Ngày xưa, có hai mươi lăm chú lính chì, tất cả đều được đúc từ một chiếc thìa thiếc cũ. Chú nào cũng áo đỏ quần xanh, vác súng trên vai, mắt nhìn thẳng về phía trước. Hôm ấy là sinh nhật một cậu bé. Cậu mở nắp hộp và reo lên: A, lính chì! Cậu xếp từng chú lên bàn. Chú cuối cùng chỉ có một chân, vì lúc đúc đã hết thiếc. Thế nhưng chú đứng vững trên một chân chẳng kém các anh em đứng trên hai chân.
Trên bàn còn có một lâu đài bằng giấy rất đẹp, trước cửa có hồ gương với những con thiên nga bằng sáp. Ở cửa lâu đài, một cô vũ nữ giấy đang dang tay, một chân giơ cao ra phía sau. Chú lính chì nhìn mãi và nghĩ cô cũng chỉ có một chân như mình. Chú thầm nghĩ: Cô ấy thật đẹp, lại đứng vững vàng như mình. Giá được làm bạn với cô ấy! Chú đứng nấp sau hộp thuốc lá trên bàn, lặng lẽ ngắm cô suốt cả buổi tối.
Đúng nửa đêm, khi cả nhà đã ngủ, đồ chơi trong phòng bắt đầu chơi đùa. Kẹp hạt dẻ nhào lộn, bút chì vẽ nguệch ngoạc trên bảng, những chú lính chì khác lạch cạch trong hộp. Chỉ có chú lính chì và cô vũ nữ là đứng yên, chẳng rời mắt khỏi nhau. Bỗng nắp hộp thuốc lá bật mở. Một con lật đật đen sì nhảy ra, nói khó chịu: Này lính chì, đừng nhìn những thứ không phải của mình! Được, cứ đợi đến sáng mai mà xem!
Sáng hôm sau, cậu bé đặt chú lính chì lên bậu cửa sổ. Chẳng biết vì gió hay vì lật đật, cửa sổ bật mở. Chú lính chì lộn nhào từ tầng ba xuống phố, mũ cắm xuống khe đá, chân chổng lên trời. Cậu bé chạy xuống tìm mà không thấy. Rồi trời đổ mưa to. Hai cậu bé nhà bên đi qua, nhặt được chú. Chúng gấp một chiếc thuyền giấy, đặt chú vào, thả trôi theo rãnh nước. Chiếc thuyền chòng chành, nhưng chú lính chì vẫn đứng thẳng, súng trên vai, mắt nhìn phía trước.
Thuyền trôi vào một đường cống tối om. Một con chuột cống đòi xem giấy thông hành, nhưng chú chẳng nói gì, cứ trôi đi. Ra khỏi cống là một con kênh lớn. Thuyền giấy ngấm nước, chìm dần, chú lính chì nghĩ đến cô vũ nữ. Bỗng một con cá to há miệng, nuốt chú vào bụng. Trong ấy tối hơn cả đường cống. Nhưng chú vẫn nằm thẳng người, vẫn vác súng trên vai, chẳng hề than vãn.
Con cá bị bắt, mang ra chợ bán. Rồi người ta đem về một căn bếp. Cô đầu bếp mổ bụng cá, thấy chú lính chì liền reo lên và mang chú vào phòng khách. Thật lạ lùng, đó chính là căn phòng cũ! Cậu bé, lâu đài giấy, và cô vũ nữ vẫn đứng đó. Chú lính chì cảm động lắm, nhưng chú là lính, nên chỉ đứng thẳng nhìn cô. Cô cũng nhìn chú.
Bỗng một cơn gió lùa qua cửa sổ. Cô vũ nữ giấy bay lên như một cánh bướm, chao về phía lò sưởi. Chú lính chì cũng bị gió hất khỏi bàn, lăn theo cô. Cả hai sắp rơi vào ngọn lửa đỏ rực. Nhưng một bàn tay nhỏ đã kịp đỡ lấy cả hai. Đó là cậu bé, cậu đã nhìn thấy tất cả. Hơi ấm của lò sưởi làm thiếc mềm đi một chút, chú lính chì cong lại thành một hình trái tim nhỏ. Cậu bé đặt chú và cô vũ nữ cạnh nhau trên bậu lò sưởi, nơi ấm áp nhất căn phòng. Từ đó, chú lính chì một chân và cô vũ nữ một chân đứng bên nhau mãi mãi, vững vàng như chính lòng chú.