Lâu đài nọ có một khu vườn tuyệt đẹp, cây quý hoa lạ. Khách khứa ai cũng khen, người trong vùng ngày lễ xin vào xem, cả trường học cũng kéo nhau đến. Bên ngoài hàng rào, sát vệ đường, có một cây kế gai to lớn, toả ra thành cả một bụi. Chẳng ai ngó tới nó, trừ chú lừa già kéo xe sữa. Chú vươn cổ về phía bụi kế gai mà nói: “Bạn đẹp quá, tôi muốn ăn bạn ghê!” Nhưng dây buộc ngắn quá, chú chẳng với tới được.
Một hôm, lâu đài có tiệc lớn. Trong đám khách có một cô gái từ Scotland xa xôi, con nhà quyền quý. Các cô gái trẻ mỗi người hái một bông hoa trong vườn, cài lên ve áo một chàng trai. Riêng cô gái Scotland nhìn quanh mãi, chẳng ưng bông nào. Rồi cô thấy bụi kế gai ngoài hàng rào, mỉm cười: “Đó là hoa của xứ Scotland, có trên huy hiệu quê hương em. Anh hái cho em bông ấy nhé.” Cậu con trai chủ nhà hái bông đẹp nhất, gai đâm vào tay đau điếng. Cô cài bông kế gai lên ve áo chàng, và chàng thấy mình được vinh dự vô cùng.
Bụi kế gai sung sướng như được tắm sương và nắng. “Hoá ra ta quý hơn ta tưởng. Chỗ của ta đúng ra phải ở trong hàng rào.” Ít lâu sau, gió mang về tin vui: chàng trai được cô gái Scotland nhận lời cầu hôn. “Mối duyên này là nhờ ta đấy!”, kế gai nói. “Chắc ta sẽ được đem vào vườn, có khi còn được trồng trong chậu, vinh dự lớn nhất đời.” Nó hứa với từng bông hoa mới nở rằng rồi cũng sẽ được vào chậu, được cài lên ve áo. Nhưng chẳng bông nào được cả. Chỉ có ong bướm ghé lấy mật, rồi để hoa ở lại.
Mấy bông cúc nhỏ và cây bồ công anh gầy nhom đứng nghe, tin hết từng lời. Kế gai nghĩ mãi về cây kế gai trên huy hiệu Scotland, nghĩ đến nỗi tin rằng mình gốc gác từ đó. Cây tầm ma bên cạnh cũng mơ mình được dệt thành vải mịn. Mùa hè qua, mùa thu qua. Lá rụng, hoa còn lại ít mà màu đậm hơn. Cậu bé làm vườn hát vang: “Lên đồi rồi lại xuống dốc, đời là thế đó từ đầu tới cuối.” “Ta vẫn đứng đây”, kế gai nói, “như chẳng ai nhớ đến ta, vậy mà ta đã se duyên cho họ.” Cuối cùng chỉ còn một bông hoa to, gió lạnh thổi phai màu, trông như một bông hướng dương bằng bạc.
Một hôm, đôi vợ chồng trẻ dạo vườn, đi dọc hàng rào. Người vợ nhìn ra: “Cây kế gai to vẫn còn kia. Hết hoa rồi anh nhỉ.” “Còn cái bóng của bông cuối cùng kìa”, người chồng chỉ vào đài hoa màu bạc. “Đẹp thật”, cô nói. “Phải chạm nó lên khung bức tranh của chúng mình.” Thế là chàng lại trèo qua hàng rào hái đài hoa, gai lại đâm vào tay. Trong phòng khách có bức tranh “Đôi vợ chồng trẻ”, trên ve áo chú rể có vẽ một bông kế gai, và trên khung tranh sẽ có bông kế gai màu bạc. Kế gai nghe được, thầm nghĩ: “Đứa con đầu được cài ve áo, đứa út được vào khung tranh. Còn ta thì sẽ đi đâu?” Ngoài đường, chú lừa già vẫn ngóng sang: “Lại đây với tôi đi, bạn thân yêu, tôi chẳng sang được!”