Về kệ Thế giới

Bốn món quà của bà tiên

Khoảng 7 phút · 6 cảnh

Cô gái nghèo Tephany chia bữa trưa cho một bà lão lạ và được tặng lần lượt bốn món quà phép: tự do, trí khôn, sắc đẹp và những giọt nước mắt hóa ngọc trai. Món nào cũng mang lại rắc rối, cho tới khi cô hiểu điều mình thật sự cần. Truyện dân gian Bretagne (Pháp) trong tuyển tập của Andrew Lang, kể nhẹ nhàng cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Truyện dân gian Bretagne (Pháp), Andrew Lang chép (1910)

Ở xứ Bretagne nước Pháp, có bà Barbaik quanh năm cày cuốc với cô cháu gái Tephany. Bà mê tiền đến mức chỉ cho hai dì cháu ăn mặc vừa đủ, còn người nghèo thì bà ghét ra mặt. Một hôm, thấy Tephany đứng nói chuyện với Denis, anh làm thuê nghèo ở làng bên, bà kéo phắt cháu đi: “Đứa nghèo rớt ấy mà mày cũng để mắt tới à? Cấm gặp nó nữa!” Tephany buồn bã xuống sông giặt áo. Một bà lão lạ chống gậy đi tới, cô liền nhường chỗ ngồi, đưa luôn bữa trưa của mình. Bà lão nhìn cô: “Ai giúp người thì đáng được giúp. Đây là chiếc ghim đồng. Cháu cài ghim vào áo thì bà dì sẽ phải ra đồng đếm bắp cải, cho tới khi cháu cất ghim đi.” Nói rồi bà biến mất. Tephany hiểu đó là một bà tiên.

Tối hôm sau, Tephany cài ghim vào áo, lập tức bà Barbaik xỏ guốc ra ruộng đếm bắp cải. Cô chạy ra gặp Denis, và cứ thế nhiều ngày liền. Nhưng Denis chỉ thích nói về mình, hát hết các bài anh biết, kể hết các mộng làm giàu rồi đâm chán, có hôm chẳng tới. Một chiều, bà tiên lại hiện ra bên giếng nước. Tephany thưa: “Anh ấy chán cháu rồi. Bà cho cháu được thông minh để giữ chân anh ấy.” Bà lão trao cho cô một chiếc lông chim cài tóc. Lập tức Tephany hiểu biết đủ điều, hát được mọi bài ca xứ Bretagne, lại tự đặt được bài mới. Nhưng cô không nhịn được mà đem lời sắc sảo ra chế giễu những ai chê cô nghèo. Người ta bảo nhau: “Lấy cô ấy thì cầm cương là vợ đấy.” Denis cũng bắt đầu sợ cái miệng của cô.

Một tối, Denis bảo phải đi hội nhảy ở làng bên, nơi có cô Aziliez xinh nhất vùng. Tephany giận dỗi đóng sầm cửa, gỡ lông chim ra mà khóc: “Thông minh làm gì, đàn ông chỉ thích người đẹp.” “Muốn đẹp thì cháu sẽ đẹp,” bà tiên hiện ra, trao cho cô một chuỗi vòng. Đeo vào, Tephany thành người đẹp nhất trần gian. Cô diện váy đẹp chạy đi dự hội. Giữa đường gặp một cỗ xe sang trọng, chàng lãnh chúa trẻ trên xe sững sờ: “Nàng phải làm vợ ta!” “Thưa ngài, tôi chỉ muốn làm vợ Denis.” Nhưng người hầu đã đưa cô lên xe, chở về một tòa lâu đài, cửa nào cũng đóng chặt. Nhờ lông chim, cô nhận ra một khe sáng trên vách gỗ, rồi chạm vào chiếc ghim, thế là cả lâu đài kéo nhau đi đếm bắp cải, còn cô lách qua cửa nhỏ trốn ra.

Đêm đã khuya, Tephany mệt lả. Tới một trang trại, bà chủ nhà đã định cho cô vào ngủ nhờ, thì mấy cậu con trai mê sắc đẹp của cô, tranh nhau lấy lòng rồi cãi nhau ầm ĩ. Các bà các cô trong nhà nổi giận, mắng cô té tát. Cô chạy vào bóng cây, nghe tiếng chân đuổi theo sau. Sực nhớ chuỗi vòng, cô giật đứt khóa, quàng vội nó vào cổ một con lợn đang ủn ỉn dưới rãnh. Lập tức tiếng chân thôi đuổi cô, quay ra đuổi theo con lợn. Tephany lần đường về nhà bà dì, mấy ngày liền mệt mỏi, buồn rầu. Denis lại ít tới, bảo rằng chỉ người giàu mới rảnh mà ngồi chuyện trò. Bên giếng nước, cô thì thầm: “Giá mình xin của cải thì hơn.” Giọng bà tiên vang lên: “Về nhà, trong túi áo bên phải có một hộp thuốc mỡ. Bôi lên mắt, cháu sẽ thấy chính cháu là một kho báu.”

Tephany đang bôi thuốc lên mắt thì bà Barbaik bước vào. Từ ngày cứ phải đi đếm bắp cải, việc nhà hỏng bét, chẳng người làm nào chịu ở với bà. Thấy cháu đứng trước gương, bà nổi cơn, tát cho cô một cái. Tephany òa khóc, và từng giọt nước mắt rơi xuống hóa thành những hạt ngọc trai tròn lấp lánh. Bà Barbaik kêu lên, quỳ xuống nhặt. Vừa lúc Denis bước vào, cũng quỳ xuống nhặt. “Đừng cho hàng xóm biết nhé, Denis, cậu sẽ có phần. Khóc nữa đi cháu, khóc nữa đi!” Bà chìa tạp dề, anh chìa mũ ra hứng. Tephany thấy lòng nghẹn lại vì sự tham lam ấy, cố nén, lau khô nước mắt. Denis bảo: “Thế là đủ cho lần đầu. Tôi lên phố xem mỗi hạt giá bao nhiêu.” “Tôi đi cùng,” bà Barbaik nói, vì bà chẳng tin ai bao giờ.

Còn lại một mình, Tephany ngồi lặng trên ghế, hai tay nắm chặt. Ngẩng lên, cô thấy bà tiên đứng trong góc tối bên lò sưởi, nhìn cô cười cười. Cô đứng dậy, đưa trả bà chiếc ghim, chiếc lông chim và hộp thuốc mỡ: “Bà cầm lấy cả đi ạ. Cháu đã hiểu bài học rồi. Người khác cứ việc giàu, đẹp và khôn. Cháu chỉ mong làm cô gái quê nghèo như xưa, chăm chỉ làm lụng vì những người mình thương.” Bà tiên gật đầu: “Phải, cháu đã hiểu rồi. Cháu sẽ sống yên vui và lấy người mình thương, vì suốt từ đầu, cháu chẳng nghĩ cho mình mà chỉ nghĩ cho anh ấy.” Từ đó Tephany không gặp lại bà lão nữa. Cô tha thứ cho Denis chuyện đem bán nước mắt của cô, và dần dần anh thành một người chồng tốt, chịu khó làm phần việc của mình.