Ngày xưa, bên bờ biển xanh, có hai ông bà lão sống trong một túp lều đất nhỏ. Đã ba mươi ba năm, sáng nào ông lão cũng ra biển quăng lưới, còn bà lão ngồi bên bậu cửa kéo sợi. Nhà chẳng có của cải gì, ngoài một cái máng gỗ giặt đồ đã sứt mẻ một góc. Một hôm, ông lão quăng lưới lần thứ nhất, kéo lên chỉ toàn bùn. Lần thứ hai, lưới đầy rong biển. Đến lần thứ ba, trong lưới có một con cá nhỏ, vảy vàng óng ánh như nắng sớm.
Con cá vàng bỗng cất tiếng nói như người: “Ông ơi, xin ông thả tôi về biển. Ông muốn gì, tôi cũng xin đền đáp.” Ông lão sửng sốt. Ba mươi ba năm đi biển, ông chưa từng nghe cá nói bao giờ. Ông nhẹ nhàng gỡ con cá ra khỏi lưới và bảo: “Cá vàng ơi, ta chẳng cần gì đâu. Cứ về với biển cả mênh mông mà bơi lội.” Con cá quẫy đuôi một cái rồi lặn mất vào làn nước xanh. Về nhà, ông kể chuyện lạ cho bà lão nghe. Bà lão giận dữ mắng: “Ông lão ngốc nghếch! Sao không xin lấy một cái máng mới? Máng nhà mình vỡ cả rồi!”
Ông lão lại ra bờ biển. Mặt biển hơi gợn sóng. Ông gọi: “Cá vàng ơi, cá vàng!” Con cá bơi lên hỏi: “Ông cần gì thế, ông ơi?” Ông lão cúi đầu: “Bà lão nhà ta muốn có một cái máng mới.” “Ông cứ về đi, sẽ có máng mới.” Quả nhiên, trước cửa lều đã có một cái máng gỗ thơm tho, mới tinh. Nhưng bà lão càng mắng to hơn: “Một cái máng thì đáng gì! Đi xin một ngôi nhà đẹp cho ta!” Ông lại ra biển. Lần này, sóng biển xanh đã sẫm lại. Cá vàng nghe xong chỉ nói: “Ông về đi.” Và túp lều đất đã thành một ngôi nhà gỗ, có ống khói gạch, cổng gỗ sồi, cửa sổ chạm hoa.
Được nhà mới, bà lão vẫn chưa vừa lòng. “Ta không muốn làm vợ người đánh cá nữa. Ta muốn làm một bà phu nhân quyền quý!” Ông lão lại lặng lẽ ra biển. Sóng xanh đã bắt đầu nổi bọt trắng. Cá vàng nghe xong, chỉ khẽ bảo: “Ông đừng buồn, cứ về đi.” Về đến nơi, ông thấy một lâu đài cao. Bà lão khoác áo lông quý, đội mũ thêu kim tuyến, tay đeo nhẫn vàng, người hầu đứng chật sân. Ông lão cúi chào: “Chào bà phu nhân, giờ chắc bà vui lòng rồi chứ?” Bà lão chẳng thèm đáp, còn sai người hầu đuổi ông xuống chuồng ngựa làm việc.
Một tuần, rồi hai tuần trôi qua. Bà lão lại gọi ông lên: “Làm phu nhân thì chán lắm. Ta muốn làm nữ hoàng, ngồi trên ngai vàng!” Ông lão hốt hoảng van xin: “Bà ơi, bà nói gì vậy? Cả nước sẽ cười bà mất!” Bà lão chẳng nghe, nhất định bắt ông đi. Biển lúc này đã sẫm màu. Ông lão gọi cá vàng, giọng run run. Cá vàng chỉ đáp: “Ông về đi, bà lão sẽ thành nữ hoàng.” Ông về, thấy bà lão ngồi trong cung điện, quan lại cúi rạp, lính gác đứng nghiêm, tiệc tùng bánh ngọt bày la liệt.
Ít lâu sau, bà lão lại nổi giận: “Làm nữ hoàng vẫn chưa đủ. Ta muốn làm chúa tể của biển cả, để cá vàng phải hầu hạ ta, chạy việc cho ta!” Ông lão không dám cãi, đành ra biển lần cuối. Trời đen kịt, sóng cuộn trào, gió gào lên từng hồi. “Cá vàng ơi, cá vàng! Bà lão nhà ta lại muốn làm chúa tể biển cả, muốn cá phải hầu hạ bà.” Lần này, cá vàng không nói một lời. Nó chỉ quẫy đuôi một cái rồi lặn sâu xuống đáy biển. Ông lão đứng chờ mãi, chờ mãi, mà không thấy cá trở lên.
Ông lão lủi thủi trở về. Lâu đài, cung điện, quan quân đã biến đâu mất cả. Trước mặt ông lại là túp lều đất cũ, bà lão ngồi bên bậu cửa, và cái máng gỗ sứt mẻ vẫn nằm đó như ngày nào. Người ta bảo, ai được giúp mà không biết đủ, lòng tham sẽ cuốn đi hết mọi thứ, như sóng biển cuốn đi những lâu đài cát. Còn ông lão hiền lành vẫn ra biển mỗi sáng, và biển xanh thì vẫn rì rào hát như xưa.