Về kệ Thế giới

Chín con công mái và quả táo vàng

Khoảng 8 phút · 8 cảnh

Đêm nào cây táo vàng của hoàng đế cũng bị hái trụi, cho đến khi hoàng tử út thức canh và gặp chín con công mái, một con hoá thành thiếu nữ. Để tìm lại nàng, chàng phải vượt bao thử thách, nhờ con cá, con cáo và con sói mình từng cứu. Truyện dân gian Serbia trong tuyển tập của Andrew Lang, kể nhẹ nhàng cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Truyện dân gian Serbia, Andrew Lang chép (1901)

Ngày xưa, trước cung điện của một vị hoàng đế có một cây táo vàng. Đêm nào cây cũng nở hoa, kết trái, vậy mà sáng ra cành lại trụi trơn, chẳng biết ai đã hái mất. Hoàng tử cả xin thức canh, nhưng táo vừa chín thì chàng ngủ thiếp đi, sáng dậy cây đã trống trơn. Hoàng tử thứ hai cũng thế. Đến lượt hoàng tử út. Chàng nằm dưới gốc cây, gần nửa đêm thì tỉnh giấc. Táo đang chín, sáng rực cả cung điện. Bỗng chín con công mái vàng bay tới. Tám con đậu lên cành hái táo, còn con thứ chín sà xuống bên chàng, hoá thành một thiếu nữ đẹp hơn mọi tiểu thư trong triều.

Hoàng tử đem lòng yêu nàng ngay. Hai người trò chuyện mãi, đến khi các chị hái xong táo, nàng bảo phải về. Chàng nài nỉ xin ít quả, nàng cho chàng hai quả táo vàng: một cho chàng, một cho vua cha. Rồi nàng lại hoá công, cùng các chị bay đi. Sáng ra vua cha mừng lắm, khen con út khôn ngoan. Đêm nào chàng cũng ra gốc táo, đêm nào cũng mang về hai quả. Hai người anh ghen tức, bèn nhờ một mụ phù thuỷ rình xem. Nửa đêm, khi thiếu nữ chạy tới bên hoàng tử, mụ thò tay cắt trộm một lọn tóc của nàng. Lập tức nàng hoá công, vụt bay mất, các chị cũng bay theo.

Hoàng tử lôi mụ phù thuỷ ra, đuổi mụ đi thật xa, không cho bao giờ quay lại. Nhưng đàn công thì không trở lại nữa. Chàng buồn bã đến mức không chịu nổi, quyết đi khắp thế gian tìm nàng. Đi mãi, chàng tới cổng một thành lạ. Người gác cổng không cho vào nếu nữ hoàng chưa cho phép. Khi nữ hoàng ra tới cổng, chàng sững sờ: chính là cô gái chàng tìm! Nàng nắm tay chàng dắt vào cung, ít hôm sau hai người làm lễ cưới. Một sáng, nàng đi dạo, đưa chàng chùm chìa khoá mười hai căn hầm: “Mười một căn chàng cứ mở. Nhưng căn thứ mười hai thì đừng bao giờ mở.”

Ở một mình buồn quá, chàng mở hết căn này đến căn khác. Đến căn thứ mười hai, chàng ngập ngừng, rồi tò mò quá cũng xoay chìa. Trong hầm trống trơn, chỉ có một cái thùng lớn đai sắt. Trong thùng có tiếng van: “Anh ơi, cho tôi xin chút nước, tôi khát quá!” Chàng thương tình đem nước tới. Một vòng đai sắt bật tung. Tiếng kia xin lần nữa, chàng lại cho, vòng thứ hai bật. Lần thứ ba, vòng cuối cùng đứt, cái thùng vỡ tan, một con rồng vọt ra. Đúng lúc ấy nữ hoàng đi dạo về, con rồng chộp lấy nàng rồi bay mất. Chàng hối hận vô cùng, thề sẽ đi đến tận cùng trái đất.

Chàng đi tìm hàng tháng trời. Bên một dòng suối, chàng thấy một con cá nhỏ mắc trên bờ, quẫy mãi không xuống nước được. Cá kêu: “Anh ơi, thả tôi xuống nước, tôi sẽ đền ơn. Anh giữ lấy một chiếc vảy của tôi, khi gặp nạn thì xoay nó trong tay, tôi sẽ đến.” Chàng thả cá, giữ chiếc vảy. Đi tiếp, chàng gỡ bẫy cho một con cáo, được cáo cho một sợi lông. Qua núi, chàng cứu một con sói mắc lưới, được sói cho một nhúm lông xám. Cuối cùng chàng tìm tới cung điện của vua rồng, gặp vợ ngồi một mình. Hai người dắt ngựa trốn đi, nhưng con rồng có con ngựa biết nói, phi như gió, đuổi kịp ngay. Rồng giành lại nữ hoàng, bảo chàng: “Lần này ta tha vì ngươi từng cho ta nước. Đừng quay lại nữa!”

Chàng lén quay lại, dặn vợ hỏi rồng xem con ngựa thần ấy ở đâu ra. Nàng ngọt ngào dò hỏi, rồng kể: trên đỉnh núi cao có một bà già nuôi mười hai con ngựa đẹp, và một con ngựa gầy ở góc chuồng, là anh em sinh đôi với ngựa của rồng, bay cao tới mây. Ai chăn được con ngựa cái và con ngựa non của bà ba đêm liền thì được chọn một con. Ai để chúng chạy mất thì phải ở lại làm việc cho bà mãi mãi. Chàng lên núi xin làm công. Đêm đầu, chàng ngồi trên lưng ngựa cái rồi thiếp đi, tỉnh dậy chỉ thấy mình ngồi trên khúc gỗ, tay cầm dây cương. Chàng xoay chiếc vảy, cá hiện lên: “Ngựa cái hoá thành cá lớn, ngựa non thành cá bé. Anh quất dây cương xuống nước mà gọi chúng về.”

Bà già quở con ngựa cái: “Lẽ ra mày phải trốn vào đàn cáo!” Chàng nghe được. Đêm thứ hai, chàng xoay sợi lông cáo, cáo chỉ chỗ, chàng gọi được ngựa về. Đêm thứ ba, bà dặn ngựa trốn vào đàn sói, chàng nhờ con sói, lại gọi được ngựa về. Chàng thưa: “Tôi đã chăn ngựa cho bà ba đêm, xin bà trả công.” Bà bảo chọn con nào trong mười hai con đẹp cũng được. Chàng chỉ con ngựa gầy trong góc. Bà ngạc nhiên lắm nhưng đành giữ lời. Chàng dắt ngựa vào rừng, chải lông cho nó đến khi bộ lông óng ánh như vàng, rồi cưỡi ngựa bay vút lên mây, thẳng tới cung điện rồng.

Nữ hoàng ngày đêm trông chồng, vừa thấy chàng liền chạy ra, chàng kéo nàng lên yên rồi bay đi. Con rồng về nhà, thấy mất người, hỏi ngựa: “Ta nên ăn uống trước hay đuổi theo?” Ngựa đáp: “Ăn hay không, đuổi hay không, cũng chẳng bao giờ bắt kịp được nữa.” Rồng chẳng nghe, nhảy lên lưng ngựa đuổi theo. Ngựa của rồng thở hổn hển gọi: “Anh ơi, đừng bay nhanh thế!” Ngựa của hoàng tử đáp: “Sao em còn phục vụ kẻ độc ác ấy? Hất hắn xuống rồi theo bọn anh!” Con ngựa của rồng chồm lên, hất rồng rơi xuống vực sâu, không bao giờ quay lại nữa. Nữ hoàng cưỡi con ngựa ấy, cùng chồng trở về vương quốc của mình và trị vì yên vui suốt bao nhiêu năm.