Về kệ Người lớn

Ba chiếc lá rắn

Khoảng 9 phút · 9 cảnh

Chàng lính nghèo cưới nàng công chúa đã thề ai lấy nàng phải chịu chôn sống theo nàng. Khi nàng mất, chàng bị nhốt trong hầm mộ, rồi thấy một con rắn ngậm ba chiếc lá xanh làm sống lại bạn mình. Truyện cổ Grimm kể đầy đủ về lòng chung thuỷ, sự phản bội và công lý.

Cốt truyện theo: Truyện cổ Grimm, Andrew Lang kể lại (1892)

Ngày xưa, có một người cha nghèo đến mức không nuôi nổi đứa con trai duy nhất. Người con bảo: Cha ơi, con chỉ là gánh nặng cho cha, để con ra đời tự kiếm sống. Người cha ngậm ngùi chúc phúc cho con lên đường. Bấy giờ vua một nước hùng mạnh đang có chiến tranh, chàng trai xin vào làm lính. Trận đánh nổ ra ác liệt, đạn bay như mưa, đồng đội ngã xuống khắp quanh chàng. Khi cả viên chỉ huy cũng ngã, quân lính toan bỏ chạy. Chàng trai bước lên hô lớn: Không được để đất nước bị tàn phá! Mọi người theo chàng xông lên, đánh tan quân giặc. Nhà vua biết chiến thắng là nhờ một mình chàng, bèn phong chàng chức cao nhất, ban nhiều của cải.

Nhà vua có một cô con gái rất đẹp nhưng tính khí thất thường. Nàng đã thề chỉ lấy người hứa rằng, nếu nàng chết trước, chàng sẽ chịu chôn sống theo nàng. Nàng bảo: Nếu yêu ta thật lòng, ta chết rồi thì chàng sống làm gì nữa? Ngược lại, nếu chồng chết trước, nàng cũng sẽ xuống mồ theo chồng. Lời thề ấy làm mọi người cầu hôn bỏ chạy. Nhưng chàng trai mê sắc đẹp của nàng đến mức chẳng ngần ngại gì, đến xin vua cưới nàng. Vua hỏi: Ngươi có biết mình phải hứa điều gì không? Chàng đáp: Nếu sống lâu hơn nàng, tôi sẽ xuống mồ cùng nàng. Tình tôi lớn đến mức tôi chẳng nghĩ đến hiểm nguy. Vua bằng lòng, đám cưới được cử hành linh đình.

Hai người sống với nhau hạnh phúc một thời gian dài. Rồi hoàng hậu trẻ ngã bệnh nặng, không thầy thuốc nào cứu được. Khi nàng nằm đó không còn hơi thở, người chồng nhớ lại lời hứa, rùng mình khi nghĩ phải nằm sống trong mồ. Nhưng chẳng còn lối thoát, nhà vua đã đặt lính canh ở mọi cổng. Ngày đưa nàng vào hầm mộ hoàng gia, chàng bị dẫn theo, rồi cửa hầm bị cài then và chèn kín. Cạnh quan tài có một chiếc bàn đặt bốn cây nến, bốn ổ bánh mì, bốn chai rượu. Hết chỗ lương thực ấy, chàng sẽ phải chết. Chàng ngồi đó trong buồn khổ, mỗi ngày chỉ ăn một mẩu bánh, uống một ngụm rượu, nhìn cái chết đến gần từng ngày.

Một hôm, đang ngồi thẫn thờ, chàng thấy một con rắn bò ra từ góc hầm, tiến về phía người vợ đã khuất. Tưởng nó sắp chạm vào nàng, chàng rút gươm nói: Ta còn sống thì mày không được động đến nàng. Rồi chàng chém con rắn làm ba khúc. Lát sau, con rắn thứ hai bò ra, thấy bạn nằm đứt khúc thì quay vào, rồi trở lại, miệng ngậm ba chiếc lá xanh. Nó xếp ba khúc rắn lại cho đúng chỗ, đặt mỗi chiếc lá lên một vết chém. Lập tức các khúc liền lại, con rắn cựa mình sống dậy, rồi cả hai vội bò đi. Ba chiếc lá còn nằm lại dưới đất. Chàng trai chợt nghĩ: phép lạ của những chiếc lá này biết đâu cũng dùng được cho người.

Chàng nhặt ba chiếc lá, đặt một chiếc lên miệng và hai chiếc lên mắt người vợ. Vừa đặt xong, máu đã lưu thông trong huyết quản, hồng hào trở lại trên gương mặt trắng bệch. Nàng thở, mở mắt hỏi: Ôi, em đang ở đâu thế này? Chàng đáp: Nàng đang ở bên ta. Rồi chàng kể hết mọi chuyện, kể cả việc đã cứu nàng sống lại. Chàng cho nàng ăn bánh, uống rượu, đợi nàng hồi sức, rồi hai người ra cửa đập và gọi thật lớn. Lính canh nghe thấy, báo với vua. Chính nhà vua đến mở cửa, thấy cả hai khoẻ mạnh, vui mừng khôn xiết. Người chồng trao ba chiếc lá cho một người hầu và dặn: Giữ cẩn thận, luôn mang theo mình, biết đâu có lúc cần đến.

Thế nhưng từ khi sống lại, hoàng hậu trẻ như đã thay đổi, tình yêu dành cho chồng phai nhạt hết trong lòng. Ít lâu sau, chàng muốn vượt biển về thăm người cha già. Trên tàu, nàng quên hết tình nghĩa và sự chung thuỷ chồng đã dành cho mình, quên rằng chàng đã cứu mình khỏi cái chết, mà đem lòng yêu viên thuyền trưởng. Một hôm, khi chồng đang ngủ, nàng gọi thuyền trưởng đến. Nàng nắm đầu, bắt hắn nắm chân, hai kẻ cùng ném người đang ngủ xuống biển. Xong việc, nàng bảo hắn: Giờ ta về nhà, nói rằng chàng chết dọc đường. Ta sẽ hết lời khen ngươi với cha ta, để cha gả ta cho ngươi và cho ngươi nối ngôi.

Nhưng người hầu trung thành đã thấy hết. Không ai hay biết, ông lặng lẽ hạ một chiếc thuyền nhỏ xuống biển, chèo theo chủ, trong khi hai kẻ phản bội cứ thế giương buồm đi tiếp. Ông vớt người chủ đã chết đuối lên, lấy ba chiếc lá rắn vẫn mang bên mình đặt lên miệng và mắt chủ. Chàng sống lại. Hai thầy trò ra sức chèo ngày chèo đêm, chiếc thuyền nhỏ lướt nhanh đến mức về tới chỗ vua già trước cả con tàu lớn. Vua ngạc nhiên thấy họ về một mình, hỏi có chuyện gì. Nghe kể tội ác của con gái, vua bảo: Ta không tin nó có thể làm điều sai trái đến thế, nhưng sự thật rồi sẽ sáng tỏ. Ông cho hai người vào một căn phòng kín, không cho ai thấy.

Ít lâu sau, con tàu lớn cập bến, nàng công chúa mặt mày buồn bã đến trước mặt cha. Vua hỏi: Sao con về một mình, chồng con đâu? Nàng đáp: Cha ơi, con về trong đau khổ. Giữa đường chồng con đột ngột ngã bệnh rồi mất. Nếu không có ông thuyền trưởng tốt bụng giúp đỡ, con cũng chết theo rồi. Ông ấy ở bên giường lúc chàng lâm chung, có thể kể cha nghe mọi điều. Nhà vua chỉ nói: Ta sẽ làm cho người chết sống lại. Rồi ông mở cửa căn phòng kín, gọi hai người ra.

Thấy chồng bước ra, nàng như bị sét đánh, quỳ sụp xuống van xin tha tội. Nhưng nhà vua phán: Không có tha thứ gì cả. Nó đã sẵn lòng chết cùng con, đã cứu con sống lại, vậy mà con giết nó trong lúc nó ngủ. Con phải chịu điều con đáng phải chịu. Thế là nàng và kẻ đồng loã bị đưa lên một con tàu đã khoan thủng nhiều lỗ, kéo ra giữa biển khơi, và chẳng bao lâu cả hai chìm mất trong sóng. Người đã giữ trọn lời thề thì được sống, còn kẻ phản bội lời thề đã tự chuốc lấy kết cục của mình.