Về kệ Người lớn

Chú lùn vàng

Khoảng 12 phút · 12 cảnh

Để thoát khỏi bầy sư tử, cả hoàng hậu lẫn nàng công chúa kiêu kỳ Bellissima lỡ hứa gả nàng cho Chú Lùn Vàng sống trong cây cam. Ngày cưới vua Mỏ Vàng, chú lùn cùng Bà Tiên Sa Mạc kéo tới đòi lời hứa. Truyện tiên bi thảm của bà d'Aulnoy, kể đầy đủ cho người lớn.

Cốt truyện theo: Bà d'Aulnoy, Les Contes des fées (1697)

Ngày xưa có một bà hoàng hậu sinh rất nhiều con, nhưng chỉ còn lại một cô con gái, và một mình cô đáng giá cả nghìn. Từ khi vua mất, hoàng hậu thương con tới mức chiều chuộng hết mực, chẳng bao giờ sửa lỗi cho con. Thế là nàng công chúa xinh đẹp ấy lớn lên kiêu kỳ, mê vẻ đẹp của chính mình, coi thường cả thiên hạ. Chân dung nàng gửi tới các vua láng giềng, ai thấy cũng đem lòng yêu. Hai mươi ông vua kéo tới triều, chỉ mong nàng khen một câu “đẹp đấy”. Nàng tên là Bellissima, đã mười lăm tuổi, nhưng chẳng chàng nào nàng thấy xứng. Hoàng hậu khuyên mãi, nàng chỉ đáp: “Mẹ để con yên, con chẳng muốn thương ai.”

Hết cách, hoàng hậu quyết đi hỏi Bà Tiên Sa Mạc, kẻ được canh giữ bởi bầy sư tử dữ. Muốn qua, phải ném cho chúng một chiếc bánh kê trộn trứng cá sấu. Bà tự tay làm bánh, bỏ giỏ, lên đường. Đi mỏi chân, bà ngồi nghỉ dưới gốc một cây cam rồi ngủ quên. Tỉnh dậy, giỏ bánh đã biến mất, tiếng sư tử gầm đã tới gần. Trên cây, một người lùn tí hon đang ăn cam lên tiếng: “Tôi biết bà sợ sư tử. Chúng đã ăn thịt bao người rồi.” Hoàng hậu than: “Ta đành chết thôi. Giá con gái ta đã lấy chồng thì ta chẳng tiếc.” Chú Lùn Vàng, gọi thế vì mặt hắn vàng khè và hắn sống trong cây cam, reo lên: “Bà có con gái à? Tôi đang tìm vợ khắp thế gian. Hứa gả nàng cho tôi, sư tử sẽ không động tới bà.”

Bầy sư tử chạy xuống đồi, mỗi con hai đầu, tám chân, bốn hàm răng, da đỏ cứng như mai rùa. Hoàng hậu run như chim bồ câu thấy diều hâu, thét lên: “Bellissima sẽ lấy ông!” Một cánh cửa nhỏ mở trong thân cây cam, bà lao vào vừa kịp. Cánh cửa thứ hai mở ra một bãi gai góc, tầm ma, cạnh một con mương bùn và một túp lều tranh. Chú lùn đi guốc gỗ, mặc áo vàng, đầu trọc, tai dài, nói: “Đây là nhà Bellissima sẽ ở với tôi. Nàng sẽ ăn ếch béo, uống nước suối, và có tôi bên cạnh suốt ngày.” Hoàng hậu ngất đi. Tỉnh dậy, bà nằm trên giường mình, đầu đội một chiếc mũ ren tuyệt đẹp. Chiếc mũ ấy cho bà biết mọi chuyện là thật, và bà buồn tới mức không ăn, không ngủ.

Bellissima thương mẹ, đoán có chuyện giấu mình, bèn tự làm bánh, khoác khăn trắng, lẻn đi hỏi Bà Tiên Sa Mạc. Tới cây cam, nàng hái cam ăn, đặt giỏ xuống, và giỏ biến mất. Chú Lùn Vàng hiện ra, bảo mẹ nàng đã hứa gả nàng cho hắn. Nàng lùi lại: “Mẹ ta muốn ta lấy ngươi ư? Sao ngươi dám nghĩ tới điều ấy!” Đúng lúc ấy tiếng sư tử gầm vang. Hắn cười độc địa: “Ít ra nàng cũng được chết mà chưa phải lấy một thằng lùn.” Nàng kêu: “Ta thà lấy tất cả lũ lùn trên đời còn hơn chết thế này!” Rồi nàng ngất đi. Tỉnh dậy trên giường mình, trên ngón tay nàng có một chiếc nhẫn làm bằng một sợi tóc đỏ, siết chặt tới mức không tháo ra được.

Từ đó công chúa bớt kiêu, buồn bã ủ ê. Các đại thần xin nàng chọn chồng, và để thoát khỏi chú lùn, nàng nhận lời lấy Vua Mỏ Vàng, một vị vua trẻ đẹp, giàu mạnh, yêu nàng đã nhiều năm. Vua gửi sang bao nhiêu vàng tới mức tàu thuyền phủ kín mặt biển. Càng gặp, nàng càng mến chàng, vì chàng rộng rãi, đẹp trai, thông minh, rồi nàng yêu chàng gần như chàng yêu nàng. Hai người dạo trong vườn, nghe nhạc, chàng làm thơ tặng nàng.

Ngày cưới tới. Áo cưới bằng gấm bạc thêu những tia nắng. Quanh sảnh tiệc là cả nghìn thùng vàng, ai chìa tay cũng được cho. Bỗng từ cuối hành lang tiến ra hai con rắn thần kéo một cái hòm xấu xí, theo sau là một mụ già chống nạng, cổ đeo diềm đen, đầu trùm mũ nhung đỏ. Mụ đi ba vòng quanh hành lang, rồi giơ nạng thét: “Hoàng hậu, công chúa, các ngươi tưởng phụ lời hứa với bạn ta là Chú Lùn Vàng mà yên sao? Ta là Bà Tiên Sa Mạc. Không có hắn, sư tử của ta đã ăn thịt các ngươi rồi!” Hoàng hậu khóc: “Con đã hứa gì?” Công chúa buồn bã đáp: “Thế mẹ đã hứa gì?”

Vua Mỏ Vàng rút gươm đuổi mụ đi. Nắp hòm bật tung, Chú Lùn Vàng nhảy ra trên lưng một con mèo Tây Ban Nha to lớn, thách vua đấu tay đôi. Hai người vừa xuống sân, mặt trời bỗng đỏ như máu, trời tối sầm, sấm chớp vang rền, hai con rắn thần cao như núi, phun lửa. Vua chẳng hề nao núng. Nhưng Bà Tiên Sa Mạc cưỡi quái điểu, cổ quấn rắn, dùng ngọn giáo đâm công chúa, nàng ngã vào tay hoàng hậu, máu chảy, bất tỉnh. Nghe tiếng hoàng hậu kêu khóc, vua bỏ trận đấu chạy tới. Nhưng chú lùn nhanh hơn, phóng mèo lên ban công, giật lấy Bellissima, nhảy lên mái cung điện rồi biến mất.

Vua đứng chết lặng, bỗng mắt mờ đi, thấy mình bị một bàn tay mạnh mẽ mang bay qua không trung. Bà Tiên Sa Mạc vừa thấy chàng đã đem lòng yêu, nên bắt chàng xích vào vách đá trong một hang sâu. Mụ hoá thành một nàng tiên trẻ đẹp, giả vờ tình cờ đi qua. Nhưng chàng nhìn thấy đôi chân của mụ, đôi chân quái điểu mà phép thuật không đổi được, và biết ngay đó là ai. Chàng giả vờ: “Nếu bà tiên ấy thả tôi ra, lòng biết ơn sẽ buộc tôi chỉ yêu bà ấy.” Mụ tin, cho chàng lên cỗ xe thiên nga kéo, bay đi. Từ trên cao, chàng thấy Bellissima trong một lâu đài bằng thép bóng loáng, nóng tới mức không ai lại gần được. Nàng ngồi khóc bên suối, ngước lên thấy chàng bay cùng một nàng tiên tuyệt đẹp, và tưởng chàng đã phụ mình.

Mụ tiên đưa vua về một cung điện bằng ngọc lục bảo giữa đồng hoa. Chàng chiều chuộng mụ, nên được phép một mình dạo bờ biển, nơi mụ làm bão để không ai trốn được. Chàng viết lên cát những câu thơ than nhớ người yêu. Bỗng một nàng tiên cá cưỡi sóng tới, tay cầm gương, tay cầm lược, bảo sẽ giúp chàng, vì nàng là bạn thân của hoàng hậu và thương Bellissima. Nàng lấy một bó rong biển, thổi ba lần, biến nó thành một hình người giống hệt vua, nằm trên cát như bị sóng đánh dạt vào bờ. Rồi nàng ôm chàng bơi đi. Mụ tiên ra bờ biển, thấy hình nhân, tưởng vua đã chết, khóc gào, gọi mười một chị em tới xây cho chàng một lăng mộ lộng lẫy.

Tới lâu đài thép, phía duy nhất không có tường lửa là phía biển. Tiên cá trao chàng một thanh gươm làm từ một viên kim cương, sáng hơn mặt trời. Nàng dặn: “Có nó, chàng vượt được mọi hiểm nguy. Chỉ một điều, đừng bao giờ để nó rời khỏi tay.” Chàng gặp bốn con nhân sư, vung gươm là chúng gục xuống. Sáu con rồng vảy cứng hơn sắt cũng bị chém tan. Rồi hai mươi tư nàng tiên nữ cầm vòng hoa chặn đường, van xin chàng đừng qua. Chàng ngập ngừng, thì một tiếng nói bên tai: “Cứ tiến lên, kẻo mất công chúa mãi mãi!” Chàng xé vòng hoa mà đi.

Tới khu rừng nhỏ, chàng thấy Bellissima ngồi bên suối, xanh xao mệt mỏi. Nàng giận dữ lánh đi: “Chẳng phải ta đã thấy chàng bay cùng người đẹp nhất trần gian sao?” Chàng kể hết mọi chuyện, quỳ xuống nắm vạt áo nàng. Nhưng than ôi, làm thế chàng đã buông rơi thanh gươm thần. Chú Lùn Vàng nấp sau một cây rau diếp, nhảy ra chộp lấy, đọc thần chú gọi hai gã khổng lồ xích vua lại. Hắn nói: “Giờ số phận tình địch nằm trong tay ta. Nếu nàng chịu lấy ta, ta tha cho hắn.” Vua kêu: “Thà ta chết nghìn lần!” Nàng khóc: “Thà chúng ta cùng chết!” Nhưng rồi nàng quay sang hắn: “Thôi, ta xin làm theo ý ngươi.”

Vua nói: “Nàng nỡ để ta sống mà nhìn nàng lấy kẻ khác sao?” Chú lùn đáp: “Không đâu, ngươi là tình địch ta sợ nhất, ngươi sẽ không được thấy đám cưới.” Mặc nàng khóc lóc van xin, hắn dùng chính thanh gươm kim cương đâm thẳng vào tim vua. Thấy người yêu nằm chết dưới chân, công chúa không thể sống thêm nữa. Nàng gục xuống bên chàng, chết vì trái tim tan vỡ. Tiên cá cũng không cứu được, vì mọi phép màu đã mất theo thanh gươm. Chú lùn thà thấy nàng chết còn hơn thấy nàng thuộc về vua. Bà Tiên Sa Mạc biết mình bị lừa thì đập bỏ lăng mộ, ghét chàng bao nhiêu như đã yêu chàng bấy nhiêu. Thương cho đôi tình nhân bất hạnh, nàng tiên cá hoá họ thành hai cây cọ cao, đứng mãi bên nhau, thì thầm về mối tình chung thuỷ, cành lá quấn quýt vuốt ve nhau.