Về kệ Thế giới

Con trai bác gác cổng

Khoảng 8 phút · 9 cảnh

Cậu bé Georg nhà bác gác cổng ở tầng hầm, cô bé Emily là con ông tướng ở tầng trên. Cậu vẽ cho cô những toà lâu đài trong mơ, rồi lớn lên thành kiến trúc sư tài giỏi, nhưng ông tướng kiêu kỳ chẳng chịu gả con gái. Truyện tình nhẹ nhàng, dí dỏm của Andersen về tài năng và lòng kiên nhẫn.

Cốt truyện theo: Truyện cổ Andersen

Trong một toà nhà ở thành phố, ông tướng sống ở tầng một sang trọng, còn bác gác cổng sống dưới tầng hầm. Dưới gốc cây keo giữa sân, chị vú em hay bế cô bé Emily, con gái ông tướng, ra ngồi chơi. Trước mặt hai người, Georg, cậu con trai bác gác cổng, nhảy múa bằng đôi chân trần. Cô bé cười khanh khách, giơ tay về phía cậu. Ông tướng nhìn qua cửa sổ, gật gù: “Dễ thương lắm!” Còn bà tướng thì dặn: cậu bé được nhảy múa cho con bà vui, nhưng không bao giờ được chạm vào nó.

Một buổi sáng, Georg mang thư lên tầng trên thì thấy cô bé Emily nấp ở cầu thang, khóc thút thít. “Đừng mách bố mẹ em nhé,” cô bé nói. “Cháy rồi, cháy to lắm!” Georg chạy vội lên phòng trẻ. Tấm rèm cửa đang bốc lửa. Cậu bắc ghế trèo lên, giật tấm rèm xuống, rồi gọi mọi người tới. Nhờ cậu mà cả toà nhà được yên lành. Georg được thưởng một đồng xu. Cậu dành dụm mãi, đủ tiền mua một hộp màu. Những bức tranh tô màu đầu tiên, cậu tặng hết cho Emily. Ông tướng khen: “Dễ thương lắm!” Còn cô bé xem xong thì thích lắm, rồi xé làm đôi.

Georg lớn lên, sáng dạ và tốt bụng. Có lần cậu chia cho Emily nửa lát bánh mì phết bơ, cô ăn ngon lành. Ít lâu sau, Emily ốm nặng, ngày nào xe ông lang cũng đỗ trước cổng. Georg vẽ tranh gửi lên cho cô: cung điện Nga hoàng mái vòm xanh vàng, đền Hy Lạp cột đá trắng, nhà thờ gỗ xứ Na Uy. Đẹp nhất là một toà lâu đài gom hết mọi thứ đẹp ấy, cậu đặt tên là “Lâu đài của Emily”. Emily vui lắm. Rồi cô khoẻ dần lên.

Có một ông bá tước già, còn sang hơn cả ông tướng, nhìn thấy những bức vẽ ấy. Ông đi gặp thầy giáo ở Học viện. Thầy gọi Georg vào: “Trời cho em tài năng, lại cho em gặp người tốt. Từ nay em đến lớp vẽ của thầy. Thầy thấy em có cốt cách của một kiến trúc sư.” Georg học ngày học đêm. Chỉ sau một năm, cậu giành huy chương bạc nhỏ của Học viện, rồi cả huy chương lớn, được đi học ở thành Rome. Mẹ cậu vừa mừng vừa khóc. Lúc chia tay, Emily đưa tay cho Georg, trông cô cũng buồn. Nhưng buồn nhất là Georg.

Thời gian trôi đi. Rồi một lá thư báo tin buồn: bố cậu đã mất, mẹ cậu giờ ở một mình. Mẹ viết rằng Emily đã xuống tầng hầm thăm bà, an ủi bà như một thiên thần. Còn ở tầng trên, Emily đã lớn, lần đầu đi dạ hội trong cung. Cô mặc váy trắng, ruy băng lụa xanh bay trong mái tóc vàng, đầu cài vòng hoa súng, trông như một nàng tiên nước. Các hoàng tử lần lượt mời cô khiêu vũ.

Mùa hè, ông bá tước mời gia đình ông tướng về lâu đài của mình. Ông dẫn khách đi xem chuồng gà xây như một toà lâu đài nhỏ. Đứng cạnh bà Elsie chăn gà là kiến trúc sư trẻ Georg, người vẽ lại cả lâu đài. Hai người bạn thuở nhỏ gặp nhau. Má Emily bỗng ửng hồng. Ông tướng kêu lên: “Cậu Georg bé nhỏ của chúng ta! Bạn cũ! Dễ thương lắm!” Tối ấy, giữa những khóm hồng ngoài hiên, Georg cảm ơn Emily đã đến bên mẹ cậu trong những ngày buồn nhất. “Anh vẽ cho em bao nhiêu tranh,” Emily nói. “Mà em xé đi cả,” Georg cười. “Không, em vẫn giữ bức lâu đài.” “Vậy thì giờ anh phải xây nó thật,” Georg nói.

Mùa đông, ông tướng mở tiệc khiêu vũ cho Emily và mời cả Georg. Vài hôm sau, Georg đến gặp ông tướng. Ông tưởng cậu đến cảm ơn. Nhưng không, Georg xin cưới Emily! Ông tướng đỏ bừng mặt: “Anh nói gì? Tôi không hiểu! Tôi không biết anh là ai!” Rồi ông lùi vào phòng ngủ, khoá trái cửa, để Georg đứng một mình. Ngoài hành lang, Emily run run hỏi: “Bố em đã trả lời rồi sao?” Georg nắm tay cô: “Ông tránh mặt anh. Nhưng sẽ có ngày tốt đẹp hơn.” Mắt Emily ngấn lệ, còn mắt Georg sáng lên niềm tin.

Ít lâu sau, báo đăng tin Georg được phong làm giáo sư. Đến sinh nhật ông tướng, có ai đó gửi tặng ông một bộ yên ngựa tuyệt đẹp, kèm mảnh giấy: “Của một người mà ông tướng không biết.” “Ta biết hết mọi người cơ mà!” ông tướng kêu lên. Rồi có một dạ hội hoá trang ở dinh hoàng tử. Một người mặc áo choàng đen, đeo mặt nạ, cài hoa keo trên mũ, khiêu vũ với Emily. Ông tướng chắc mẩm đó là hoàng tử. Ông đến trước mặt người ấy, nói to: “Xin mời ngài tới dùng bữa tại nhà tôi.” Người ấy bỏ mặt nạ ra. Đó là Georg. “Ông tướng có mời lại lần nữa không ạ?” Ông tướng đứng thẳng người, nhìn sang phía nhà vua đang nghe, rồi đáp: “Ta không bao giờ rút lời. Mời giáo sư!”

Thế là Georg đến dùng bữa nhà ông tướng. Anh nói chuyện lịch thiệp đến nỗi ông tướng cứ phải khen: “Dễ thương lắm!” Anh được phong làm cố vấn của nhà vua, và chẳng ai ngạc nhiên khi Emily trở thành vợ anh. Ông tướng bảo: “Cuộc đời hoặc là bi kịch, hoặc là hài kịch. Trong hài kịch thì người ta cưới nhau.” Lần này đúng là hài kịch. Hai người có ba cậu con trai khôi ngô, mỗi lần về thăm ông bà lại cưỡi ngựa gỗ chạy khắp nhà. Ông tướng cũng cưỡi gậy chạy theo sau, làm người giữ ngựa cho các cháu. Còn bà tướng ngồi trên sofa, mỉm cười nhìn, dù đang lên cơn đau đầu nặng nhất.