Về kệ Thế giới

Người anh hùng Holger Danske

Khoảng 6 phút · 7 cảnh

Dưới hầm sâu lâu đài Kronborg, người anh hùng Holger Danske ngủ say, râu mọc dài bám vào mặt bàn đá, chờ ngày đất nước cần đến mình. Một ông thợ chạm gỗ kể cho cháu nghe về sức mạnh và lòng nhân hậu. Truyện cổ Andersen.

Cốt truyện theo: Truyện cổ Andersen (1845)

Ở Đan Mạch, bên eo biển Øresund, có một lâu đài cổ tên là Kronborg. Ngày ngày, hàng trăm con tàu đi qua, bắn pháo chào lâu đài: “Bùm, bùm”, nghĩa là “Chào ngày mới”. Pháo trên lâu đài đáp lại: “Bùm”, nghĩa là “Cảm ơn nhiều”. Mùa đông, biển đóng băng tới tận bờ Thuỵ Điển, thành như một con đường lớn. Người Đan Mạch và người Thuỵ Điển đi bộ sang chào nhau, bắt tay thân thiện, đổi cho nhau bánh mì trắng và bánh quy, vì của nhà người ta bao giờ cũng ngon hơn.

Nhưng điều kỳ diệu nhất là trong hầm sâu tối om của lâu đài, nơi không ai dám xuống, có người anh hùng Holger Danske đang ngồi ngủ. Ông mặc áo giáp sắt, gối đầu lên cánh tay vạm vỡ, bộ râu dài chảy xuống mặt bàn đá hoa, mọc bám chặt vào đó. Ông ngủ và mơ, và trong mơ ông thấy hết mọi chuyện xảy ra trên đất Đan Mạch. Mỗi đêm Giáng sinh, một thiên thần xuống bảo ông: “Mọi điều ông mơ đều là thật. Đất nước chưa gặp nguy, ông cứ ngủ yên.” Nhưng nếu một ngày đất nước lâm nguy, Holger Danske sẽ thức dậy, giật bộ râu khỏi mặt bàn, và bước ra mạnh mẽ đến nỗi cả thế giới đều nghe.

Một ông cụ đã kể cho cháu trai nhỏ nghe tất cả những điều ấy, và cậu bé tin là thật. Vừa kể, ông vừa chạm một bức tượng gỗ Holger Danske để gắn lên mũi một con tàu, vì ông là thợ chạm tượng mũi thuyền. Bức tượng đứng thẳng, oai nghiêm, râu dài, một tay tựa lên tấm khiên mang huy hiệu nước Đan Mạch. Đêm ấy, cậu bé nằm trên giường, nghĩ mãi về Holger Danske, đến nỗi tì cằm xuống chăn, tưởng như mình cũng có bộ râu dài mọc bám vào đó.

Ông cụ chạm xong huy hiệu: ba con sư tử đội vương miện vàng và những trái tim đỏ. “Đây là huy hiệu đẹp nhất thế gian”, ông nói. “Sư tử là sức mạnh, còn trái tim là lòng hiền hậu và tình thương.” Nhìn những con sư tử, ông nhớ đến các vị vua thuở xưa đã làm cho đất nước hùng mạnh. Nhìn những trái tim đỏ, ông nhớ đến những con người có tấm lòng cao đẹp: nàng công chúa Leonora Christina, bị giam bao năm trong ngục tối mà lòng vẫn trong sạch; mục sư Hans Egede đến tận Greenland giá lạnh, sống giữa người dân bằng tình thương; và vua Frederik hiền hậu, từng ghé căn nhà nhỏ của một bà nông dân.

Cô con dâu vào gọi ông ăn tối: “Bức tượng đẹp quá, cha ạ. Con thấy gương mặt này quen quen.” Ông cụ đáp: “Ta đã thấy gương mặt ấy, và cố chạm lại theo trí nhớ. Đó là ngày mùng hai tháng Tư năm xưa, khi hạm đội Anh tới. Ta ở trên tàu. Bên ta có một người lạ, hát những bài ca cổ thật vui, gan dạ hơn người thường. Ta nhớ mãi gương mặt ấy, mà chẳng ai biết người từ đâu đến, rồi đi đâu. Ta vẫn nghĩ đó chính là Holger Danske, đã bơi từ Kronborg xuống giúp chúng ta.” Bóng bức tượng in lên tường to lớn, lay động, như có Holger Danske thật đứng phía sau.

Ông cụ bảo cả nhà rằng có một sức mạnh khác hẳn sức mạnh của gươm giáo. Ông chỉ lên giá sách, có những vở hài kịch của Holberg, người đã dùng tiếng cười để chỉ ra cái dại cái dở của người đời. Ông chỉ cuốn lịch có hình Tháp Tròn: “Tycho Brahe cũng có thứ vũ khí của mình, nhưng là để soi rõ đường đi của các vì sao.” Rồi ông nói về nhà điêu khắc Thorvaldsen, con một ông thợ chạm như mình, nay tên tuổi vang khắp thế gian. “Nào, cả nhà nâng cốc chúc sức khoẻ ông ấy.”

Còn cậu bé trên giường thì mơ thấy rõ lâu đài Kronborg, eo biển, và Holger Danske dưới hầm sâu. Holger Danske cũng mơ thấy căn phòng nhỏ của ông thợ chạm, nghe hết những lời ông nói. Ông gật đầu trong mơ: “Hãy nhớ đến ta, hỡi những người Đan Mạch. Ta sẽ đến khi các con cần.” Nắng sớm rực rỡ trên lâu đài. Tàu bè đi qua lại bắn pháo chào, lâu đài lại đáp “Bùm, bùm”. Holger Danske vẫn ngủ, vì đó chỉ là lời chào buổi sáng. Nhưng một ngày cần đến, ông sẽ thức dậy.