Ngày xưa, ở một xứ xa xôi, có một nhà vua có mười một người con trai và một cô con gái nhỏ tên là Elisa. Các hoàng tử viết bằng bút kim cương lên bảng vàng, còn Elisa ngồi trên chiếc ghế nhỏ bằng pha lê, xem sách tranh. Nhưng rồi nhà vua cưới một hoàng hậu mới, bà chẳng thương các con riêng của chồng chút nào. Bà gửi Elisa về quê ở với một gia đình nông dân. Còn với mười một hoàng tử, bà dùng phép thuật xấu xa. Bà nói: Bay đi, hãy bay đi thành những con chim không biết nói! Và các hoàng tử biến thành mười một con thiên nga trắng, bay vút qua cửa sổ.
Năm Elisa mười lăm tuổi, cô trở về cung, nhưng hoàng hậu lại bôi nước quả óc chó lên mặt và làm rối tung tóc cô. Nhà vua nhìn cô mà chẳng nhận ra con gái mình. Elisa buồn bã bỏ vào rừng sâu, quyết đi tìm các anh. Cô gặp một bà cụ hái quả dại. Bà cụ bảo: Hôm qua ta thấy mười một con thiên nga đội vương miện vàng bơi trên dòng suối gần đây. Elisa đi theo dòng suối ra tới bờ biển. Lúc mặt trời lặn, mười một con thiên nga bay vào bờ. Khi tia nắng cuối cùng tắt, lông chim rơi xuống, và đứng đó là mười một chàng hoàng tử. Elisa ôm chầm lấy các anh.
Người anh cả kể: Ban ngày chúng anh là thiên nga, chỉ khi trời tối mới được làm người. Chúng anh sống ở một xứ bên kia biển, mỗi năm chỉ được về thăm quê một lần. Các anh đan một tấm lưới bằng cành liễu và cói. Sáng hôm sau, mười một con thiên nga ngậm lưới, chở Elisa bay qua biển. Cô ngủ thiếp đi trên tấm lưới, người anh út bay phía trên, dang cánh che nắng cho em. Chiều tối, họ đáp xuống một mỏm đá nhỏ giữa biển, cả mười hai anh em nắm tay nhau, nghe sóng vỗ suốt đêm.
Đêm ấy, Elisa mơ thấy một bà tiên. Bà nói: Muốn cứu các anh, con hãy hái cây tầm ma, giẫm thành sợi, rồi đan mười một chiếc áo. Khoác áo lên mười một con thiên nga, phép thuật sẽ tan. Nhưng từ lúc bắt đầu cho đến khi xong, con không được nói một lời. Chỉ một tiếng thôi, lời ấy sẽ khiến các anh con đau lòng mãi mãi. Elisa tỉnh dậy, ra hái tầm ma ngay. Lá tầm ma đốt tay cô phồng rộp, rát như lửa, nhưng cô vẫn mỉm cười mà đan. Các anh trở về, thấy em im lặng, đôi tay sưng đỏ, liền hiểu em đang làm gì cho mình. Người anh út khóc, nước mắt anh rơi xuống tay em, làm dịu cơn rát.
Một hôm, nhà vua trẻ của xứ ấy đi săn, gặp Elisa trong hang. Chàng hỏi gì, cô cũng chỉ lắc đầu. Thấy cô hiền hậu và xinh đẹp, nhà vua đưa cô về cung, cưới cô làm hoàng hậu. Chàng còn cho dọn một căn phòng giống hệt cái hang, có cả tầm ma và chiếc áo cô đang đan dở, để cô vui. Nhưng tầm ma hết, Elisa phải đi lúc nửa đêm ra nghĩa trang hái thêm. Vị tổng giám mục thấy vậy, tâu với vua rằng cô là phù thủy. Nhà vua đau lòng mà không cãi được, vì Elisa vẫn không nói một lời nào để thanh minh.
Elisa bị đưa ra quảng trường để chịu phạt. Trên xe, cô vẫn cặm cụi đan chiếc áo thứ mười một. Người dân xì xào, có kẻ còn muốn giật lấy những chiếc áo của cô. Bỗng mười một con thiên nga bay vụt xuống, đậu quanh xe, dang rộng cánh che chở cho em. Elisa ném vội mười một chiếc áo lên mình các anh. Thế là phép thuật tan, mười một chàng hoàng tử hiện ra. Chỉ có người anh út vẫn còn một bên cánh thiên nga, vì chiếc áo của anh còn thiếu một tay áo. Lúc ấy Elisa mới cất tiếng: Giờ thì em được nói rồi. Em không có lỗi gì cả!
Người anh cả kể lại cho mọi người nghe tất cả sự thật. Trong khi anh kể, một mùi hương lạ lan khắp quảng trường. Những cành củi khô quanh xe nảy mầm, mọc thành một bụi hồng lớn, trên đỉnh nở một bông hồng trắng sáng như sao. Nhà vua ngắt bông hồng ấy, cài lên ngực Elisa. Chuông nhà thờ tự ngân vang, đàn chim bay về từng đàn. Mười một hoàng tử, nhà vua trẻ và hoàng hậu Elisa cùng nhau trở về cung điện, vui hơn bất kỳ ai trên đời.