Ngày xưa, bên một con sông ở Nhật Bản, có bác cua hiền lành nhặt được một nắm cơm thơm phức. Đang định ăn thì gặp khỉ. Khỉ cầm trong tay một hạt hồng, cười tít mắt: “Bác cua ơi, đổi nắm cơm lấy hạt hồng của tôi nhé. Cơm ăn là hết, chứ hạt hồng đem trồng sẽ ra cả cây đầy quả.” Bác cua nghe cũng có lý, bèn đồng ý. Khỉ chộp nắm cơm, nhai nhồm nhoàm rồi chạy mất.
Bác cua đem hạt hồng về trồng trong vườn, ngày ngày tưới nước, vừa tưới vừa hát: “Mau nảy mầm đi, không ta lấy càng kẹp nhé!” Hạt hồng sợ quá, vội nhú mầm. Bác lại hát: “Mau lớn đi, không ta kẹp nhé!” Cây vươn cao vùn vụt. Chẳng mấy chốc, cây hồng đã sum suê, trĩu những quả vàng cam, chín mọng. Nhưng bác cua đứng dưới gốc, chẳng tài nào trèo lên hái được.
Khỉ đi ngang qua, thấy cây trĩu quả, liền nói: “Để tôi trèo lên hái giúp bác.” Nó leo tót lên cành cao, nhưng chẳng hái cho ai, cứ thế hái quả chín ăn một mình, vỏ vứt lả tả. Bác cua gọi mãi: “Khỉ ơi, ném cho tôi một quả với!” Khỉ bực mình, ném xuống một quả hồng xanh cứng như đá. Quả hồng trúng mai bác cua, làm mai nứt một đường. Bác đau quá, nằm bẹp xuống, không bò dậy nổi.
Đàn cua con chạy đến, khóc òa, khiêng bố về nhà, đắp lá thuốc cho bố. Bác cua phải nằm yên cả mùa mới lành lại được. Cua con lớn tức lắm: “Khỉ bắt nạt bố, lại còn chiếm cây hồng. Phải dạy cho nó một bài học!” Nhưng cua con nhỏ bé quá, làm sao đọ được với khỉ. Chúng ngồi bên bờ sông, buồn rầu nghĩ mãi.
Bỗng có tiếng lách cách. Một hạt dẻ lăn tới, rồi một chú ong vo ve bay đến, và một chiếc cối đá to lừng lững bước theo. “Sao các cháu buồn thế?” Nghe kể xong, cả ba đều giận: “Khỉ tham lam và độc ác quá. Chúng ta sẽ giúp các cháu!” Cả bọn chụm đầu bàn kế. Hạt dẻ sẽ nấp trong bếp, ong nấp trong chum nước, còn cối đá sẽ chờ trên mái nhà.
Tối ấy, khỉ về nhà, lạnh run, ngồi sát bếp hơ tay. Bụp! Hạt dẻ nóng nổ tách, bắn trúng mũi khỉ. Khỉ kêu oai oái, chạy tới chum nước định rửa mặt. Vo ve! Chú ong lao ra đốt ngay vào má. Khỉ hoảng hồn chạy ra cửa thì huỵch, cối đá từ mái nhà nhảy xuống, ngồi chặn đúng cái đuôi, giữ chặt không cho khỉ chạy. Đàn cua con bò ra, giơ càng lên: “Khỉ kia, ngươi có biết lỗi chưa?”
Khỉ mặt đỏ gay, mũi sưng, má sưng, rối rít xin lỗi: “Tôi sai rồi, tôi không dám tham lam nữa. Xin tha cho tôi!” Cối đá nhấc mình lên, khỉ lồm cồm bò dậy. Hôm sau, khỉ mang cả giỏ hồng chín đến tận nhà bác cua, cúi đầu nhận lỗi. Bác cua đã khỏe lại, cười xòa tha thứ. Từ đó khỉ trèo hái giúp mọi người, chia quả công bằng, và bên bờ sông, ai cũng sống vui vẻ hòa thuận.