Ngày xưa, ở vùng quê nước Anh, có một chàng khờ hay gây chuyện dở khóc dở cười, bị cả làng trêu. Người ta mách anh: bà thông thái trên đỉnh đồi bán đủ thứ, chắc có cả trí khôn. Anh xin mẹ cho đi mua một đấu trí khôn. Mẹ anh bảo: “Phải đấy con, con cần lắm. Nhưng nhớ ăn nói lễ phép nhé, người thông thái dễ phật lòng lắm.”
Tối ấy, anh tới nhà bà thông thái, thấy bà đang khuấy nồi bên bếp. “Chào bà, trời đẹp bà nhỉ.” “Ừ.” “Chắc sắp mưa.” “Có thể.” “Mà có khi không mưa.” “Có khi.” Anh gãi đầu, vặn vẹo cái mũ, nói thêm chuyện lúa chuyện bò, rồi bảo: “Thôi, lễ phép xong rồi, mình bàn chuyện chính. Bà có trí khôn bán không? Loại thường thôi, như ai cũng có ấy.” Bà đáp: “Được. Con hãy mang đến đây trái tim của thứ con thương nhất trên đời, và giải được câu đố của ta.”
Chàng khờ về nhà nghĩ mãi: “Mình thích thịt lợn muối hơn cả.” Thế là anh làm thịt con lợn, gói trái tim nó vào giấy, mang lên đồi. Bà thông thái nhìn anh qua cặp kính, hỏi: “Cái gì chạy mà không có chân?” Anh nghĩ mãi, nghĩ mãi mà chẳng biết. “Về đi, con chưa mang đúng thứ ấy.” Bà gập sách lại, quay lưng đi.
Anh về tới nhà thì mẹ đang ốm nặng. Bà nhìn con, mỉm cười như yên lòng vì nghĩ con sắp có trí khôn, rồi bà ra đi mãi mãi. Chàng khờ ngồi khóc nức nở. Anh nhớ mẹ đã bế ẵm, dạy dỗ, nấu cơm, vá áo cho mình, chịu đựng biết bao chuyện khờ dại. “Mẹ ơi, con thương mẹ nhất trên đời!” Anh lên đồi kể với bà thông thái rằng thứ anh thương nhất là mẹ, nay mẹ đã đi xa. Bà hỏi: “Cái gì vàng óng mà chẳng phải vàng?” Anh lại chẳng biết, và bà lại đóng cửa.
Anh ngồi bên vệ đường khóc to đến nỗi nước mắt chảy cả vào miệng. Một cô gái hàng xóm đi qua, hỏi han. Nghe anh kể hết, cô bảo: “Hay là để em chăm sóc anh.” “Em biết nấu ăn không?” “Biết chứ.” “Biết lau nhà, vá áo không?” “Biết hết.” “Thế thì được.” Hai người cưới nhau. Cô vợ giữ nhà sạch sẽ, nấu ăn ngon, đến nỗi một tối anh bảo: “Này em, giờ anh thấy anh thương em nhất rồi. Thế anh có phải mang trái tim em lên cho bà không?”
Cô vợ bật cười: “Ôi không được đâu! Anh cứ dẫn cả em đi, nguyên cả người lẫn trái tim, em sẽ giúp anh giải đố.” “Cái gì chạy mà không có chân?” “Là nước đấy!” “Cái gì vàng óng mà chẳng phải vàng?” “Là mặt trời!” Hai vợ chồng cùng lên đồi. Bà thông thái hỏi câu thứ ba: “Cái gì lúc đầu không chân, rồi hai chân, rồi bốn chân?” Chàng khờ gãi đầu. Cô vợ thì thầm vào tai anh. Anh đáp: “Có lẽ là con nòng nọc ạ!”
Bà thông thái gật gù: “Đúng rồi. Và con đã có đấu trí khôn của mình rồi đấy.” Anh lục túi tìm: “Đâu ạ?” Bà cười: “Ở trong đầu vợ con ấy. Cách chữa khờ tốt nhất là có một người vợ hiền thông minh chăm lo cho mình.” Nói rồi bà gật đầu chào, đi vào nhà. Hai vợ chồng vui vẻ về nhà. Từ đó, chàng khờ chẳng bao giờ đòi mua trí khôn nữa, vì vợ anh có đủ trí khôn cho cả hai người.