Ngày xửa ngày xưa, mỗi tiếng động trên đời đều có nghĩa. Búa thợ rèn gõ "cứ đập đi, cứ đập đi", bánh xe cối xay kêu "xin trời giúp, xin trời giúp". Chim chóc cũng nói thứ tiếng ai nghe cũng hiểu. Một hôm, các loài chim bàn nhau: "Chúng ta không thể sống mãi mà không có vua. Hãy chọn lấy một vị vua!" Chỉ có chim te te là không chịu. Nó quen sống tự do, cứ bay qua bay lại kêu "đi đâu bây giờ, đi đâu bây giờ", rồi lánh vào một đầm lầy vắng, chẳng bao giờ ló mặt nữa.
Vào một buổi sáng tháng Năm đẹp trời, chim từ rừng xa đồng gần kéo về đông nghịt: đại bàng và chim sẻ, cú mèo và quạ, sơn ca và chim di, kể sao cho hết! Cả chim cu cu cũng đến, lại có một chú chim tí hon chưa có tên, lẫn vào đám đông. Cô gà mái chẳng hay biết gì, ngơ ngác hỏi: "Gì thế, gì thế, gì thế?" Cuối cùng, cả bầy quyết định: ai bay cao nhất sẽ được làm vua. Chú nhái bén trong bụi kêu "không, không, không", sợ rồi sẽ có người phải khóc. Nhưng con quạ bảo: "Quạ, quạ, mọi chuyện sẽ êm thấm thôi."
Hiệu lệnh vang lên, cả bầy chim cùng vút lên trời. Bụi bay mù mịt, cánh đập rào rào, trông như một đám mây đen đang bốc lên. Những con chim nhỏ chẳng mấy chốc đuối sức, rơi dần về mặt đất. Chim lớn cố thêm được lâu hơn, nhưng không ai sánh được với đại bàng. Đại bàng bay cao, cao mãi, tưởng như chạm tới mặt trời. Thấy chẳng ai theo kịp, nó nghĩ: "Bay cao hơn làm gì nữa, ta là vua rồi." Rồi nó từ từ hạ xuống. Bầy chim bên dưới reo lên: "Đại bàng là vua của chúng ta!"
"Trừ tôi ra!" một tiếng kêu nhỏ xíu vang lên. Thì ra chú chim tí hon chưa có tên đã chui sẵn vào đám lông ngực của đại bàng từ lúc nào. Chú chẳng mệt chút nào, liền bay vọt lên khỏi đại bàng, cao thêm, cao thêm nữa. Lên tới tận đỉnh trời, chú xếp cánh lại, cất giọng lanh lảnh: "Ta là vua! Ta là vua!" Cả bầy chim tức tối: "Mi mà làm vua ư? Mi chỉ dùng mẹo vặt thôi!"
Bầy chim bèn đặt luật mới: ai chui xuống đất sâu nhất sẽ làm vua. Ngỗng vỗ cái ngực to bè xuống đất lạch bạch. Gà trống cào đất nhanh thoăn thoắt. Vịt nhảy xuống mương, trẹo cả chân, vừa lạch bạch ra ao vừa kêu: "Ăn gian, ăn gian!" Còn chú chim tí hon thì tìm ngay một cái hang chuột, chui tọt vào, rồi từ dưới hang cất tiếng: "Ta là vua! Ta là vua!"
"Mi tưởng mẹo vặt thắng được sao?" bầy chim càng giận. Chúng quyết giữ chú trong hang, và cử cú mèo đứng canh cửa hang. Đêm xuống, các loài chim mỏi cánh, ai về tổ nấy. Chỉ còn cú mèo trợn đôi mắt tròn nhìn chằm chằm vào hang. Lâu dần, cú cũng buồn ngủ, nghĩ bụng: "Ta nhắm một mắt thôi, mắt kia vẫn canh." Chú chim nhỏ thò đầu ra, cú liền bước tới, chú lại rụt vào. Cú cứ thế nhắm mắt này, mở mắt kia. Nhưng rồi có lúc cú nhắm mắt này mà quên mở mắt kia, và thế là ngủ khò. Chú chim tí hon nhẹ nhàng lách ra, bay mất.
Từ hôm ấy, cú mèo ngượng chẳng dám ra ngoài ban ngày, vì các loài chim cứ đuổi theo trêu chọc. Cú chỉ bay ra lúc đêm, và ghét lũ chuột vì chúng đào những cái hang xấu xí. Còn chú chim tí hon thì sợ bị bắt, cứ lẩn mãi trong các bờ rào. Lúc thấy an toàn, chú lại kêu "ta là vua", nên các loài chim gọi chú, nửa đùa nửa trêu, là vua bờ rào. Vui nhất là chim sơn ca, vì chẳng phải nghe lời ông vua bé tí ấy. Hễ mặt trời mọc, sơn ca lại bay vút lên hát: "Ôi đẹp quá, đẹp quá, đẹp quá đi thôi!"