Ngày xưa, ở một làng Chăm có một chàng trai mắt sáng long lanh, ai nhìn cũng tưởng tinh tường lắm, vậy mà chàng chẳng thấy được đường đi. Bù lại, chàng có cái đầu lanh như sóc và cái miệng không bao giờ chịu thua. Trai gái trong làng hay dắt chàng sang làng bên, nơi người ta họp nhau giã gạo, hát hò suốt đêm, rồi sáng ra lại dắt chàng về. Một buổi sớm, bọn trẻ bày trò, lặng lẽ trốn mất, bỏ chàng lại một mình trong khu vườn rào của nhà chủ cuộc vui. Chàng đứng giữa sân lạ, tai nghe gà gáy, chân không biết bước về đâu. Chàng nghĩ: kêu lên thì cả làng này biết mình mù, chi bằng tự tìm lấy cái cổng.
Chàng đặt tay lên hàng rào, vừa lần theo từng cây cọc vừa sải tay ra như người đang đo đất, mong lần mãi thế nào cũng chạm tới cái cổng. Chủ nhà trông thấy, lấy làm lạ, cất tiếng hỏi: "Này cháu, cháu làm gì ở đấy thế?" Chàng chẳng chút bối rối, đáp ngay: "Cháu đo thử vườn bác xem có rộng bằng vườn nhà mẹ cháu không." Ông chủ tò mò: "Thế đo rồi, có bằng không?" Chàng gật gù ra chiều am hiểu: "Bằng ạ. Bác dựng hàng rào mỗi bề năm mươi sải tay, đúng y như nhà cháu. Chắc ngày trước bác học theo kiểu vườn nhà cháu đấy." Ông chủ nghe vậy thì bật cười, cho là cậu trai này ăn nói có duyên. Thế là chàng mù cứ lần rào mà đi, tiếng nói thì nghe như người sáng mắt nhất làng.
Lần mãi, chàng tới chỗ ông chủ đang ngồi đẽo cái chạc xe bò. Hai người ngồi chuyện trò, chàng nói năng mạch lạc tới mức ông chủ chẳng hề nhận ra người trước mặt mình không nhìn thấy gì. Ông vào nhà lấy trầu ra mời khách. Ở ngoài, chàng mò được cái vồ, gõ mấy nhát vào cái nêm ông đã đóng sẵn, thế là chạc xe khít lại, xong xuôi. Ông chủ trở ra, thấy chạc xe đã làm xong, dăm bào vương đầy một góc, liền hỏi ai làm. Chàng thản nhiên nhận là mình. Ông đâu biết chàng chỉ gõ thêm vào cái nêm có sẵn, còn đống dăm bào kia chính là của ông bào từ sáng. Ông chủ mừng lắm, tin rằng cậu trai này khéo tay chẳng kém gì mình, bèn gả luôn con gái cho chàng.
Chàng cưới con gái nhà giàu và ở rể bên nhà vợ. Được hai ba hôm, một sáng chàng ra sau nhà, bước hụt chân, rơi tõm xuống giếng. Quần áo ướt sũng, khăn đội đầu lấm bùn, chàng run cầm cập mà không biết làm sao lên. Lát sau, vợ ra giếng múc nước nấu cơm, nhìn xuống thấy chồng, hốt hoảng hỏi chàng làm gì dưới ấy. Chàng ngẩng lên, giọng rất tỉnh: "Anh đang nạo vét giếng cho em đây. Giếng nhà mình đầy rác rến, cỏ rêu, nước sao mà sạch được." Nói rồi chàng giả bộ nhổ cỏ, ném lên miệng giếng. Vợ bảo: "Anh lên đi, để người làm vét cho." Trong bụng chàng mừng như mở cờ, vì đã lạnh gần chết, nhưng ngoài miệng vẫn làm bộ đòi vét cho xong. Vợ không nghe, sai người nhà bắc thang, đưa chồng lên thay áo mới.
Một hôm vợ đi chợ lâu về, mẹ vợ bưng mâm cơm đặt cạnh giường con rể rồi đi ra. Một con chó lẻn vào ăn sạch, liếm cả bát. Bà trở lại hỏi, chàng bảo ăn rồi, ngon lắm. Lần sau, chàng cầm sẵn cái rìu nằm rình con chó. Mẹ vợ đặt mâm xuống, đi lấy thêm bát canh, lúc quay lại cái bát cọ vào mâm kêu lạch cạch. Chàng tưởng con chó, phang luôn mấy cán rìu. Bà kêu ầm lên chàng mới dừng tay, nhưng không xin lỗi lấy một lời. Vợ về, nghe mẹ kể, hỏi chồng sao lại đánh mẹ. Chàng nghiêm mặt: "Theo phép của anh, vợ phải bưng cơm cho chồng. Mẹ em là mẹ vợ mà tự tay bưng cơm cho anh, thế là trái đạo. Mẹ không biết giữ lễ nên anh mới đánh." Cả nhà không biết cãi sao. Cái lý lẽ kêu như chuông ấy chỉ để che một điều: chàng chẳng thấy ai bưng mâm cả.
Ít lâu sau, bố vợ bảo con rể dẫn người làm vào rừng chặt gỗ đóng cày. Chàng bảo trong rừng mình sợ, đòi đi giữa đám người làm, lại dặn: "Theo phép của tôi, vào rừng phải chuyện trò cho vui, để rừng cũng vui theo." Thế là cả đoàn nói cười suốt dọc đường, chàng cứ nghe tiếng mà đi theo. Tìm được cây vừa ý, họ hỏi có chặt không. Chàng bảo chặt. Chặt xong, họ nhờ chàng đẽo cho ra hình cái cày, chàng lại kêu đau bụng: "Các anh cứ đẽo phác đi, lúc nào hết đau tôi sẽ gọt cho thật đẹp." Đi được nửa đường về, chàng ôm bụng nằm vật ra giữa lối, bảo mọi người cứ về trước, để mình nghỉ rồi theo sau. Người làm để lại cho chàng cái rìu và cái cày mới đẽo phác.
Chàng nằm một mình giữa đường. Nghe tiếng vó ngựa, chàng rên thật to. Hai người cưỡi ngựa dừng lại hỏi, chàng than mình vác cày tới đây thì đau bụng quá. Hai người khách tốt bụng gọt nốt cái cày cho chàng rồi đi. Lát sau vợ ra đón, chàng làm như than với trời: "Vợ ta sao chưa ra đón?" Vợ cười: "Em đứng ngay trước mặt mà anh vờ không thấy." Trên đường về, chàng bảo vợ đi trước, rồi cứ tụt lại tít đằng sau. Vợ hỏi sao đi chậm, chàng làm mặt không vui: "Em vén váy cao quá. Theo phép của anh, đàn bà phải buông váy chấm gót mới đúng lễ." Vợ buông váy xuống, vạt váy quệt đất sột soạt, chàng cứ thế nghe tiếng mà theo về tới cổng. Bố vợ thấy cái cày gọt đẹp, khen con rể hết lời.
Tới mùa cày, chàng dặn thằng chăn trâu chỉ thả trâu lớn, để lại một con nghé trong chuồng. Sáng ra chàng làm bộ mắng thằng bé để sót nghé, rồi túm đuôi nghé lùa ra đồng. Nghé chạy chàng chạy, nghé nhảy mương chàng nhảy, nghé lội vũng chàng lội, ướt từ đầu tới chân. Tới một con mương, đuôi nghé tuột khỏi tay, chàng ngã nhào xuống. Chàng ngồi luôn dưới ấy nhổ cỏ, càu nhàu bọn người làm lười vét mương. Vợ mang cơm ra, thấy chồng ướt như chuột lột, chàng bảo: "Mương nhà mình cỏ đầy thế này thì lúa đâu mà tốt." Chiều xuống, chàng cày băng từ thửa này sang thửa khác, cày cả bờ lẫn gò. Bố vợ hỏi, chàng đáp trên bờ sẽ trồng ngô, dưới ruộng cấy lúa cho khỏi phí đất. Đến mùa, lúa trĩu bông, ngô bí đầy bờ, bố vợ đi khắp nơi khoe con rể giỏi.
Một hôm, nhà nọ mổ trâu làm cỗ, mời cả nhà bố vợ cùng con gái, con rể sang ăn. Dọc đường vợ nói chuyện luôn miệng, chồng theo tiếng mà đi, tới tận cổng nhà khách. Vào đông người, vợ lẫn vào đám đông, chàng không biết vợ đâu nữa, đành lần tới chỗ có tiếng người, chỗ người ta đang nấu thịt. Họ mời chàng lên nhà ngồi, chàng từ chối: "Theo phép của tôi, phải ở đây đỡ việc, coi lửa, coi bếp cho mọi người." Người nấu cỗ phải nắm tay dắt chàng lên tận chỗ ngồi. Ở đó chàng chuyện trò rôm rả, chẳng ai hay chàng mù. Cơm và thịt bày ra, người khác ăn cơm trước, còn chàng cứ múc canh, múc thịt đổ cả lên cơm. Người ta hỏi sao lại ăn kiểu lạ thế. Chàng đáp: "Đằng nào lát nữa vào bụng chẳng trộn lẫn cả với nhau?" Ai nấy đều cho là chàng nói phải.
Chàng ăn thịt trâu no căng bụng, no tới mức tưởng vỡ ra, và lạ thay, chính bữa no ấy làm đôi mắt chàng bỗng nhìn thấy. Chàng mừng khôn xiết. Nhưng tới lúc về thì lại khổ: chàng chưa từng thấy mặt vợ, chưa từng thấy nhà mình, giữa bao nhiêu người đàn bà kia biết ai là vợ? Chàng bèn xin chủ nhà một chén rượu, uống cạn. Chàng chẳng say chút nào, nhưng làm như say khướt, đứng lên trêu ghẹo các cô gái, lại buông lời chọc giận các bà mẹ. Vợ chàng thấy chồng say, xấu hổ quá, vội chạy tới nắm tay lôi về. Thế là chàng biết mặt vợ, theo vợ về tới nhà, rồi nhận ra bố vợ, mẹ vợ. Chuyện cười ấy giễu cái khôn của kẻ không chịu nhận mình thiếu sót: khôn đến mấy, cuối cùng vẫn phải nhờ tay vợ dắt về.