Ngày xưa, trên căn gác áp mái có một anh sinh viên nghèo, chẳng có gì trong tay. Tầng dưới là cửa hàng của ông bán tạp hóa, chủ cả ngôi nhà. Trong nhà ông có một chú yêu tinh nhỏ sống cùng. Vì sao chú ở với ông bán tạp hóa? Vì dịp Giáng sinh nào ông cũng để cho chú một bát cháo ngọt đầy, giữa có một miếng bơ thật to. Ông bán tạp hóa có của nên làm được thế, và chú yêu tinh ở lại với ông, khôn ngoan lắm chứ.
Một tối, anh sinh viên xuống mua nến và pho mát. Lúc quay đi, anh dừng lại đọc tờ giấy gói pho mát. Đó là một trang xé từ cuốn sách cũ, đầy những bài thơ hay. “Còn nữa đấy,” ông bán tạp hóa nói. “Tôi đổi cho bà cụ mấy hạt cà phê lấy nó. Cậu lấy nốt thì trả tôi sáu xu.” “Vâng, cho tôi cuốn sách thay cho miếng pho mát,” anh nói. “Tôi ăn bánh mì bơ không cũng được. Xé cuốn sách này thì tiếc lắm. Ông là người khôn ngoan, thực tế, nhưng thơ thì ông hiểu chẳng hơn cái thùng kia.” Cả hai cùng cười, vì đó chỉ là câu nói đùa.
Chú yêu tinh thì bực lắm, vì có người dám chê ông chủ nhà, người bán thứ bơ ngon nhất. Đêm ấy, khi cả nhà đã ngủ, chú lẻn vào phòng bà chủ, mượn tạm giọng nói của bà, lúc ấy bà đâu có cần đến. Chú đặt giọng nói lên vật gì, vật ấy liền biết nói. Chú đặt lên cái thùng đựng báo cũ: “Có thật mày không biết thơ là gì không?” “Biết chứ,” cái thùng đáp, “thơ là cái thứ nằm ở góc tờ báo, đôi khi bị cắt ra. Trong tôi có nhiều thơ hơn anh sinh viên ấy chứ.” Cối xay cà phê, thùng bơ, hộp tiền cũng đều nghĩ y như thế.
“Giờ ta lên kể cho anh sinh viên biết,” chú yêu tinh nói, rồi rón rén leo cầu thang sau lên căn gác. Nến vẫn còn cháy. Chú ghé mắt nhìn qua lỗ khóa, thấy anh đang đọc cuốn sách xé dở. Ôi, căn phòng sáng biết bao! Từ cuốn sách tỏa ra một luồng sáng lớn dần như thân cây, cành lá tỏa rộng che trên đầu anh. Lá nào cũng tươi, hoa nào cũng như gương mặt thiếu nữ, quả lấp lánh như sao, và khắp phòng vang lên tiếng nhạc du dương. Chú yêu tinh chưa bao giờ thấy điều gì kỳ diệu như vậy. Chú đứng nhón chân nhìn mãi, cho tới khi nến tắt.
“Chỗ này tuyệt quá,” chú yêu tinh thì thầm. “Ước gì ta được ở với anh sinh viên.” Chú nghĩ mãi, rồi thở dài: “Nhưng anh ấy không có cháo ngọt!” Thế là chú lại xuống nhà. May mà về kịp, vì cái thùng nói nhiều quá, suýt làm mòn cả giọng của bà chủ. Chú trả giọng nói lại cho bà. Từ đó, cả cửa hàng đều nghe theo cái thùng. Nhưng chú yêu tinh không còn thích ngồi nghe những lời khôn ngoan dưới nhà nữa. Tối nào thấy ánh sáng trên gác, chú lại bị kéo lên nhìn qua lỗ khóa, lòng dâng lên một cảm giác mênh mông như đứng trước biển cả, và nước mắt cứ thế rơi.
Một đêm, tiếng gõ cửa và tiếng tù và của người gác đêm vang lên: một đám cháy bùng lên trong phố. Ai cũng hoảng hốt. Bà chủ vội tháo đôi hoa tai vàng nhét vào túi, ông chủ chạy đi lấy giấy tờ, cô người làm ôm chiếc áo choàng lụa xanh. Ai cũng muốn giữ thứ quý nhất của mình. Chú yêu tinh cũng vậy. Chú nhảy một bước lên căn gác. Anh sinh viên đứng bình thản bên cửa sổ nhìn ngọn lửa ở nhà bên kia đường. Chú yêu tinh chộp lấy cuốn sách kỳ diệu trên bàn, nhét vào chiếc mũ đỏ, ôm chặt bằng cả hai tay, rồi chạy lên mái nhà, ngồi trên ống khói.
Ánh lửa bên kia đường soi sáng chú yêu tinh ngồi trên ống khói, hai tay ôm khư khư chiếc mũ có báu vật bên trong. Lúc ấy chú mới hiểu trái tim mình thật sự hướng về đâu. Vậy mà khi lửa đã tắt, chú ngồi nghĩ lại, ngập ngừng mãi, rồi bảo: “Ta phải chia mình làm đôi thôi. Ta không bỏ ông bán tạp hóa được, vì bát cháo ngọt.” Đó cũng là chuyện của mỗi chúng ta. Ai cũng có lúc giống chú yêu tinh: lòng hướng về điều đẹp đẽ, mà vẫn ghé qua nhà ông bán tạp hóa, vì bát cháo ngọt.