Ngày xưa, trong một khu rừng có một chú nai lông vàng óng. Mắt chú tròn như hai viên ngọc, gạc chú trắng như bạc, miệng đỏ như một bông hoa, móng chân sáng bóng và cứng cáp. Thân hình chú to lớn, cái đuôi thật đẹp. Chú là vua của đàn nai Cây Đa, có năm trăm con. Gần đó có một đàn nai khác gọi là đàn nai Khỉ, cũng có vua riêng. Ông vua của xứ ấy lại rất thích săn nai. Ngày nào ông cũng bắt dân trong thành đi săn cùng. Dân chúng khổ lắm, vì những hôm đi săn, chẳng ai làm được việc nhà.
Dân trong thành bàn nhau làm một khu vườn lớn, trồng cỏ, đào chỗ uống nước, dựng hàng rào bao quanh, rồi lùa cả hai đàn nai vào đó. Họ đóng cổng lại và đến tâu vua: “Từ nay bệ hạ muốn săn nai thì cứ vào khu vườn gần đây.” Nhà vua đến xem ngay. Thấy hai vua nai, ông ban cho cả hai được sống yên ổn, không ai được động tới. Rồi ông ngắm hai đàn nai đông đúc. Từ đó, có hôm nhà vua vào săn, có hôm người đầu bếp vào. Hễ thấy họ là cả đàn run rẩy, chạy tán loạn. Nhiều con bị thương, có những con không bao giờ quay về đàn nữa.
Vua nai Cây Đa cho mời vua nai Khỉ đến, bảo: “Bạn ơi, nhiều anh em ta mất đi quá, lại thêm biết bao con bị thương. Từ nay, ta hãy để mỗi ngày một con lần lượt tự đến chỗ người đầu bếp. Hôm nay đến lượt một con bên đàn ta, ngày mai là một con bên đàn bạn. Như vậy số nai mất đi sẽ ít hơn, những con khác khỏi bị thương.” Vua nai Khỉ đồng ý. Thế là mỗi ngày, con nai đến lượt lại lặng lẽ đi tới chỗ đã định, nằm xuống chờ, và người đầu bếp đến mang nó đi.
Một hôm, đến lượt một nai mẹ bên đàn nai Khỉ. Nai mẹ có một đứa con còn rất nhỏ. Nai mẹ đến xin vua của mình: “Thưa vua, xin cho lượt của tôi lùi lại, đợi đến khi con tôi đủ lớn, tự sống được, tôi sẽ đi.” Nhưng vua nai Khỉ không giúp. Ông bảo đã đến lượt thì phải đi. Nai mẹ đành tìm đến vua nai Cây Đa, kể hết nỗi lòng và xin vua cứu giúp. Vua nai lông vàng nhìn mẹ con nai, rồi nói dịu dàng: “Nàng cứ về với con đi. Ta sẽ đi thay nàng.”
Hôm sau, người đầu bếp đến, thấy vua nai Cây Đa đang nằm ở chỗ đã định. Ông vội chạy đi tâu vua. Nhà vua tự mình đến xem. “Vua nai Cây Đa, chẳng phải ta đã cho ngươi được sống yên sao? Sao ngươi lại nằm ở đây?” Vua nai đáp: “Tâu bệ hạ, có một nai mẹ cùng đứa con nhỏ tới gặp tôi, kể rằng đã đến lượt mình. Tôi không nỡ bảo con nào khác đi thay nàng, nên tôi tự đến.” Nhà vua lặng đi hồi lâu, rồi nói: “Vua nai Cây Đa, ta chưa từng thấy lòng tốt và lòng thương nào như thế. Hãy đứng dậy. Ta ban cho ngươi và nai mẹ được sống. Từ nay, ta sẽ không săn nai nữa, dù trong vườn hay ngoài rừng.” Vua nai đứng dậy, và cả khu rừng như sáng bừng lên.