Ngày xưa, ở vùng chân núi Himalaya, bên bờ sông Hằng, có một cây xoài to lớn, tán rộng như mây, quả ngọt như mật. Trên cây có tám mươi nghìn con khỉ sống cùng nhau. Đứng đầu là vua khỉ, thân to khỏe, lòng hiền từ, thông minh. Vua khỉ dặn cả bầy: “Những cành vươn ra phía sông, có hoa là phải ngắt đi, có quả non là phải hái đi. Nếu một quả xoài rơi xuống sông, trôi tới tay loài người, cả bầy ta sẽ gặp họa.”
Một hôm, có một quả xoài nấp dưới tổ kiến, bầy khỉ không nhìn thấy. Quả chín vàng, rụng xuống sông, trôi mãi về xuôi. Ở dưới thành Benares, nhà vua đang tắm sông, lính căng lưới quanh chỗ tắm. Quả xoài mắc vào lưới. Vua nếm thử, thấy ngọt thơm chưa từng có. Vua hỏi: “Cây xoài này ở đâu?” Các thầy rừng đáp: “Ở thượng nguồn, phía núi tuyết.” Vua lập tức cho thuyền bè ngược dòng, quyết tìm cho được cây xoài.
Nhà vua tìm tới cây xoài, cho dựng trại dưới gốc, ăn xoài no nê. Đêm ấy, bầy khỉ lại kéo về ăn xoài như mọi khi. Lính thức dậy, thấy khỉ đầy cây, liền báo vua. Vua ra lệnh: “Vây cây lại, sáng ra bắt hết bầy khỉ.” Lính đốt đuốc, giương cung đứng kín quanh gốc. Bầy khỉ run sợ, chạy tới bên vua khỉ: “Bệ hạ ơi, làm sao bây giờ?” Vua khỉ an ủi: “Đừng sợ. Ta sẽ tìm đường cho các con.”
Vua khỉ leo lên cành cao nhất vươn ra phía sông, lấy hết sức nhảy một cú thật xa sang bờ bên kia. Ở đó, ngài chặt một sợi mây dài, buộc một đầu vào gốc cây, đầu kia buộc quanh hông mình, rồi nhảy trở lại. Nhưng sợi mây hơi ngắn. Vua khỉ đành giơ hai tay ôm chặt lấy cành xoài, thân mình duỗi ra làm một chiếc cầu nối liền với sợi mây. Ngài gọi: “Các con, hãy bước qua lưng ta mà sang sông, mau lên!” Tám mươi nghìn con khỉ lần lượt bước qua, chạy sang bờ bên kia an toàn.
Trong bầy có một con khỉ ganh ghét vua từ lâu. Nó đi sau cùng, nhảy thật mạnh lên lưng vua khỉ rồi chạy mất. Vua khỉ đau đớn, kiệt sức, nhưng vẫn không buông tay cho tới khi con khỉ cuối cùng qua sông. Vua Benares đứng dưới gốc, nhìn thấy hết. Ông xúc động rơi nước mắt: “Con vật này dám liều thân vì cả bầy.” Ông sai lính căng tấm vải, nhẹ nhàng đỡ vua khỉ xuống, đặt lên giường, tự tay lau mình và đắp thuốc cho ngài.
Nhà vua hỏi: “Ngài là vua của chúng, sao lại liều mình vì chúng?” Vua khỉ đáp: “Tâu bệ hạ, tôi là người đứng đầu. Người đứng đầu sống là để che chở cho những ai tin mình. Tôi không tiếc thân, vì cả bầy đã bình an.” Rồi ngài khuyên: “Bệ hạ cũng vậy, hãy thương dân như tôi thương bầy khỉ.” Nói xong, vua khỉ nhắm mắt, ra đi thanh thản. Vua Benares nhớ mãi lời ấy. Ông làm lễ tiễn đưa vua khỉ thật trọng thể, và suốt đời trị nước bằng lòng thương dân.