Ngày xưa, hoàng đế có một con ngựa quý, bốn chân được đóng bốn chiếc móng bằng vàng. Vì sao vậy? Vì con ngựa ấy đẹp, lanh lợi, và từng chở hoàng đế băng qua khói lửa, giữ cho chủ được bình an và giữ được cả chiếc vương miện vàng. Hôm ấy, bác thợ rèn vừa đóng móng xong thì một chú bọ hung bò ra từ góc chuồng. Chú giơ cái chân bé tí lên: “Tôi cũng muốn móng vàng!” Bác thợ rèn tròn mắt: “Móng vàng cho chú à? Thế chú có biết vì sao con ngựa được móng vàng không?”
Bọ hung chẳng thèm nghe lý do. “Tôi hiểu rồi, người ta làm thế là để chọc tức tôi! Tôi sẽ ra đi, đi khắp thế gian cho mọi người biết tay.” “Thì cứ đi đi,” bác thợ rèn cười. Bọ hung hậm hực bò ra khỏi chuồng, vỗ cánh bay một quãng, rồi đáp xuống một khu vườn thơm ngát hoa hồng và hoa oải hương. Một cô bọ rùa áo đỏ chấm đen reo lên: “Ở đây đẹp quá, phải không bạn?” Bọ hung bĩu môi: “Tôi quen những chỗ sang hơn nhiều. Ở đây đến một đống phân cũng không có.”
Đi thêm một đoạn, chú gặp một con sâu bướm đang bò trên lá. “Thế giới đẹp quá! Rồi tôi sẽ ngủ một giấc dài, khi tỉnh dậy tôi sẽ có đôi cánh và bay như bướm.” “Khoe khoang gì thế!” bọ hung nói. “Tôi có cánh sẵn rồi đây này.” Rồi chú bay đi, đáp xuống một bãi cỏ và ngủ thiếp. Bỗng một cơn mưa rào đổ ào xuống. Bọ hung bị nước cuốn lăn lông lốc, lúc nằm sấp, lúc nằm ngửa, chẳng bay nổi. Mưa tạnh, chú bò vào nếp một tấm vải lanh trải phơi trên cỏ, run cầm cập suốt một ngày một đêm.
Sáng ra, hai chú ếch ngồi trên tấm vải ướt, mắt sáng long lanh: “Thời tiết tuyệt quá, mát rượi!” Bọ hung hỏi đi hỏi lại xem quanh đây có đống phân nào cho một kẻ sang trọng như mình ở không, nhưng ếch chẳng hiểu. Chú đi tiếp, gặp một mảnh sành vỡ, dưới ấy có mấy gia đình sâu tai sống rất vui vẻ. Bà mẹ nào cũng khen con mình ngoan nhất, giỏi nhất. Lũ sâu tai con nghịch ngợm, lấy cái càng bé xíu ở đuôi cù vào râu bọ hung. Chú thấy phiền quá, hỏi đường tới đống phân gần nhất rồi bỏ đi, chẳng chào ai một tiếng.
Bên kia con mương, chú gặp họ hàng nhà bọ hung đang sống trong bùn ấm. “Tôi đến từ chuồng ngựa của hoàng đế, tôi sinh ra đã có móng vàng,” chú khoác lác. “Tôi đang đi làm một việc bí mật, đừng hỏi gì nhé.” Ở đó có ba cô bọ hung chưa chồng, cứ nhìn chú mà cười khúc khích. Chẳng mấy chốc chú hỏi cưới một cô, cả họ reo hò mừng rỡ. Nhưng mới được hai ngày, nghĩ tới chuyện phải lo cái ăn cho vợ, chú lẳng lặng ngồi lên một chiếc lá bắp cải trôi qua mương mà đi mất. Cả họ lắc đầu: “Đúng là đồ lang bạt!”
Chú bay vào một nhà kính ấm áp, đầy cây cọ và hoa đỏ vàng, rồi ngủ mơ thấy được hưởng móng vàng của con ngựa. Nhưng con trai bác làm vườn và bạn nó tìm thấy chú. Hai cậu bé buộc bọ hung vào cột buồm làm bằng que, cắm trên một chiếc guốc gỗ cũ, rồi thả ra hồ chơi. Đang vui thì có tiếng gọi về, hai cậu chạy mất, bỏ con thuyền trôi xa. Một chú ruồi đậu xuống: “Trời đẹp nhỉ, bạn sướng thật!” “Sướng gì, tôi đang bị trói đây này!” Ruồi vỗ cánh bay đi. Bọ hung than: “Thế giới này tệ quá, chỉ mình ta là đáng kính thôi.”
May sao, một chiếc thuyền chở mấy cô gái trẻ chèo tới. “Kìa, có một sinh vật nhỏ bị buộc trong chiếc guốc!” Một cô lấy chiếc kéo nhỏ cắt sợi len thật khéo, rồi đặt chú lên bờ cỏ: “Bò đi, hay bay đi nếu bạn bay được. Được tự do là điều tuyệt vời nhất đấy.” Bọ hung bay thẳng qua một khung cửa sổ, rơi đúng lên bờm con ngựa của hoàng đế. Chú ngồi đó, ngẫm nghĩ rồi vỗ đùi: “À, ta hiểu rồi! Con ngựa được đóng móng vàng chính là vì ta đấy!” Nắng chiếu vào chuồng ấm áp. “Đi du lịch mở mang đầu óc thật,” bọ hung nói, rất hài lòng với chính mình.