Ngày xưa, trong vườn của một ông vua có cây táo năm nào cũng trổ những quả táo vàng. Nhưng táo vừa chín là lại bị trộm mất, canh giữ thế nào cũng không bắt được kẻ trộm. Vua sai hai hoàng tử lớn mang theo vàng bạc, người hầu, đi khắp thế gian tìm kẻ trộm. Hoàng tử út, người mà ai cũng chê là ngốc, nằn nì mãi mới được đi theo. Vua chỉ cho chàng con ngựa còm nhất chuồng. Cả kinh thành cười ồ khi chàng lên đường.
Vào tới rừng, chàng gặp một con sói gầy trơ xương. Chàng hỏi: “Anh đói lắm phải không? Thế thì cứ lấy con ngựa của tôi mà ăn.” Sói ăn xong, trông khỏe hẳn ra. Chàng cười: “Giờ tôi không có ngựa, anh cõng tôi đi nhé.” Sói vui vẻ nhận lời. Thì ra đó là một pháp sư biết phép. Sói bảo: “Kẻ trộm táo là con chim vàng của ông hoàng đế xứ bên. Cậu hãy lẻn vào cung lấy cả lồng chim, nhưng nhớ đừng để chạm vào tường lúc đi ra.”
Đêm ấy, chàng lẻn vào cung, thấy con chim vàng trong lồng vàng. Chàng cẩn thận cầm lấy, nhưng lúc lách qua đám lính gác đang ngủ, chàng lỡ chạm vào tường. Lính thức dậy, trói chàng lại. Hoàng đế ra lệnh nhốt chàng vào ngục để chờ xử tội. Sói thần liền hóa thành một vị vua sang trọng tới thăm hoàng đế, rồi khuyên: “Tên trộm này nhỏ bé quá. Sao ngài không bắt nó làm một việc thật khó?” Hoàng đế gật gù: “Hãy đi lấy con ngựa vàng của ông hoàng đế láng giềng về đây cho ta!”
Sói tới an ủi chàng, rồi cùng chàng tới xứ có con ngựa vàng. Sói dùng phép cho lính gác chuồng ngựa ngủ say, dặn: “Đừng để cậu hay ngựa chạm vào tường.” Chàng dắt ngựa ra thật khẽ, nhưng một con ruồi trâu đốt ngựa, ngựa quất đuôi trúng tường. Lính bừng tỉnh, chàng lại bị bắt. Sói lại hóa thành vị vua tới chơi, và lần này hoàng đế bắt chàng đi tìm nàng tiên cá vàng, người mà từ xưa tới nay chưa ai lại gần được.
Sói dẫn chàng ra biển: “Ta sẽ hóa thành một con thuyền chở đầy lụa đẹp. Cậu cầm đuôi ta mà lái ra khơi. Nàng tiên cá gọi, cậu đừng theo, mà hãy nói: người mua tìm tới người bán, chứ người bán chẳng tìm tới người mua.” Ngoài khơi, nàng tiên cá vàng bơi tới, vẫy gọi chàng. Chàng nói đúng như lời dặn rồi quay thuyền vào bờ. Nàng không cưỡng nổi những tấm lụa óng ánh, bơi theo, rồi nhẹ nhàng lên thuyền ngắm lụa. Chàng nắm tay nàng, nói lời yêu thương. Thuyền hóa lại thành sói, nàng giật mình nép vào chàng. Nhưng thấy chàng và sói đều hiền, nàng mỉm cười, vui lòng đi theo.
Thấy nàng tiên cá, ông hoàng đế có ngựa vàng hiểu rằng chàng được phép thần giúp. Ông xin lỗi chàng và tặng luôn con ngựa vàng. Tới xứ có chim vàng, hoàng đế kia cũng mở tiệc mừng, xin lỗi và tặng chàng con chim vàng trong lồng vàng. Trên đường về, sói từ biệt: “Nếu cậu gặp nạn, cứ tin ở tình bạn của ta.” Chàng rưng rưng nhìn bạn khuất vào rừng.
Hai người anh đi tìm mãi chẳng được gì, nghe tin em út thành công thì ghen tức lắm. Chúng rình trong rừng, đánh chàng ngất lịm, cướp ngựa vàng và chim vàng. Nhưng nàng tiên cá nhất định không đi theo chúng. Nàng ngồi bên chàng, ngày ngày khóc thương. Một hôm, sói thần hiện ra: “Hãy phủ lên chàng thật nhiều lá và hoa trong rừng.” Nàng làm theo. Sói thổi một hơi ấm lên đám hoa, và chàng ngủ yên như đứa trẻ. Nàng tiên cá khẽ hôn lên trán chàng. Chàng mở mắt, thấy nàng bên cạnh, mừng rỡ vô cùng.
Sói cõng hai người về cung. Vua cha mừng rơi nước mắt khi ôm con út vào lòng. Nghe chuyện, vua gọi hai người anh tới. Thấy em đứng đó khỏe mạnh, chúng sợ xanh mặt và thú nhận hết. Vua giận lắm, đuổi cả hai đi thật xa. Còn hoàng tử út cưới nàng tiên cá vàng trong một lễ cưới linh đình. Xong tiệc, sói thần từ biệt mọi người, trở về với khu rừng của mình.