Ngày xưa, ở một làng quê Nhật Bản, có một ông lão hiền lành sống trong ngôi nhà mái tranh. Ông nuôi một chú chim sẻ nhỏ, sớm nào cũng cho chú ăn hạt kê và trò chuyện như với cháu nhỏ. Chú sẻ hót líu lo, đậu trên vai ông theo ra đồng. Nhưng ở nhà bên có một bà lão khó tính, chẳng ưa gì tiếng chim. Bà thường càu nhàu: “Nuôi con chim ấy làm gì cho tốn gạo, ồn cả ngày!”
Một hôm ông lão lên núi đốn củi. Bà lão hàng xóm nấu một bát hồ bột để hồ quần áo, đặt ngoài hiên cho nguội. Chú sẻ đói bụng, tưởng là cơm của mình, sà xuống mổ mấy miếng. Bà lão quay ra, thấy bát hồ vơi đi, giận đỏ cả mặt. Bà chộp lấy cái kéo, quát: “Cái lưỡi tham ăn này!” rồi khía một nhát vào lưỡi chim. Chú sẻ kêu lên một tiếng nhỏ, đau quá, vụt bay vào rừng tre.
Chiều về, không thấy chú sẻ đâu, ông lão hỏi khắp xóm. Nghe chuyện, ông buồn rầu lắm. Sáng hôm sau, ông chống gậy vào rừng tre, vừa đi vừa gọi: “Chim sẻ ơi, chim sẻ nhỏ của ta ơi, con ở đâu?” Ông đi qua suối, qua đồi, mỏi cả chân. Bỗng từ sâu trong rừng vọng ra một tiếng hót quen thuộc: “Ông ơi, cháu ở đây!”
Giữa rừng tre hiện ra một ngôi nhà nhỏ xinh. Chú sẻ cùng cả gia đình ra đón, cúi chào rối rít. Lưỡi chú đã được mẹ sẻ bôi thuốc lá, giờ lành hẳn rồi, chú lại hót trong veo như trước. Họ mời ông vào nhà, dọn cơm, rót trà. Các cô sẻ múa điệu múa chim sẻ, cánh xòe như quạt, khiến ông cười mãi. Ông lão vui đến quên cả trời đã xế chiều.
Lúc ông xin về, chú sẻ mang ra hai chiếc giỏ mây, một to, một nhỏ. “Ông ơi, ông chọn một chiếc làm quà nhé.” Ông lão cười hiền: “Ta già rồi, đường lại xa, cho ta chiếc nhỏ thôi.” Về đến nhà, ông mở giỏ ra. Ôi chao, bên trong lấp lánh vàng bạc, lụa là và ngọc quý. Ông nhớ chú sẻ nhỏ, chẳng ham giàu, chỉ mừng vì bạn mình đã khỏe.
Bà lão hàng xóm nghe chuyện, bụng nghĩ: “Giỏ nhỏ đã thế, giỏ to còn nhiều hơn biết bao!” Bà vội vàng vào rừng, tìm đến nhà chim sẻ, chẳng chào hỏi ai, đòi ngay quà. Chú sẻ lặng lẽ mang ra hai chiếc giỏ. Bà chộp lấy chiếc to nhất, cõng lên lưng, nặng đến còng cả người, rồi hì hục đi về, chẳng buồn nói một lời cảm ơn.
Đi được nửa đường, bà không nhịn được, đặt giỏ xuống mở ra xem. Nắp giỏ vừa hé, bao nhiêu con yêu tinh mặt nhăn nhó, ếch nhái, rắn nước nhảy ra kêu inh ỏi. Bà lão hoảng hốt bỏ cả giỏ, chạy một mạch về nhà, mặt tái xanh. Từ hôm ấy, bà chẳng dám tham lam nữa. Còn ông lão vẫn sống hiền lành, và mỗi mùa xuân, chú chim sẻ lại bay về hót trước hiên nhà ông.