Về kệ Thế giới

Chàng Tawara Tōda và bao gạo thần

Khoảng 6 phút · 7 cảnh

Chàng hiệp sĩ Hidesato dũng cảm bước qua con rồng nằm chắn cầu Seta, và được Vua Rồng hồ Biwa nhờ đuổi con rết khổng lồ trên núi Mikami. Chỉ còn một mũi tên cuối cùng, chàng phải nghĩ ra một mẹo. Truyện dân gian Nhật Bản về bao gạo không bao giờ vơi, kể nhẹ nhàng cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Truyện dân gian Nhật Bản (Yei Theodora Ozaki, 1908)

Ngày xưa, ở Nhật Bản có một chàng hiệp sĩ trẻ tên là Hidesato. Chàng không chịu ngồi yên, một hôm khoác ống tên, cầm cây cung to cao hơn cả người, lên đường tìm việc nghĩa. Tới cây cầu Seta bắc ngang hồ Biwa xinh đẹp, chàng bỗng dừng lại. Một con rồng khổng lồ đang nằm ngủ vắt ngang cầu, mình to như thân cây thông, mũi phì ra khói. Ai cũng phải quay đầu bỏ chạy. Nhưng Hidesato hít một hơi, rồi bình thản bước qua, giẫm lên mình rồng, lách qua những khúc cuộn, chẳng thèm ngoái lại.

Chàng vừa đi được mấy bước thì có tiếng gọi sau lưng. Con rồng đã biến mất, thay vào đó là một người đàn ông tóc đỏ dài, đội mũ hình đầu rồng, mặc áo xanh ngọc thêu hình vỏ ốc, cúi chào rất lễ phép. “Ta là Vua Rồng của hồ này. Đã lâu nay, một con rết khổng lồ trên núi Mikami đêm nào cũng xuống hồ, bắt con cháu ta đi. Ta nằm trên cầu chờ một người thật can đảm. Ai thấy ta cũng chạy mất, chỉ có chàng là không sợ. Xin chàng giúp ta đuổi con rết ấy đi!” Hidesato thương Vua Rồng, nhận lời ngay.

Vua Rồng dẫn chàng xuống lòng hồ. Lạ thay, nước rẽ ra hai bên, áo chàng không ướt lấy một sợi. Dưới đáy hồ là một tòa cung điện bằng đá cẩm thạch trắng. Cá vàng, cá chép đỏ, cá hồi bạc tíu tít hầu hạ. Mâm cỗ bày trên những đĩa hình lá sen, đũa bằng gỗ mun quý. Mười cô cá vàng ra múa, mười chú cá chép đỏ gảy đàn. Tiệc vui đến nỗi chàng quên cả chuyện con rết. Bỗng lúc nửa đêm, cung điện rung lên từng hồi, thình thịch, thình thịch, như có cả một đoàn quân đang kéo đến.

Hai người chạy ra ban công. Trên ngọn núi phía bên kia hồ, hai quả cầu lửa đang tiến lại gần, gần mãi. Đó là hai con mắt của con rết! Sau đó là tấm thân dài ngoằng quấn quanh núi, trăm cái chân sáng rực như trăm chiếc đèn lồng. Vua Rồng run rẩy. Hidesato bình tĩnh: “Đừng sợ, đưa cung tên cho ta.” Chàng thấy trong ống chỉ còn đúng ba mũi tên. Chàng giương cung bắn mũi thứ nhất, trúng ngay đầu con rết, nhưng mũi tên bật ra, rơi xuống. Chàng bắn mũi thứ hai, lại trúng, lại bật ra. Con rết vẫn bò xuống, mỗi lúc một gần.

Chỉ còn một mũi tên. Hidesato chợt nhớ lời người xưa: rết rất sợ nước bọt của người. Chàng đưa đầu mũi tên lên miệng thấm một chút, rồi giương cung, ngắm thật kỹ, buông dây. Mũi tên bay vút đi, trúng giữa đầu con rết, và lần này không bật ra nữa. Tấm thân dài khựng lại, trăm ngọn đèn trên chân nó mờ dần, mờ dần như ánh hoàng hôn, rồi tắt hẳn. Trời bỗng tối sầm, sấm rền, chớp lóe, gió gào suốt đêm. Đến sáng, trời trong veo. Con rết đã không còn trên núi, và từ đó nó không bao giờ quay lại quấy phá hồ Biwa nữa.

Cả nhà Vua Rồng ùa ra, cúi rạp cảm tạ chàng hiệp sĩ dũng cảm nhất nước Nhật. Một bữa tiệc còn linh đình hơn được bày ra trên những mâm san hô, đĩa pha lê. Lúc chàng từ biệt, một đoàn cá bỗng hóa thành những người hầu áo lễ, đầu đội mũ rồng, khiêng theo quà tặng: một quả chuông đồng lớn, một bao gạo, một cuộn lụa và một cái nồi nấu ăn. Hidesato từ chối mãi không được, đành nhận. Vua Rồng tiễn chàng đến tận cầu Seta, rồi đoàn người hầu theo chàng về tận nhà, đặt quà xuống và biến mất.

Hóa ra, những món quà ấy đều có phép lạ. Quả chuông đồng là chuông thường, chàng đem tặng ngôi chùa gần nhà, để sớm chiều ngân vang cho cả vùng nghe. Còn bao gạo thì cả nhà đong ra nấu ngày này qua ngày khác, mà gạo chẳng bao giờ vơi. Cuộn lụa cắt mãi may áo mới mà chẳng ngắn đi chút nào. Cái nồi chẳng cần đốt lửa, bỏ gì vào cũng tự nấu chín thơm ngon. Từ đó, nhà Hidesato no đủ sung túc, chàng lại hay chia gạo cho bà con nghèo. Ai cũng gọi chàng bằng cái tên thân thương: Tawara Tōda, nghĩa là ngài Bao Gạo.