghe vậy thì tức lắm. Vua giả làm người lạ, đến nhà, đưa thật nhiều vàng xin nuôi đứa bé. Cha mẹ cậu nghĩ con mình có số may, đi đâu cũng gặp điều lành, nên đành gật đầu. Vua đặt đứa bé vào một chiếc hộp, thả xuống dòng nước sâu, nghĩ bụng: "Thế là con gái ta thoát khỏi chàng rể chẳng ai mời."
Nhưng chiếc hộp không chìm, cứ trôi bồng bềnh như một con thuyền, chẳng giọt nước nào lọt vào. Hộp trôi đến bờ đập của một nhà máy xay. Cậu thợ xay lấy móc kéo lên, tưởng nhặt được kho báu. Mở ra thì thấy một em bé kháu khỉnh, khoẻ mạnh, đang mỉm cười. Vợ chồng bác thợ xay không có con, mừng lắm, nhận nuôi cậu bé như con ruột. Mười bốn năm sau, một hôm trời bão, vua ghé vào nhà máy xay trú mưa. Nghe kể chuyện chiếc hộp trôi, vua biết ngay đó chính là cậu bé năm xưa. Vua viết một bức thư gửi hoàng hậu, nhờ cậu mang đi. Trong thư dặn: hễ cậu bé đến thì nhốt ngay vào ngục tối, mãi mãi không cho ra.
Cậu bé lên đường, nhưng lạc vào một khu rừng lớn. Trời tối, cậu thấy ánh đèn le lói của một túp lều. Trong lều có một bà cụ ngồi bên bếp lửa. Bà giật mình: "Cháu ơi, đây là nhà bọn cướp đấy." "Cháu không sợ đâu, cháu mệt quá rồi," cậu nói, rồi nằm lên ghế dài ngủ thiếp đi. Bọn cướp về, mở thư ra đọc. Thấy cậu bé ngây thơ sắp bị hại, chúng cũng thấy thương. Tên cầm đầu xé bức thư, viết thư khác: hễ cậu bé đến thì gả ngay công chúa cho cậu. Sáng hôm sau, chúng chỉ đường cho cậu. Hoàng hậu đọc thư, làm đúng như trong thư dặn. Đám cưới linh đình được tổ chức, công chúa và chàng trai sống bên nhau rất vui vẻ.
Vua về, thấy lời tiên tri đã thành sự thật thì nổi giận: "Muốn giữ con gái ta thì phải xuống tận nhà quỷ, lấy về cho ta ba sợi tóc vàng trên đầu quỷ!" Vua mong cậu đi rồi không bao giờ quay lại. Nhưng cậu đáp: "Con không sợ quỷ đâu." Đến thành thứ nhất, người gác cổng hỏi: "Sao giếng ở chợ ngày trước chảy ra rượu nho, giờ khô cạn?" Đến thành thứ hai: "Sao cây táo ngày trước ra táo vàng, giờ đến lá cũng chẳng có?" Đến bến sông, bác lái đò hỏi: "Sao tôi phải chèo đò qua lại mãi, chẳng ai thay?" Lần nào cậu cũng đáp: "Bác chờ cháu về sẽ biết."
Qua sông, cậu đến cửa hang của quỷ, bên trong đen kịt muội khói. Quỷ đi vắng, chỉ có bà của quỷ ngồi trên chiếc ghế bành to. Bà trông chẳng dữ dằn gì. Nghe cậu kể, bà thương tình: "Quỷ về mà thấy cháu thì nguy. Để bà giúp." Bà biến cậu thành một chú kiến tí hon, giấu vào nếp váy. Cậu nhắc bà ba câu hỏi về giếng rượu, cây táo và bác lái đò. Bà dặn: "Cháu cứ nằm yên, nghe cho kỹ lời quỷ nói khi bà nhổ tóc nhé."
Tối đến, quỷ về, khịt mũi: "Ta ngửi thấy mùi người lạ! Có gì không ổn rồi!" Bà mắng: "Bà vừa quét dọn xong, con lại bới tung lên. Ngồi xuống ăn tối đi." Ăn xong, quỷ gối đầu lên lòng bà ngủ ngáy khò khò. Bà nhổ sợi tóc vàng thứ nhất. "Ối! Bà làm gì thế?" "Bà mơ thấy giếng rượu khô cạn, sao lại thế nhỉ?" "Có con cóc ngồi dưới hòn đá trong giếng. Bắt nó đi là rượu lại chảy." Bà nhổ sợi thứ hai: "Bà mơ cây táo vàng chẳng ra lá." "Có con chuột gặm rễ. Bắt nó đi là có táo vàng." Bà nhổ sợi thứ ba: "Bà mơ bác lái đò chèo mãi chẳng ai thay." "Đồ ngốc! Có ai sang đò thì dúi mái chèo vào tay người đó, thế là được tự do." Sáng ra quỷ đi vắng, bà trả lại hình người cho cậu, đưa cậu ba sợi tóc vàng.
Đến bến sông, cậu bảo bác lái đò chở mình sang trước, rồi mới chỉ cách. Đến thành có cây táo, cậu bảo bắt con chuột gặm rễ đi. Người ta tạ ơn cậu hai con lừa chở đầy vàng. Đến thành có giếng khô, cậu bảo tìm con cóc dưới hòn đá bắt đi. Người ta lại tặng hai con lừa chở vàng. Về đến nhà, công chúa mừng rỡ. Vua thấy ba sợi tóc vàng và bốn con lừa chở vàng thì hài lòng lắm: "Thôi được, con giữ lấy vợ. Nhưng con lấy đâu ra lắm vàng thế?" "Bên kia sông, vàng nằm đầy bờ thay cho cát. Cứ nhờ bác lái đò chở sang là lấy được."
Ông vua tham lam vội vã lên đường. Đến bến sông, vua vẫy bác lái đò chở sang. Sang đến bờ bên kia, bác lái đò dúi mái chèo vào tay vua, rồi nhảy lên bờ, thế là được tự do. Từ đó, ông vua tham lam phải chèo đò qua lại mãi, đó là hình phạt cho những điều xấu đã làm. Còn chàng trai may mắn và công chúa thì sống hạnh phúc bên nhau. Không biết giờ vua có còn chèo đò không nhỉ? Nếu còn, ấy là vì chưa ai cầm lấy mái chèo.