Về kệ Thế giới

Chú chuột tốt bụng

Khoảng 7 phút · 8 cảnh

Bà hoàng hậu bị nhốt trên tháp cao vẫn nhường hạt đậu cuối cùng cho một chú chuột nhỏ, và chú chuột ấy hoá ra là bà tiên sẽ cứu mẹ con bà khỏi tay ông vua độc ác. Truyện cổ trong tuyển tập của Andrew Lang về lòng tốt không mong đền đáp, kể nhẹ nhàng cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Andrew Lang, The Red Fairy Book (1890)

Ngày xưa có một ông vua và một bà hoàng hậu thương nhau đến mức chẳng rời nhau nửa bước. Họ hát, múa, ăn kẹo ngọt, cả nước vui theo, nên vương quốc được gọi là Xứ Vui. Bên cạnh là Xứ Buồn, nơi ông vua cau có ghét nhất là thấy ai cười. Nghe nói Xứ Vui hạnh phúc, ông ta ghen tức, dẫn quân sang đánh. Vua Xứ Vui dũng cảm ra trận, nhưng rồi không bao giờ trở về. Vua Xứ Buồn xông vào cung, bắt hoàng hậu cùng cô công chúa nhỏ còn đỏ hỏn mang về nước mình.

Vua ác nhốt hoàng hậu trên căn phòng nhỏ tít đỉnh tháp. Hắn định đợi công chúa lớn lên sẽ gả cho đứa con trai xấu tính của hắn. Hắn mời một bà tiên đến xem cô bé sau này có xinh không. Bà tiên thương hoàng hậu, khẽ thì thầm: "Can đảm lên, ta sẽ tìm cách giúp." Mỗi ngày, người gác chỉ mang lên ba hạt đậu luộc và một mẩu bánh mì đen. Hoàng hậu vừa đói vừa phải quay sợi suốt ngày đêm.

Một tối, một chú chuột nhỏ xinh xắn chui ra từ lỗ tường. Hoàng hậu nói: "Chuột ơi, ta chỉ có ba hạt đậu, đến đây thì nhịn đói mất thôi." Nhưng chú chuột cứ nhảy múa thật dễ thương, khiến bà bật cười. Bà đưa nó hạt đậu cuối cùng: "Ăn đi, ta chẳng có gì hơn, cảm ơn con đã làm ta vui." Vừa dứt lời, trên bàn bỗng hiện ra một con gà gô quay và hai đĩa mứt quả. "Quả là làm việc tốt chẳng bao giờ uổng," bà nói. Từ đó, hễ bà nhường phần ăn cho chuột, đĩa lại đầy ắp món ngon. Chú chuột còn tha về từng cọng rơm, để bà tết thành một chiếc giỏ, mong thả con xuống cho người tốt bụng nào đó nuôi giùm.

Giỏ vừa xong thì có một bà lão chống gậy đứng dưới chân tháp gọi lên: "Ta biết nỗi khổ của bà. Ta sẽ nuôi đứa bé, chẳng cần trả công. Chỉ xin bà ném xuống cho ta con chuột trên ấy, ta thích ăn chuột lắm." Hoàng hậu khóc: "Trên này chỉ có mỗi một chú chuột dễ thương, tôi không nỡ." Bà lão giận dữ bỏ đi. Đêm ấy, hoàng hậu đặt con vào giỏ, cài mảnh giấy: "Bé gái đáng thương này tên là Delicia." Chú chuột nhảy lên gối em bé, và bỗng cất tiếng nói: "Bà sẽ không bao giờ phải hối hận vì lòng tốt của mình."

Chú chuột lớn dần, hoá thành bà tiên hôm trước. "Ta muốn biết bà có thật lòng không. Tiên chúng ta giàu đủ thứ, chỉ thiếu bạn thật. Bà lão dưới tháp cũng là ta đấy." Bà tiên hôn em bé ba lần, chúc em xinh đẹp, giàu có và sống thật lâu. Họ thả chiếc giỏ xuống. Nhưng bà tiên phải hoá lại thành chuột mới chạy xuống dây được, chậm mất một chút. Xuống tới nơi thì chiếc giỏ đã trống không. Cancaline, một bà tiên ác nhiều phép hơn, đã cướp mất em bé. Vua ác nổi giận, định trừng phạt hoàng hậu, nhưng bà tiên tàng hình đẩy hắn ngã nhào rồi đưa hoàng hậu lên cỗ xe bay về một lâu đài đẹp.

Mười lăm năm trôi qua. Một hôm nghe tin con trai vua ác muốn cưới cô bé chăn gà tây, nhưng cô nhất quyết không chịu. Chú chuột lẻn đến xem. Cô bé ngồi trên tảng đá, chân trần, áo vải thô, quanh cô vương vãi váy vàng, ngọc trai mà lũ gà tây cứ giẫm lên. Hoàng tử cau có dọa nạt, cô đáp: "Tôi không bao giờ lấy anh, anh xấu tính y như cha anh. Để tôi yên với bầy gà tây." Bà tiên hoá thành bà nông dân, hỏi han. Cô kể mình bị tiên Cancaline đánh mắng nên bỏ trốn, không biết cha mẹ là ai. "Con tên là Delicia," cô nói. Bà tiên ôm chầm lấy cô, tặng cô bộ váy lộng lẫy, rồi vội về báo tin cho hoàng hậu.

Vua ác sai lính trói Delicia, bắt phải ưng con trai hắn, rồi nhốt cô vào ngục tối. Đêm ấy, bà tiên hoá thành chuột, bò lên gối vua ác cắn tai hắn. Hắn la oai oái, quay sang bên kia, chuột lại cắn tai bên kia. Rồi chuột chạy sang phòng hoàng tử, làm y như thế. Suốt đêm, chuột chạy qua chạy lại, cha con vua ác chẳng chợp mắt được. Cuối cùng vua ác hoảng hốt chạy khỏi cung, kêu: "Cứu với, chuột đuổi ta!" Hoàng tử chạy theo cha. Hai cha con chạy thật xa, không bao giờ quay lại nữa.

Bà tiên và hoàng hậu đến ngục tối. Đũa thần chạm vào cánh cửa nào, cửa ấy bật mở, qua bốn mươi cánh cửa thì gặp Delicia. Hoàng hậu ôm con hôn lấy hôn để, vừa cười vừa khóc, kể hết mọi chuyện. Bà tiên đưa họ ra trước dân chúng: "Các người có muốn Delicia, con gái vua Xứ Vui, làm nữ hoàng không? Từ nay chỉ có ngày vui." Dân chúng hò reo: "Chúng tôi muốn!" rồi nắm tay nhau nhảy múa. Sáng hôm sau, bà tiên chở về trên cỗ xe bay một chàng hoàng tử hiền hậu, đẹp trai nhất mà bà tìm được. Delicia vừa nhìn đã thương. Và Xứ Buồn từ ấy đổi tên thành Xứ Vui.