Về kệ Thế giới

Tritill, Litill và bầy chim

Khoảng 7 phút · 8 cảnh

Hai người anh keo kiệt đi tìm công chúa mất tích rồi không bao giờ trở về, còn người em út hiền lành chia bánh cho hai ông lão ăn xin và bầy chim, nên khi gặp bà chằn trong hang đá đã có bạn tới giúp. Truyện dân gian trong tuyển tập của Andrew Lang, kể nhẹ nhàng cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Andrew Lang, The Crimson Fairy Book (1903)

Ngày xưa có một nàng công chúa vừa xinh đẹp vừa tốt bụng, ai cũng thương. Một hôm nàng bỗng biến mất, tìm khắp vương quốc cũng không thấy. Nhà vua đau buồn, ra lệnh ai đưa được nàng về sẽ được cưới nàng. Gần cung điện có một ông lão với ba người con trai. Hai người anh được cha mẹ chiều chuộng, muốn gì được nấy, còn người em út lúc nào cũng phải nhường anh. Khi lớn lên, người anh cả đòi đi xem thế giới. Cha mẹ sắm cho anh đồ ăn và một đôi ủng mới.

Người anh cả dừng chân trên một ngọn đồi trọc để ăn trưa. Một ông lão rách rưới đi ngang xin chút bánh. "Không đời nào! Ta còn chẳng đủ ăn. Muốn ăn thì tự đi mà kiếm." Tới ngọn đồi thứ hai, một ông lão còn khổ hơn đi khập khiễng tới xin, cũng chỉ nhận về lời cay nghiệt. Chiều tối, bầy chim bay quanh xin vụn bánh, anh ném đá đuổi chúng đi. Đêm đến, anh chui vào một cái hang dưới tảng đá lớn để ngủ. Đó là hang của một bà chằn. Bà bắt anh quét sạch hang, nhưng đất cứ dính chặt, quét mãi không đi. Anh không bao giờ trở về nữa. Người anh thứ hai cũng đi, cũng keo kiệt y như vậy, và cũng biến mất mãi mãi.

Chỉ còn người em út, vậy mà cha mẹ vẫn chẳng thương, nên khi cậu xin đi, họ cho đi ngay. Cậu muốn tìm xem hai anh ra sao, nên đi đúng con đường các anh đã đi. Trên ngọn đồi, ông lão ăn xin hiện ra xin bánh. Cậu bẻ ngay một nửa, mời ông ngồi xuống ăn cùng như bạn cũ. Ông lão đứng dậy nói: "Khi nào gặp khó khăn, cứ gọi ta. Tên ta là Tritill." Rồi ông biến mất. Tới ngọn đồi thứ hai, cậu cũng chia bánh sữa cho ông lão thứ hai. Ông nói: "Cần gì, dù việc nhỏ nhất, cứ gọi ta. Tên ta là Litill."

Tới khoảng rừng trống, cậu ngồi ăn tối. Bỗng như tất cả chim chóc trên đời bay tới vây quanh. Cậu bóp vụn bánh rải cho chúng, vui vẻ ngắm chúng sà xuống mổ. Khi đã sạch vụn bánh, con chim to nhất, lông sặc sỡ nhất nói: "Khi nào cần giúp, hãy gọi: Bầy chim của ta ơi, đến đây! Chúng tôi sẽ tới." Rồi cả bầy bay đi. Tối đó cậu tới cái hang nơi hai anh đã ở. Nhìn những mảnh áo rách của anh mình còn vương lại, cậu rùng mình, nhưng vẫn quyết ở lại chờ bà chằn.

Bà chằn sải bước về, cậu lễ phép xin ngủ nhờ. Bà đồng ý, với điều kiện sáng mai cậu phải làm việc bà giao. Sáng ra, bà bắt cậu quét sạch đất trong hang, không xong thì liệu hồn. Đất dày hơn bao giờ hết, quét mãi chẳng đi, đến cái xẻng cũng cắm chặt xuống đất. Cậu chợt nhớ lời ông lão, liền gọi: "Tritill, Tritill, đến giúp tôi với!" Tritill hiện ra, nghe chuyện rồi nói: "Xẻng ơi, chổi ơi, làm việc đi nào!" Xẻng và chổi nhảy múa khắp hang, chẳng mấy chốc sạch bong. Tối về, bà chằn nhìn quanh: "Một mình ngươi chẳng làm nổi đâu. Nhưng sàn đã sạch, ta tha cho ngươi."

Hôm sau, bà chằn bắt cậu dốc hết lông vũ trong gối ra phơi nắng, thiếu một sợi là liệu hồn. Lông nhiều vô kể. Cậu đang mừng vì trời nắng lặng gió thì một cơn gió nổi lên, lông bay tán loạn khắp trời. Cậu kêu lên: "Tritill, Litill và bầy chim của ta ơi, đến giúp với!" Bầy chim nhặt về từng sợi lông, Tritill, Litill và cậu nhồi lại vào gối. Họ giữ lại một sợi lông nhỏ, dặn: "Nếu bà chằn đòi sợi lông thiếu, cứ nhét vào mũi bà." Tối đó bà chằn đếm lông, quả nhiên đòi sợi thiếu. Cậu nhét sợi lông vào mũi bà: "Lông của bà đây!" Bà hắt hơi một cái rồi nói: "Một mình ngươi chẳng làm nổi. Nhưng lần này ta bỏ qua."

Ngày thứ ba, bà chằn bảo: "Trong năm mươi con bò của ta, ngươi phải đoán đúng con ta cần, nấu một bữa tối cho ta và làm đôi chén uống nước từ cặp sừng của nó. Đoán đúng thì mai được đi, lại được chọn ba món quà." Cậu gọi Tritill và Litill. Hai ông lão lùa về con bò to nhất, lo liệu mọi việc, rồi dặn cậu xin bà ba thứ: cái rương dưới chân giường, thứ nằm trên giường, và thứ ở dưới vách hang. Tối về, bà chằn thấy mọi việc xong xuôi: "Ngươi chẳng làm một mình đâu, nhưng ta giữ lời."

Sáng hôm sau, cậu xin đúng ba thứ. Bà chằn lẩm bẩm: "Chẳng phải ngươi tự nghĩ ra đâu, nhưng đã hứa thì ta cho." Thứ nằm trên giường chính là nàng công chúa mất tích! Cái rương đầy ắp vàng và ngọc, còn dưới vách hang là một con thuyền lớn tự chạy được cả trên đất lẫn dưới nước. "Ngươi là kẻ may mắn nhất đời đấy," bà chằn nói rồi bỏ đi. Cậu khiêng rương lên thuyền, công chúa đi bên cạnh, rồi cầm lái về vương quốc. Nhà vua mừng đến suýt ngất, nghe cậu kể hết mọi chuyện rồi nói: "Con đã tìm thấy nàng, con sẽ cưới nàng." Và đám cưới diễn ra đúng như vậy.