Xin chào các bạn nhỏ! Các bạn có thích chơi trò đối đáp không? Mèo Miu nói trời xanh, bạn đáp mây trắng, thế là thành một cặp đối rồi đấy. Ngày xưa có một ông trạng người nhỏ bé nhưng đối đáp giỏi đến nỗi sứ thần nước lớn cũng phải phục. Ông là Mạc Đĩnh Chi. Mình cùng nghe nhé!
Mạc Đĩnh Chi sống vào thời nhà Trần. Ông người thấp bé, dáng vẻ chẳng đẹp đẽ gì, nhưng học rất giỏi và thông minh hơn người. Ông thi đỗ trạng nguyên. Một lần, vua cử ông dẫn đoàn sứ giả sang nước phương Bắc, khi ấy là nhà Nguyên.
Đường đi xa xôi, lại gặp mưa gió, nên đoàn sứ đến cửa ải thì trời đã tối, cổng ải đã đóng chặt. Viên quan giữ ải không chịu mở cổng, mà thả xuống một vế đối, bảo rằng đối được thì mới cho qua. Vế đối ấy là: “Quá quan trì, quan quan bế, nguyện quá khách quá quan.” Nghĩa là: đến cửa ải muộn, cửa ải đã đóng, xin mời khách qua đường tự tìm cách qua ải.
Câu đối này khó lắm, vì chữ quá và chữ quan cứ lặp đi lặp lại. Mạc Đĩnh Chi chỉ nghĩ một lát rồi đối ngay: “Xuất đối dị, đối đối nan, thỉnh tiên sinh tiên đối.” Nghĩa là: ra câu đối thì dễ, đối lại mới khó, xin mời tiên sinh đối trước. Vế đối của ông cũng lặp chữ khéo léo y như vậy. Viên quan giữ ải phục tài, vội mở cổng mời đoàn sứ đi qua.
Đến kinh đô, một hôm Mạc Đĩnh Chi vào phủ của quan tể tướng. Trong phủ treo một bức trướng thêu hình chú chim sẻ đậu trên cành trúc, trông như thật. Mạc Đĩnh Chi bước lại gần, rồi bất ngờ xé bức trướng xuống. Mọi người đều ngạc nhiên, hỏi vì sao ông làm vậy. Ông thong thả giải thích: người xưa coi cây trúc là người quân tử ngay thẳng, còn chim sẻ là kẻ tiểu nhân. Để chim sẻ đậu trên cành trúc, chẳng khác nào để kẻ tiểu nhân lấn át người quân tử. Ai nghe cũng phải gật gù.
Vua nhà Nguyên cũng muốn thử tài ông, bèn ra một vế đối: “Nhật hỏa vân yên, bạch đán thiêu tàn ngọc thố.” Nghĩa là: mặt trời là lửa, mây là khói, ban ngày đốt tan vầng trăng. Vua ví nước mình như mặt trời, còn nước Nam như vầng trăng nhỏ. Mạc Đĩnh Chi hiểu ngay, liền đối lại: “Nguyệt cung tinh đạn, hoàng hôn xạ lạc kim ô.” Nghĩa là: trăng là cây cung, sao là viên đạn, chiều tối bắn rơi mặt trời. Câu đối vừa chỉnh, vừa cứng cỏi, cho thấy nước Nam tuy nhỏ nhưng không hề chịu thua.
Người đời truyền rằng vua nhà Nguyên rất khâm phục tài ông, phong cho ông danh hiệu trạng nguyên. Thế là Mạc Đĩnh Chi được gọi là Lưỡng quốc trạng nguyên, nghĩa là trạng nguyên của cả hai nước. Tiếng tăm ông trạng nhỏ bé mà tài giỏi từ đó được lưu truyền mãi.
Thế là các bạn đã nghe chuyện ông trạng nhỏ bé đi sứ rồi. Người nhỏ bé không sao cả, miễn là mình chăm học, nhanh trí và luôn tự hào về quê hương. Các bạn thử nghĩ một cặp đối thật hay để đố bạn bè nha. Miu kể đến đây là hết rồi. Hẹn gặp lại các bạn nhé!