Về kệ Thế giới

Con bò đen xứ Norroway

Khoảng 6 phút · 7 cảnh

Cô út đi tìm vận may và được một con bò đen to lớn chở đi qua ba toà lâu đài, nhận ba thứ quả thần kỳ, rồi vì một phút quên lời dặn mà lạc mất chàng. Truyện cổ Scotland trong tuyển tập của Andrew Lang về bảy năm chờ đợi và lòng chung thuỷ, kể nhẹ nhàng cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Andrew Lang, The Blue Fairy Book (1889)

Ngày xưa ở xứ Norroway có bà mẹ với ba cô con gái. Cô chị cả bảo: "Mẹ ơi, nướng cho con cái bánh, con đi tìm vận may đây." Cô đến nhà một bà lão thợ giặt biết phép. Bà bảo cô ra cửa sau ngóng xem. Hai ngày chẳng thấy gì, ngày thứ ba có cỗ xe sáu ngựa chạy tới. "Xe ấy dành cho con," bà nói, và cô chị lên xe đi mất. Cô thứ hai cũng thế, được một cỗ xe bốn ngựa. Đến lượt cô út, ngày thứ ba cô chỉ thấy một con bò đen to lớn rống vang đi tới. "Con bò ấy dành cho con," bà lão nói. Cô út sợ hãi lắm, nhưng người ta đã đỡ cô lên lưng bò, và bò đưa cô đi.

Đi mãi, cô đói lả. Bò đen nói: "Ăn trong tai phải ta, uống trong tai trái ta." Cô làm theo và thấy khoẻ hẳn. Đến tối, họ tới một toà lâu đài lớn đẹp. Bò nói: "Đêm nay ta nghỉ đây, anh cả của ta ở đó." Sáng ra, người trong lâu đài trao cho cô một quả táo đẹp: "Đừng bẻ nó ra, cho đến khi cô gặp cảnh khốn khó nhất đời." Hôm sau họ đến lâu đài thứ hai, của người anh thứ, cô được tặng một quả lê. Hôm sau nữa, đến lâu đài lớn nhất của người em út, cô được tặng một quả mận, cũng với lời dặn ấy.

Rồi họ tới một thung lũng âm u. Bò dừng lại, bảo cô xuống: "Nàng ngồi trên tảng đá này, đừng nhúc nhích tay chân cho đến khi ta về, kẻo ta chẳng bao giờ tìm thấy nàng nữa. Ta đi đánh con quỷ. Nếu mọi vật quanh nàng hoá xanh, là ta thắng. Nếu hoá đỏ, là ta thua." Cô ngồi yên. Một lúc sau, mọi thứ quanh cô hoá xanh biếc. Mừng quá, cô bất giác vắt chân này sang chân kia. Chỉ một cử động nhỏ ấy thôi. Bò quay về tìm khắp nơi, nhưng chẳng sao thấy được cô nữa.

Cô ngồi khóc mãi, rồi đứng dậy đi, chẳng biết về đâu. Cô tới một ngọn đồi bằng thuỷ tinh, trơn tuột, leo mãi không lên. Đi vòng quanh chân đồi, cô gặp nhà một bác thợ rèn. Bác hứa: "Cô làm việc cho ta bảy năm, ta sẽ rèn cho cô đôi giày sắt để leo qua đồi." Bảy năm trôi qua. Cô nhận đôi giày sắt, leo qua đồi thuỷ tinh, và tình cờ lại đến đúng nhà bà lão thợ giặt năm xưa.

Bà lão đang giặt mấy chiếc áo của một chàng hiệp sĩ trẻ, áo lấm những vết bẩn sau trận đấu với quỷ. Chàng hứa ai giặt sạch được sẽ cưới người ấy làm vợ. Bà lão giặt mãi, con gái bà giặt mãi, vết bẩn vẫn còn nguyên. Họ đưa cho cô gái lạ giặt thử. Tay cô vừa chạm, áo trắng tinh. Nhưng bà lão lại nói dối hiệp sĩ rằng con gái bà giặt. Thế là chàng hứa cưới cô ta. Cô út buồn lắm, vì cô đã thương chàng từ lâu, chàng chính là chú bò đen năm nào.

Cô nhớ đến quả táo, bẻ ra, thấy đầy vàng ngọc. Cô đổi hết cho con gái bà lão, xin hoãn đám cưới một ngày và được ngồi trong phòng chàng một đêm. Nhưng bà lão đã cho chàng uống thuốc ngủ. Suốt đêm cô vừa khóc vừa hát: "Bảy năm làm lụng vì chàng, đồi thuỷ tinh em leo vì chàng, áo lấm em giặt vì chàng, sao chàng chẳng tỉnh, quay về với em?" Chàng vẫn ngủ say. Hôm sau cô bẻ quả lê, đổi lấy đêm thứ hai, chàng vẫn bị cho uống thuốc ngủ. Nhưng sáng ấy, có người hỏi chàng sao đêm qua trong phòng có tiếng hát buồn. Chàng ngạc nhiên lắm, quyết đêm nay sẽ thức.

Đêm thứ ba, cô bẻ quả mận, châu báu trong đó quý nhất. Bà lão lại mang thuốc ngủ đến. Chàng bảo: "Thuốc đắng quá, bà lấy cho ít mật ong." Bà vừa quay đi, chàng đổ cốc thuốc ra cửa sổ. Đêm ấy, cô lại cất tiếng hát: "Bảy năm làm lụng vì chàng, đồi thuỷ tinh em leo vì chàng, áo lấm em giặt vì chàng, sao chàng chẳng tỉnh, quay về với em?" Chàng nghe thấy, quay sang cô. Cô kể hết mọi chuyện đã qua, chàng cũng kể hết chuyện của mình. Mẹ con bà lão gian dối bị đuổi đi thật xa. Còn chàng và cô làm đám cưới, và nghe nói đến tận bây giờ họ vẫn sống hạnh phúc bên nhau.