Về kệ Thế giới

Stan Bolovan

Khoảng 8 phút · 8 cảnh

Stan Bolovan ước có con và về nhà thấy một trăm đứa trẻ đang réo đói. Không có sức mạnh, anh chỉ có cái đầu nhanh trí để lừa con rồng ngốc nghếch phải khuân cả chục bao vàng về tận nhà. Truyện dân gian Romania trong tuyển tập của Andrew Lang, kể nhẹ nhàng, vui nhộn cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Truyện dân gian Romania, Andrew Lang chép (1901)

Chuyện có thật thì mới kể, chưa có thật thì chẳng ai kể được. Ở rìa một ngôi làng có một ngôi nhà nhỏ, trong nhà có Stan và vợ. Vợ Stan suốt ngày buồn rầu. Gặng mãi, chị mới nói: “Nhà mình có bò sữa tốt, cây trĩu quả, ruộng lúa đẹp, nhưng chẳng có đứa con nào.” Từ đó Stan cũng buồn theo. Anh đi một ngày đường tới gặp một ông thông thái, quỳ xuống xin: “Xin ngài cho tôi con!” Ông bảo: “Coi chừng, liệu anh có đủ sức nuôi chúng không?” “Ngài cứ cho, tôi sẽ xoay xở.” Chiều ấy về tới nhà, Stan nghe ồn ào: trẻ con trong vườn, trẻ con ngoài sân, trẻ con thò đầu ra mọi cửa sổ, đứa sau bé hơn đứa trước, đứa nào cũng nghịch. Cả thảy một trăm đứa, đều là con anh!

Chẳng mấy ngày, trăm đứa trẻ ăn sạch mọi thứ trong nhà, rồi réo: “Cha ơi, con đói!” Bò thôi cho sữa, cây chưa chín quả. Stan bảo vợ: “Tôi phải đi kiếm cái ăn về cho các con.” Anh đi mãi, đi mãi, tới tận cùng thế gian, nơi cái có và cái không trộn lẫn vào nhau. Ở đó có một bãi chăn cừu. Nửa đêm, một con rồng ầm ầm bay tới, lùa đi một con cừu đực, một con cừu cái, một con cừu non và ba con bò, lại còn lấy sữa của bảy mươi bảy con cừu đem về cho mẹ nó tắm cho trẻ lại. Đêm nào cũng thế. Stan hỏi người chăn cừu: “Tôi trừ được con rồng thì bác cho tôi gì?” “Cứ ba con cừu, tôi cho anh một.” “Được!”

Nửa đêm, Stan đứng chắn ngay trước đàn cừu. Con rồng lao tới. “Đứng lại!” Stan quát. “Ngươi là ai?” rồng hỏi. “Ta là Stan Bolovan, đêm ăn đá núi, ngày ăn hoa núi. Đụng vào đàn cừu thì liệu hồn!” Rồng đứng sững, run run: “Thì ngươi phải đấu với ta đã.” Stan nhặt một miếng pho mát to dưới chân, bảo: “Ngươi ra suối lấy một hòn đá như thế này.” Rồng mang đá về. “Ngươi bóp đá cho ra sữa xem nào.” Rồng bóp hòn đá nát thành bột, chẳng có giọt sữa nào. Stan bóp miếng pho mát, sữa chảy ròng ròng qua kẽ tay. Rồng sợ quá, xin: “Ngươi giỏi thật. Mẹ ta đang cần người như ngươi. Ngươi làm công ba ngày, mỗi ngày được bảy bao tiền vàng.”

Mẹ rồng già như trái đất, mắt sáng như hai ngọn đèn, thấy con về tay không thì phun lửa phì phì. Hôm sau bà bắt hai đứa thi sức. Rồng nhấc cây gậy sắt nặng trịch, quăng xa ba dặm. Stan ra chỗ cây gậy, biết mình có cùng trăm đứa con cũng chẳng nhấc nổi. Anh ngồi xuống, ngước nhìn trời. “Ngươi chờ gì?” rồng hỏi. “Chờ mặt trăng lặn. Nó đang chắn đường, kẻo ta ném gậy bay thẳng lên mặt trăng mất.” Rồng hoảng: cây gậy là của ông nội nó để lại! “Thôi, để ta ném hộ.” “Không được!” Cuối cùng rồng phải hứa thêm bảy bao vàng, Stan mới chịu để nó tự ném gậy.

Hôm sau, mẹ rồng sai đi gánh nước, đưa mười hai túi da trâu. Rồng múc đầy cả mười hai túi trong nháy mắt. Stan thì túi rỗng còn nhấc không nổi, anh bèn rút con dao nhỏ ra, cào đất bên bờ suối. “Ngươi làm gì thế?” “Ta đào cả con suối mang về cho tiện.” Rồng hoảng hồn, lại hứa bảy bao vàng để Stan để yên con suối. Ngày thứ ba, hai đứa vào rừng lấy củi. Rồng nhổ cây nhanh như đếm một hai ba. Stan thì trèo lên cây, lấy dây leo buộc ngọn cây này với cây kia, cả một dãy. “Ngươi buộc làm gì?” “Nhổ một cây là cả rừng theo về, đỡ mất công.” Rồng run lẩy bẩy: “Để ta vác củi cho ngươi, ngươi được bảy lần bảy bao vàng!”

Tối ấy, qua khe trần, Stan nghe mẹ con rồng bàn nhau. Rồng bảo: “Mẹ ơi, trả tiền cho hắn đi cho xong.” Mẹ rồng tiếc tiền: “Đêm nay con lén cầm gậy nện vào giường hắn, cho hắn sợ mà đi tay không.” Nghe vậy, Stan lấy cái máng lợn đổ đầy đất, đặt vào giường, đắp chăn lên, còn mình chui xuống gầm giường ngáy khò khò. Rồng rón rén vào, nện một gậy thật mạnh. Stan dưới gầm giả vờ rên một tiếng. Rồng rón rén đi ra. Sáng ra, Stan tươi tỉnh: “Chào hai mẹ con. Đêm qua tôi mơ bị con bọ chét đốt, giờ còn hơi ngứa.” Mẹ con rồng nhìn nhau: “Gãy cả gậy mà hắn bảo là bọ chét!”

Mẹ con rồng vội đổ vàng đầy các bao cho Stan đi cho nhanh. Nhưng Stan nhấc một bao còn không nổi, anh bèn đứng ngắm. “Ngươi đứng đấy làm gì?” “Ta đang nghĩ hay là ở lại làm thêm một năm. Mang về ít thế này, người ta lại cười Stan Bolovan làm một năm mà yếu như rồng.” Mẹ con rồng kêu ầm lên, hứa cho gấp bảy lần nếu anh chịu đi ngay. “Thôi được, ta đi. Nhưng ngươi phải vác vàng về giúp, kẻo ta mất mặt với bạn bè.” Rồng vội vác hết các bao lên lưng, theo Stan về nhà.

Gần tới nhà, nghe tiếng các con, Stan dừng lại. Anh không muốn rồng biết nhà mình, kẻo có ngày nó quay lại đòi vàng. Anh quay sang bảo: “Ta có một trăm đứa con, đứa nào cũng hăng lắm, ta sợ chúng làm phiền ngươi. Nhưng ta sẽ cố che cho ngươi.” Một trăm đứa! Rồng run tay đánh rơi các bao. Đúng lúc ấy trăm đứa trẻ đói meo ùa ra, tay phải cầm dao, tay trái cầm nĩa, vừa chạy vừa reo: “Rồng kìa! Bữa tối đến rồi!” Rồng chẳng đợi thêm, quẳng hết bao vàng, ba chân bốn cẳng bay đi mất, từ đó không bao giờ dám ló mặt ra thế gian nữa. Còn nhà Stan có vàng nuôi các con no đủ, vui vẻ suốt đời.