Phải, một nghìn năm nữa, người ta sẽ bay qua không trung, vượt đại dương trên đôi cánh hơi nước! Những người trẻ ở châu Mỹ sẽ sang thăm châu Âu già nua, đến xem những tượng đài, những thành phố lớn mà khi ấy đã thành phế tích, cũng như ngày nay ta đi thăm những đền đài xưa ở phương Nam châu Á. Sông Thames, sông Danube, sông Rhine vẫn chảy. Đỉnh Mont Blanc vẫn đội tuyết trắng. Cực quang vẫn lấp lánh trên trời phương Bắc. Nhưng bao thế hệ người đã đi qua, bao kẻ lừng lẫy một thời đã bị lãng quên. Các chàng trai châu Mỹ reo lên: “Sang châu Âu thôi! Về đất tổ tiên, xứ sở của tượng đài và mộng mơ!”
Con tàu bay tới, chật ních hành khách, vì đi đường trời nhanh hơn đường biển. Sợi dây điện dưới đáy đại dương đã báo trước số người trên đoàn tàu. Kìa, châu Âu hiện ra! Thấy bờ biển Ireland rồi, nhưng hành khách vẫn đang ngủ, chỉ được đánh thức khi bay tới nước Anh. Ở đó họ đặt chân lên đất châu Âu, xứ sở của Shakespeare, như người có học vẫn gọi, hay xứ của máy móc, như người khác gọi. Họ ở lại trọn một ngày, chỉ chừng ấy thời gian cho cả nước Anh lẫn Scotland. Rồi họ đi qua đường hầm dưới biển sang nước Pháp, nhắc đến Molière, reo hò những cái tên anh hùng, thi sĩ, nhà bác học mà thời của chúng ta chưa biết, vì họ sẽ sinh ra sau này.
Tàu bay lướt qua xứ sở nơi Columbus từng ra khơi, nơi những bài ca xưa nhất vẫn hát về chàng Cid và cung điện Alhambra. Rồi băng qua biển sang Ý, nơi thành Rome muôn đời từng đứng. Nay Rome đã biến mất, cánh đồng quanh đó vắng tanh, người ta chỉ cho xem một bức tường đổ, bảo là dấu tích của nhà thờ lớn, mà cũng chẳng chắc thật hay không. Sang Hy Lạp, họ ngủ một đêm ở khách sạn sang trọng trên đỉnh núi Olympus, để về khoe là đã lên tới đó. Rồi đến eo biển Bosphorus nghỉ vài giờ, xem chỗ thành Byzantium xưa, nơi giờ chỉ có những ngư dân nghèo đang giăng lưới.
Họ bay trên dòng Danube rộng lớn, qua những thành phố mà thời ta chưa có, thỉnh thoảng hạ xuống rồi lại cất lên. Dưới kia là nước Đức, xưa từng chằng chịt đường sắt và kênh đào, quê hương của Luther, của Goethe, của Mozart, cùng bao tên tuổi lớn mà ta chưa hề biết. Một ngày dành cho nước Đức, một ngày cho phương Bắc, quê hương của Ørsted và Linnaeus, cho Na Uy, xứ của những anh hùng xưa. Trên đường về, họ ghé Iceland. Suối nước nóng đã thôi phun, núi lửa Hekla đã ngủ yên, nhưng hòn đảo đá vẫn đứng vững giữa biển sóng bạc đầu, như một tượng đài của truyền thuyết và thơ ca.
Chàng trai châu Mỹ vỗ vào cuốn sách dày kẹp dưới nách, hài lòng nói: “Ở châu Âu đúng là có lắm thứ để xem thật. Thế mà chúng ta xem hết trong đúng một tuần, theo lời chỉ dẫn của nhà du lịch lừng danh, trong cuốn sách nổi tiếng của ông: ‘Cách xem hết châu Âu trong một tuần’!” Cả đoàn gật gù, mãn nguyện, rồi con tàu bay lại phì phò hơi nước, quay mũi về bên kia đại dương. Còn những dòng sông, những ngọn núi, những ánh cực quang của châu Âu thì vẫn ở đó, lặng lẽ, kiên nhẫn, chờ ai đó chịu ở lại lâu hơn một chút để thật sự ngắm nhìn chúng.