Về kệ Thế giới

Hoàng tử Powel xứ Dyfed

Khoảng 8 phút · 7 cảnh

Hoàng tử Powel ngồi trên gò đất thần và gặp nàng Rhiannon cưỡi ngựa trắng mà không ai đuổi kịp. Để cưới được nàng, chàng phải dùng một chiếc túi phép không bao giờ đầy. Rồi khi con trai họ biến mất trong đêm, Rhiannon phải chịu oan suốt nhiều năm. Truyện cổ xứ Wales từ Mabinogion, kể nhẹ cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Truyện cổ xứ Wales, Mabinogion (Joseph Jacobs, 1894)

Ngày xưa, Powel là hoàng tử xứ Dyfed ở Wales, làm chủ bảy vùng đất. Một hôm mở tiệc ở cung Narberth, ăn xong, chàng dạo lên gò đất cao trên cung điện. Một người trong triều nói: “Thưa ngài, ai ngồi lên gò này thì hoặc bị một trận đòn, hoặc được thấy một điều kỳ lạ.” Powel cười: “Đông người thế này, ta chẳng sợ đòn. Còn điều kỳ lạ thì ta muốn xem lắm.” Chàng vừa ngồi xuống thì thấy một tiểu thư mặc áo vàng óng, cưỡi con ngựa trắng to lớn, thong thả đi trên con đường dưới gò. Powel sai người chạy theo hỏi, nhưng người ấy chạy càng nhanh, nàng càng xa. Lấy ngựa nhanh nhất đuổi theo, ngựa càng phi, nàng càng xa, dù nàng vẫn đi chậm rãi như lúc đầu.

Đến ngày thứ ba, chính Powel lên ngựa đuổi theo, mà vẫn không tới gần được. Chàng bèn gọi: “Cô gái ơi, vì người cô thương nhất, xin hãy dừng lại!” Nàng dừng ngay: “Tôi dừng lại vui lòng, giá chàng hỏi sớm hơn thì ngựa của chàng đã đỡ mệt.” Nàng vén khăn che mặt, và Powel thấy nàng đẹp hơn tất cả những người chàng từng gặp. Nàng nói: “Tôi là Rhiannon, con gái của Heveyth già. Người ta muốn gả tôi cho người tôi không ưng, vì tôi chỉ thương chàng. Tôi tới đây để nghe chàng trả lời.” Powel đáp: “Nếu được chọn trong tất cả các cô gái trên đời, tôi sẽ chọn nàng.” Hai người hẹn đúng một năm sau sẽ làm lễ cưới ở cung điện của cha nàng.

Một năm sau, Powel cùng một trăm hiệp sĩ đến dự tiệc cưới. Đang vui thì một chàng trai tóc hung bước vào: “Thưa ngài, tôi đến xin ngài một điều.” Powel vui vẻ đáp ngay: “Ngươi xin gì, ta cũng cho.” Rhiannon thốt lên: “Sao chàng lại trả lời như thế!” Chàng trai nói: “Tôi xin cô dâu của ngài, cùng cả bữa tiệc này.” Đó chính là Gwawl, kẻ người ta định gả Rhiannon cho. Powel lặng người vì lời đã hứa. Rhiannon thì thầm: “Cứ hứa gả em cho hắn, em sẽ lo để không bao giờ phải là vợ hắn.” Nàng trao cho Powel một chiếc túi nhỏ và dặn kỹ mọi điều. Rồi nàng nói với Gwawl: “Bữa tiệc này đã dành cho khách. Một năm nữa, sẽ có tiệc cưới mới cho ngài.”

Một năm sau nữa, Gwawl đến dự tiệc. Powel giấu một trăm hiệp sĩ ngoài vườn cây, còn mình mặc áo rách, đi đôi giày cũ to tướng, cầm chiếc túi nhỏ vào xin: “Thưa ngài, tôi chỉ xin đầy túi này thức ăn.” Gwawl rộng rãi: “Mang thức ăn ra cho ông ấy.” Người hầu đổ vào bao nhiêu, túi vẫn lép như cũ. Gwawl hỏi: “Túi của ông có bao giờ đầy không?” Powel đáp: “Không bao giờ, trừ khi một người giàu sang đứng lên, lấy hai chân dẫm thức ăn xuống và nói: Thế là đủ rồi.” Rhiannon giục: “Ngài đứng lên đi.” Gwawl vừa đặt hai chân vào túi, Powel lật miệng túi trùm qua đầu hắn, buộc chặt lại, rồi thổi tù và. Một trăm hiệp sĩ ùa vào, vừa đi vừa vỗ vào túi, cười hỏi: “Trong này có gì thế?” Gwawl xin tha, hứa không bao giờ báo thù và tặng quà cho mọi khách mời. Powel thả hắn ra, và tiệc cưới của Powel với Rhiannon diễn ra vui vẻ.

Powel đưa Rhiannon về Dyfed, hai người trị vì đất nước yên vui. Năm thứ tư, họ sinh được một bé trai. Đêm ấy, các bà vú canh em bé đều ngủ thiếp đi, cả Rhiannon cũng ngủ. Khi tỉnh dậy, em bé đã biến mất. Các bà vú sợ bị phạt, bèn bàn nhau đổ hết lỗi cho Rhiannon, nói rằng chính nàng đã làm hại con. Rhiannon van xin họ nói thật, nhưng họ nhất quyết không đổi lời. Các quan xin Powel bỏ vợ, nhưng Powel không chịu. Không muốn tranh cãi, Rhiannon nhận chịu phạt: suốt bảy năm, ngày ngày ngồi bên bậc đá cạnh cổng thành, kể chuyện của mình cho khách lạ, và xin cõng họ vào cung. Nhưng hiếm có ai chịu để nàng cõng.

Thời ấy, ở xứ Gwent có lãnh chúa Teirnyon, một người rất tốt. Ông có con ngựa cái đẹp nhất vùng. Cứ đêm mùng một tháng Năm, nó đẻ một chú ngựa con, nhưng sáng ra ngựa con biến đâu mất. Năm ấy, Teirnyon thức canh. Nửa đêm, có tiếng ầm ầm, rồi một bàn tay khổng lồ thò qua cửa sổ, túm lấy bờm ngựa con. Teirnyon vung gậy đánh mạnh, bàn tay buông ra rụt mất, ngựa con ở lại. Ông chạy ra đuổi theo tiếng ồn trong bóng tối, rồi chợt nhớ chưa đóng cửa, vội quay về. Trước cửa có một bé trai quấn tã, bọc trong chiếc áo choàng lụa. Hai vợ chồng chưa có con, mừng rỡ nhận nuôi, đặt tên bé là Tóc Vàng vì mái tóc vàng óng. Bé lớn nhanh lạ thường, bốn tuổi đã đòi dắt ngựa đi uống nước, và được tặng chính chú ngựa con sinh ra đêm ấy.

Rồi tin về nỗi oan của Rhiannon lan tới Gwent. Teirnyon nhìn kỹ cậu bé Tóc Vàng, thấy cậu giống hệt hoàng tử Powel, người ông từng theo hầu. Ông bàn với vợ: “Giữ con của người khác, để một người tốt như Rhiannon chịu oan, là không phải.” Bà vợ đồng ý. Hôm sau, Teirnyon cùng cậu bé cưỡi ngựa tới Narberth. Rhiannon ngồi bên cổng, đứng dậy xin cõng họ vào. Teirnyon nói: “Thưa phu nhân, tôi không để bà cõng đâu.” Cậu bé cũng nói: “Con cũng không.” Trong bữa tiệc, Teirnyon kể hết câu chuyện, rồi nói: “Thưa phu nhân, đây là con trai của bà.” Ai nhìn cũng thấy cậu bé giống Powel như đúc. Rhiannon thốt lên: “Nếu đúng vậy thì nỗi lo của tôi đã hết!” Vì câu nói ấy, cậu bé được đặt tên là Pryderi, nghĩa là “hết nỗi lo”. Teirnyon trở về với lòng thanh thản, và Pryderi lớn lên thành chàng trai giỏi giang nhất xứ.