Ngày xưa có một ông lãnh chúa lớn có ba con trai. Ông ốm nặng, mời đủ mọi thầy thuốc, cả thầy bó xương, mà chẳng ai biết ông mắc bệnh gì, cũng chẳng làm ông đỡ được chút nào. Cuối cùng một thầy thuốc phương xa tới, phán rằng chỉ có con chim sáo vàng mới chữa được cho ông. Ông già liền sai con trai cả đi tìm con chim kỳ diệu ấy, hứa sẽ cho thật nhiều của cải nếu mang được nó về.
Anh cả lên đường, tới ngã tư bốn ngả, chẳng biết đi đường nào, bèn tung mũ lên trời, mũ rơi về hướng nào thì đi hướng ấy. Đi được hai ba ngày, anh chán, ghé một quán trọ đầy người vui chơi, gọi đồ ăn thức uống. Phí thời gian tìm con chim này thật dại, anh nghĩ. Cha già rồi, cha mất thì ta hưởng gia tài. Ông già chờ mãi, lại sai con thứ hai. Anh này cũng tung mũ ở ngã tư, mũ rơi đúng chỗ cũ. Tới quán trọ, anh cả gọi từ cửa sổ: ở lại vui chơi đi. Phải đấy, ai biết có tìm được chim không, cùng lắm ông già mất thì ta có của. Hai anh ăn chơi tới hết sạch tiền, còn nợ chủ quán, bị giữ lại làm con tin cho tới khi trả được nợ.
Cậu út lên đường, tới quán trọ nơi hai anh còn bị giữ. Các anh gọi cậu dừng lại, tìm đủ cách ngăn. Không, cậu đáp, cha đã tin em, em sẽ đi khắp thế gian cho tới khi tìm được chim sáo vàng. Xì, em cũng chẳng hơn gì bọn anh. Cha muốn chết thì kệ, ta chia gia tài. Cậu đi tiếp, gặp một chú thỏ nhỏ dừng lại nhìn. Bạn đi đâu thế? Mình cũng chẳng biết nữa. Cha mình ốm, chỉ chim sáo vàng mới chữa được, mà chẳng ai chỉ đường. Ồ, còn xa lắm, ít nhất bảy trăm dặm. Leo lên lưng mình, mình đưa đi. Mỗi bước nhảy chú thỏ đi được bảy dặm, chẳng mấy chốc đã tới một toà lâu đài to đẹp vô cùng.
Chim sáo vàng ở trong túp lều nhỏ gần đây, chú thỏ nói. Nó ở trong một cái lồng cũ, bên cạnh có cái lồng bằng vàng. Bạn làm gì thì làm, đừng bỏ nó vào lồng đẹp, kẻo cả lâu đài biết bạn lấy trộm. Cậu thấy con chim đứng trên cây sào gỗ, cứng đờ như đã chết, bên cạnh là chiếc lồng vàng. Có khi bỏ vào lồng đẹp nó sẽ tỉnh, cậu nghĩ. Chim vừa chạm vào song lồng vàng liền tỉnh dậy, hót vang. Gia nhân trong lâu đài ùa tới, bảo cậu là kẻ trộm, phải bỏ tù. Tôi không phải kẻ trộm, tôi lấy chim chỉ để chữa bệnh cho cha, tôi đã đi hơn bảy trăm dặm. Thôi được, chúng tôi tha, còn cho cả con chim, nếu cậu mang Thiếu nữ Sứ về đây đổi.
Cậu vừa đi vừa khóc, gặp chú thỏ đang nhai cỏ xạ hương. Bạn không nghe lời mình, đã bỏ chim vào lồng đẹp rồi. Đừng buồn, Thiếu nữ Sứ là một cô gái đẹp như thần Vệ Nữ, ở cách đây hai trăm dặm. Leo lên lưng mình. Chú thỏ đưa cậu tới bờ hồ. Nàng sẽ tới đây tắm cùng bạn bè. Khi nàng xuống nước, bạn giấu bộ áo trắng ngần của nàng đi, đừng trả trừ khi nàng chịu theo bạn. Thiếu nữ Sứ tới, cởi áo ngoài xuống hồ. Cậu lặng lẽ lấy áo giấu dưới một tảng đá xa. Tắm xong, nàng tìm khắp nơi không thấy, bạn bè tìm giúp rồi bỏ đi, để nàng một mình khóc trên bờ. Sao nàng khóc? Ai đã lấy mất áo ta. Ta sẽ tìm áo cho nàng, nếu nàng chịu đi cùng ta. Nàng bằng lòng.
Trả áo xong, cậu mua cho nàng một con ngựa nhỏ chạy nhanh như gió. Chú thỏ dẫn hai người trở lại lâu đài của chim sáo vàng. Lần này khôn hơn một chút nhé, chú dặn. Cầm lồng vàng một tay, để chim nguyên trong lồng cũ, mang cả hai đi, bạn sẽ có cả chim lẫn Thiếu nữ Sứ. Nói xong chú thỏ biến mất. Cậu làm đúng lời, gia nhân lâu đài chẳng hay biết gì. Về tới quán trọ, cậu trả hết nợ cho hai anh, chuộc các anh ra. Bốn người cùng lên đường.
Nhưng hai anh ghen tức vì em út thành công. Đi qua bờ một cái hồ, hai anh nhào tới, giật lấy chim sáo vàng, xô em xuống nước. Rồi hai anh đi tiếp, mang theo Thiếu nữ Sứ, tin chắc em đã chết đuối. May thay, lúc ngã cậu túm được một bụi cói, kêu cứu thật to. Chú thỏ nhỏ chạy tới: nắm lấy chân mình mà leo lên. Lên bờ rồi, chú bảo: giờ bạn hãy cải trang làm chàng trai quê đi tìm việc chăn ngựa, tới xin làm cho cha bạn. Ở đó bạn sẽ dễ dàng cho cha biết sự thật.
Cậu tới lâu đài cha, hỏi có cần người giữ ngựa không. Cần lắm, ông lãnh chúa đáp, nhưng việc chẳng dễ đâu. Trong chuồng có con ngựa nhỏ không cho ai lại gần, nó đã đá chết mấy người định chải lông cho nó. Để tôi chải, tôi chưa sợ con ngựa nào bao giờ. Con ngựa nhỏ để cậu chải lông, chẳng hất đầu, chẳng đá. Trời đất, sao nó để anh sờ vào, ai khác chẳng lại gần được? Có lẽ nó biết tôi. Vài hôm sau ông chủ nói: Thiếu nữ Sứ đang ở đây, đẹp như bình minh mà dữ tợn, ai lại gần cũng bị cào. Thử xem nàng có chịu cho anh hầu không.
Cậu vừa bước vào phòng, chim sáo vàng cất tiếng hót mừng rỡ, Thiếu nữ Sứ cũng hát lên, nhảy cẫng vì vui. Trời đất, cả Thiếu nữ Sứ lẫn chim sáo vàng cũng biết anh ư? Vâng, và Thiếu nữ Sứ có thể kể hết sự thật, nếu nàng muốn. Nàng kể lại mọi chuyện, kể rằng nàng đã bằng lòng đi theo chàng trai bắt được chim sáo vàng. Phải, chàng nói thêm, con đã chuộc các anh khỏi quán trọ, và để trả ơn, các anh xô con xuống hồ. Con phải cải trang tới đây để chứng minh sự thật. Ông lãnh chúa ôm con trai, hứa cho cậu thừa hưởng toàn bộ gia tài, rồi xử tử hai người con lớn đã lừa dối ông và toan giết em ruột. Chàng trai cưới Thiếu nữ Sứ, mở một tiệc cưới linh đình.