Về kệ Thế giới

Ông Cằn Nhằn

Khoảng 6 phút · 7 cảnh

Ông bố đông con hay cằn nhằn được vị ẩn sĩ cho chiếc giỏ đầy cá và bánh, rồi con gà trống nhả vàng, nhưng lần nào cũng bị vợ chồng chủ quán đánh tráo. Món quà thứ ba là một chiếc roi biết tự quất. Truyện dân gian Pháp trong tuyển tập của Andrew Lang, kể nhẹ nhàng cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Truyện dân gian Pháp, Andrew Lang chép (1904)

Ngày xưa, ở một làng quê nước Pháp, có một người đàn ông con đông như chim sẻ ngoài vườn. Ông làm lụng vất vả cả ngày mới đủ cho con ăn, nên lúc nào cũng mệt mỏi, cáu kỉnh, việc gì cũng chê, ai cũng trách. Người ta gọi ông là ông Cằn Nhằn. Lâu dần ông chán làm, hay sang quán rượu bên kia đường ngồi cho khuây khỏa. Nhưng ngồi mãi, ông về nhà còn buồn hơn, vì biết mình phí cả thì giờ lẫn tiền bạc. Ông nghĩ: “Ta phải đi hỏi vị ẩn sĩ trong hang cạnh giếng, xem sao ai cũng gặp may, chỉ mình ta toàn gặp xui.”

Đường xa, qua núi qua đèo, ông mới tới hang. “Ai đấy?” “Con đây, thưa thầy, ông Cằn Nhằn con đông như chim sẻ đây ạ. Sao người ta may mắn cả, chỉ mình con xui xẻo?” Vị ẩn sĩ mang ra một chiếc giỏ: “Đây là giỏ thần. Đói thì nói: ‘Giỏ ơi giỏ, làm việc đi,’ con sẽ được bữa ngon nhất đời. No rồi thì nhớ nói: ‘Hôm nay thế là đủ.’ À, đừng khoe với ai, cũng đừng kể ta cho đấy.” Ông Cằn Nhằn cầm giỏ, chẳng cảm ơn câu nào. Vừa khuất hang, ông thì thầm thử. Nắp giỏ bật mở, bánh mì trắng và cá ngon tuôn ra ào ào, phủ kín cả mặt đường. Ông hoảng quá, hét lên: “Đủ rồi! Hôm nay thế là đủ!” Nắp giỏ đóng sập lại.

Ông ngồi ăn no căng bụng, rồi lại cằn nhằn: “Ăn thì nhiều, mà khát khô cổ, chẳng có giọt nước nào.” Ngẩng lên, chẳng hiểu sao quán rượu đã ở ngay trước mặt. Ông vào gọi rượu, rồi khoe ngay chiếc giỏ, cho cá bánh tuôn ra khắp bàn ghế, tràn cả ra đường. Vợ chồng chủ quán vừa nhặt vừa thì thầm: “Lấy được cái giỏ này thì giàu to!” Họ rót rượu mời mãi, dò hỏi ai cho giỏ. Ông Cằn Nhằn không chịu nói, nhưng uống thì nhiều, rồi gục xuống ngủ say. Bà chủ quán lấy một chiếc giỏ giống hệt đặt vào tay ông, còn giỏ thần thì giấu biệt.

Về nhà, ông gọi lũ con: “Đừng ăn món súp loãng ấy nữa!” Lũ trẻ đọc câu thần mãi, giỏ vẫn chỉ là cái giỏ, dính mấy cái vảy cá. Ông chợt hiểu: “Hay là không phải giỏ của ta!” Ông chạy sang quán đòi, bà chủ quán chối phăng. Ông lại lên hang. Vị ẩn sĩ cho ông một con gà trống: “Cần tiền thì nói: ‘Gà ơi, cho xem tài nào.’ Nhớ đừng khoe với ai.” Về ngang quán, ông lại vào, lại uống, lại khoe. Gà trống vỗ cánh gáy ba tiếng vang như kèn, mỗi tiếng rơi ra những giọt vàng và viên kim cương to bằng hạt đậu. Rồi ông lại ngủ gục, và bà chủ quán lại tráo con gà khác.

Về nhà, vợ ông giận lắm: “Ông chỉ biết ngồi quán, để vợ con đói!” “Bà biết gì! Giờ nhà mình có cả vàng lẫn kim cương.” Nhưng con gà chỉ bay quanh nhà kêu inh ỏi, chẳng rơi ra hạt vàng nào. Ông Cằn Nhằn lại chạy lên hang khi sao vừa mọc. Vị ẩn sĩ lắc đầu: “Đây đâu phải gà của ta, giỏ của ta! Người ta lừa con rồi. Ta đã dặn đừng khoe với ai mà.” Rồi ông gỡ trên vách xuống một cái túi: “Lần này là lần cuối. Muốn phủi bụi áo cho mình hay cho bạn bè, cứ nói: ‘Roi ơi roi, nhảy ra mau.’” Ông Cằn Nhằn hiểu ra, cười thầm: “Lần này thì hai kẻ gian kia biết tay ta!”

Tới quán, ông dặn: “Bà quay con gà này cho tôi ăn, đúng con này nhé. Còn cái giỏ này đem nhóm bếp.” Bà chủ quán bắt đầu thấy lo. Ăn xong, ông đập bàn: “Giờ thì mang giỏ của tôi, gà của tôi ra đây!” Vợ chồng chủ quán chối. Ông mở túi: “Roi ơi roi, nhảy ra mau!” Vụt một cái, chiếc roi trắng nhảy ra, quất lia lịa vào vợ chồng chủ quán, quất luôn cả ông Cằn Nhằn, khiến cả ba nhảy tưng tưng như lông gà trên đệm. “Thôi, thôi! Chúng tôi trả giỏ, trả gà!” Ông Cằn Nhằn cũng kêu: “Dừng lại! Hôm nay thế là đủ!” Nhưng chiếc roi chẳng chịu nghe.

May sao vị ẩn sĩ nghe tiếng kêu, chạy tới: “Roi ơi, vào túi mau!” Chiếc roi ngoan ngoãn chui vào túi. “Giờ mang giỏ và gà của ta ra đây.” Bà chủ quán lặng lẽ đi lấy, đặt lên bàn. Vị ẩn sĩ nói: “Cả ba người đều đã nhận đúng phần mình. Ta mang báu vật về. Biết đâu có ngày ta gặp được người biết quý cơ hội được trao.” Rồi ông quay sang ông Cằn Nhằn: “Nhưng người đó sẽ không phải là con.” Và ông Cằn Nhằn lại về nhà tay trắng, vẫn cằn nhằn như xưa.