Về kệ Thế giới

Xứ sở loài mèo

Khoảng 6 phút · 6 cảnh

Cô bé Lizina bị mẹ và chị hắt hủi, bỏ nhà tới làm người giúp việc cho cả một xứ sở loài mèo, và được ông mèo già nhúng vào vại vàng lấp lánh. Người chị tham lam học theo thì nhận về một kết cục khác hẳn. Truyện dân gian Ý trong tuyển tập của Andrew Lang, kể nhẹ nhàng cho cả nhà.

Cốt truyện theo: Truyện dân gian Ý, Andrew Lang chép (1903)

Ngày xưa, từ cái thời muông thú còn biết nói, gần một thành phố lớn bên nước Ý có một ngôi nhà bỏ hoang, nơi cả một xứ sở loài mèo sinh sống. Mèo ở đó ăn sung mặc sướng, nhưng lại chẳng biết nấu nướng, nên phải thuê người giúp việc. Có điều mèo khó tính lắm, chẳng ai ở được lâu. Ở thị trấn gần đó có cô bé Lizina. Mẹ cô chỉ thương người chị cả tên là Peppina, còn Lizina thì thường bị bỏ đói, hễ than một câu là bị mắng. Một hôm, Lizina không chịu nổi nữa: "Mẹ và chị đã chẳng ưa con thì con đi ở với mèo vậy!" Bà mẹ vớ cán chổi, Lizina chạy một mạch tới cửa nhà mèo.

Đúng sáng hôm ấy, người nấu bếp cũ vừa bỏ đi, nên Lizina được đón vào ngay. Cô bắt tay nấu bữa trưa, chân vướng một chú mèo, ghế có chú ngồi trên lưng tựa, bàn có chú ngồi xem, trên kệ năm sáu chú đi qua đi lại giữa nồi niêu. Cả bếp vang tiếng rừ rừ hài lòng. Lizina chưa hiểu tiếng mèo, nhưng cô tốt bụng: bế những chú mèo con lăn lóc dưới sàn, giảng hoà những chú cãi nhau, ôm vào lòng bác mèo già bị đau chân. Chưa bao giờ nhà cửa sạch sẽ, cơm nước ngon lành, mèo ốm được chăm chu đáo đến thế. Ông mèo Gatto, cha của cả xứ, sống một mình trên đồi, mỗi lần xuống thăm đều hỏi: "Cô bé mắt đen này làm việc có tốt không?" Cả bầy đồng thanh: "Tốt lắm ạ!"

Thời gian trôi, ông mèo Gatto thấy Lizina mỗi ngày một buồn. "Có ai làm con buồn à?" Lizina rơm rớm: "Không ạ, mọi người tốt với con lắm. Chỉ là con nhớ mẹ, nhớ chị." Ông mèo hiểu chuyện: "Con sẽ được về nhà. Nhưng trước hết con phải được thưởng." Ông dẫn cô xuống căn hầm luôn khoá kín. Ở đó có hai chiếc vại lớn, một vại đựng dầu, một vại đựng thứ nước sáng như vàng. "Ta nhúng con vào vại nào đây?" Lizina khẽ đáp: "Vại dầu ạ," vì cô nghĩ mình chẳng dám xin vàng. "Không, con xứng đáng hơn thế," ông nói, rồi nhúng cô vào vại vàng. Lizina bước ra, sáng rực từ đầu đến chân như mặt trời mùa hạ, chỉ đôi má hồng và mái tóc đen là vẫn như cũ.

Ông mèo dặn: "Về nhà nhé. Nghe gà gáy thì quay về phía gà, còn nghe lừa kêu thì ngoảnh đi chỗ khác." Lizina hôn bàn chân trắng của ông rồi lên đường. Gần tới nhà, gà gáy, cô quay về phía ấy, và một ngôi sao vàng hiện ra trên trán. Lừa kêu, cô cẩn thận không ngoảnh lại. Mẹ và chị thấy cô thì trầm trồ, càng trầm trồ hơn khi cô rút khăn tay ra là rơi theo cả nắm vàng. Lizina đem hết vàng biếu mẹ và chị, chỉ có bộ áo vàng và ngôi sao trên trán là không cởi ra được. Peppina ghen tị lắm, một sáng xách giỏ của em, lên đường: "Ta cũng phải đi lấy vàng của lũ mèo mới được."

Peppina tới nhà mèo, chẳng giống em chút nào. Ngày đầu, cô đóng sập cửa bếp không cho mèo vào xem, lại lấy cán lăn bột dọa một chú mèo nhỏ nhảy lên bàn. Bụi đóng thành đống, mạng nhện giăng đầy, giường chẳng ai dọn, đệm lông của các cụ mèo chẳng ai giũ. Có chú mèo bị cô giẫm guốc lên chân, có những chú mèo con bị bỏ quên trên gác, đói meo. Lần sau ông mèo Gatto xuống thăm, cả xứ kêu ầm lên: "Xin ông đuổi cô ta đi!" Ông dẫn Peppina xuống hầm, hỏi: "Ta nhúng con vào vại nào?" "Vại vàng!" cô đáp ngay. Mắt ông mèo loé lên: "Con không xứng." Rồi ông nhúng cô vào vại dầu, lăn qua đống tro, đuổi ra cửa: "Về đi. Nghe lừa kêu thì nhớ quay về phía nó."

Gần tới nhà, lừa kêu, Peppina quay ngay về phía ấy, và một cái đuôi lừa mọc lủng lẳng trên trán. Lizina phải dùng hai bánh xà phòng mới kỳ hết tro cho chị, nhưng cái đuôi thì chẳng sao gỡ ra được. Bà mẹ giận lắm, đưa Lizina xuống đáy một cái giếng cạn rồi bỏ đó. Trước đấy ít hôm, hoàng tử đi ngang đã thấy Lizina ngồi khâu bên cửa sổ, và hỏi cưới. Sáng hôm sau chàng tới đón cô dâu, bà mẹ đưa ra Peppina trùm khăn voan trắng kín mít. Xe đi ngang nhà mèo, cả xứ mèo đứng ở cửa sổ đồng thanh hát: "Meo meo meo! Hoàng tử ơi ngoảnh lại xem, Lizina ở dưới giếng sâu, trên xe chỉ có Peppina thôi!" Hoàng tử vén khăn voan, thấy ngay cái đuôi lừa. Chàng quay xe, bắt bà mẹ đưa Lizina lên. Áo vàng và ngôi sao của cô sáng đến nỗi cả cung điện bừng lên. Hôm sau là đám cưới, và cả xứ sở loài mèo, đứng đầu là ông Gatto, đều tới dự.