Về kệ Thế giới

Dài, Rộng và Mắt Tinh

Khoảng 8 phút · 8 cảnh

Chàng hoàng tử lên đường giải cứu nàng công chúa bị lão phù thủy giam trong lâu đài sắt, cùng ba người bạn kỳ lạ: Dài vươn cao tới mây, Rộng phình to như núi và Mắt Tinh nhìn thấu mọi vật. Ba đêm canh giữ, ba lần tìm lại công chúa. Truyện dân gian Bohemia (Séc) trong tuyển tập của Andrew Lang, kể nhẹ nhàng cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Truyện dân gian Bohemia (Séc), Andrew Lang chép (1900)

Ngày xưa có một ông vua già chỉ có một người con trai. Một hôm, vua bảo: “Con ơi, cha đã già, cha muốn thấy con lấy vợ.” Vua trao cho chàng chiếc chìa khóa vàng, dặn lên tận đỉnh tháp. Trên đó có một gian phòng trần xanh điểm sao vàng, mười hai khung cửa sổ, mỗi khung vẽ một cô gái xinh đẹp. Có một khung cửa phủ rèm lụa trắng. Chàng vén rèm, thấy một cô gái áo trắng, thắt lưng bạc, đội vương miện ngọc trai, đẹp mà buồn vô cùng. Chàng thốt lên: “Ta chỉ cưới nàng này thôi!” Vua cha nghe kể, buồn rầu bảo: “Nàng đang bị một lão phù thủy giam trong lâu đài sắt. Bao chàng trai đi cứu, chưa ai trở về. Nhưng lời đã nói ra rồi, con hãy đi, và nhớ trở về bình an.”

Hoàng tử lên ngựa, đi mãi rồi lạc trong một khu rừng rậm. Bỗng có tiếng gọi: “Này, chờ tôi với!” Một người cao lêu nghêu chạy tới: “Tôi tên là Dài, muốn cao bao nhiêu cũng được. Ngài nhận tôi làm người hầu nhé.” Rồi Dài vươn cao gấp ba cây cao nhất rừng, nhìn đường, dắt ngựa hoàng tử ra khỏi rừng. Dài bảo: “Bạn tôi đang tới kia,” rồi bước mấy bước dài, cõng về một người béo tròn như cái thùng. “Tôi là Rộng, muốn to bao nhiêu cũng được. Ngài chạy mau vào rừng đi!” Hoàng tử vừa kịp chạy thì Rộng phình ra, che kín cả cánh đồng như một ngọn núi, rồi thở phào một cái, thu về như cũ.

Gần tới dãy núi đá, họ gặp một người bịt mắt. Dài giới thiệu: “Đây là bạn thứ ba của chúng tôi.” Hoàng tử hỏi: “Bịt mắt thế thì làm sao anh nhìn đường?” “Thưa ngài, chính vì mắt tôi tinh quá nên phải bịt lại. Mắt tôi nhìn xuyên qua mọi thứ. Họ gọi tôi là Mắt Tinh.” Anh tháo băng, nhìn vào tảng đá. Tảng đá nứt ra, vỡ vụn thành cát, trong cát lấp lánh một cục vàng. Hoàng tử hỏi: “Lâu đài sắt còn xa không?” “Đi một mình thì mất cả năm, có chúng tôi thì tối nay tới. Công chúa bị nhốt trên tháp cao, chấn song sắt bao quanh.”

Nhờ ba người bạn, mọi trở ngại trên đường đều vượt qua dễ dàng. Mặt trời vừa lặn, hoàng tử đã qua được chiếc cầu sắt, cổng lâu đài liền tự đóng lại sau lưng. Khắp sân, khắp sảnh, người nào cũng đã hóa thành đá. Trong phòng ăn, bàn bày sẵn bốn chỗ. Bỗng cửa bật mở, lão phù thủy bước vào: lưng gù, đầu hói, râu dài tới gối, hông thắt ba chiếc vòng sắt. Lão dắt theo công chúa, mặt nàng trắng bệch, buồn rười rượi. Lão nói: “Ta biết ngươi tới làm gì. Nếu ba đêm liền ngươi giữ được nàng, nàng sẽ là của ngươi. Nếu không, các ngươi cũng sẽ hóa đá như những kẻ kia.”

Hoàng tử ngồi cạnh công chúa, quyết không chợp mắt. Dài nằm vòng quanh phòng như sợi dây, Rộng đứng chắn cửa, phình to tới mức chuột cũng không lọt, Mắt Tinh dựa vào cột giữa phòng. Vậy mà chỉ thoáng chốc, cả bốn đều ngủ say đến sáng. Tỉnh dậy, công chúa đã biến mất! Mắt Tinh bảo: “Ngài yên tâm, tôi thấy nàng rồi. Cách đây một trăm dặm có khu rừng, giữa rừng có cây sồi già, trên ngọn có một quả sồi. Quả sồi đó chính là công chúa.” Dài cõng Mắt Tinh đi, chưa đầy một lát đã về, trao quả sồi cho hoàng tử. Chàng ném xuống đất, công chúa hiện ra ngay. Lão phù thủy bước vào, thấy nàng thì gầm lên, một chiếc vòng sắt bên hông vỡ đánh xoảng.

Đêm thứ hai, cả bọn đi tới đi lui cố thức, nhưng rồi lại ngủ thiếp đi. Sáng ra, công chúa lại không còn. Mắt Tinh nhìn khắp nơi rồi nói: “Cách đây hai trăm dặm có một ngọn núi, trong núi có tảng đá, trong đá có viên ngọc. Viên ngọc ấy là công chúa.” Dài cõng Mắt Tinh đi. Tới nơi, Mắt Tinh nhìn vào núi, núi vỡ ra nghìn mảnh, viên ngọc sáng lấp lánh. Họ mang về, hoàng tử thả xuống sàn, công chúa lại hiện ra. Lão phù thủy giận tím mặt, chiếc vòng sắt thứ hai cũng gãy rơi.

Đêm thứ ba, công chúa lại biến mất. Mắt Tinh nhìn rất lâu: “Lần này xa lắm. Cách ba trăm dặm có biển đen, giữa biển có con sò, trong sò có chiếc nhẫn vàng. Chiếc nhẫn đó là công chúa. Hôm nay phải mang Rộng đi cùng.” Dài cõng hai bạn trên hai vai, mỗi bước ba mươi dặm. Con sò nằm tận đáy biển, Dài với không tới. Rộng bảo: “Để tôi!” Anh phình to ra rồi cúi xuống uống nước biển ừng ực, chỉ một lát nước đã cạn, Dài thò tay nhặt được con sò. Ở lâu đài, lão phù thủy thấy hoàng tử đứng một mình thì cười ha hả. Đúng lúc ấy, cửa sổ vỡ tan, một chiếc nhẫn vàng bay vút vào, công chúa hiện ra. Thì ra Mắt Tinh thấy nguy, bảo Dài dồn hết sức ném chiếc nhẫn từ xa về.

Lão phù thủy gào lên giận dữ, cả lâu đài rung chuyển. Chiếc vòng sắt cuối cùng gãy đôi, lão hóa thành con quạ đen bay vụt qua cửa sổ, không bao giờ quay lại. Công chúa cất tiếng nói, má ửng hồng, cảm ơn hoàng tử. Những người hóa đá sống lại, ngựa hí vang trong chuồng, hoa nở khắp vườn, chim hót, cá bơi tung tăng dưới sông. Các hiệp sĩ tới cảm ơn, nhưng hoàng tử bảo: “Không có ba người bạn trung thành này, ta cũng đã hóa đá như các ông.” Về tới nhà, vua cha mừng rơi nước mắt, mở tiệc cưới linh đình. Xong lễ cưới, Dài, Rộng và Mắt Tinh xin đi: “Ngồi không chúng tôi buồn lắm, phải có việc mới vui.” Thế là ba người lại lên đường tìm việc, có khi đến giờ vẫn còn đang đi.