Về kệ Người lớn

Con rồng phương Bắc

Khoảng 12 phút · 12 cảnh

Để diệt con rồng phương Bắc nuốt cả người lẫn vật, một chàng trai học tiếng chim, tìm đến nàng phù thuỷ bên suối trăng và lừa lấy chiếc nhẫn của vua Solomon. Truyện dân gian Estonia kể đầy đủ: ngựa sắt, ngọn giáo hai đầu, ba ngày ba đêm vật lộn, và cái giá của món đồ lấy bằng gian dối.

Cốt truyện theo: Truyện dân gian Estonia, Andrew Lang kể lại (1894)

Ngày xưa có một con quái vật từ phương Bắc tràn xuống, tàn phá cả những vùng đất rộng, nuốt cả người lẫn súc vật. Nó mình như bò, chân như ếch, hai chân trước ngắn, hai chân sau dài, đuôi như rắn dài mười sải. Vảy nó cứng hơn đá hơn sắt, không vũ khí nào xuyên thủng. Hai con mắt to sáng rực như đèn, ai lỡ nhìn vào là bị bùa mê, tự mình chạy vào miệng nó. Các vua chúa treo thưởng hậu, bao người thử sức đều thất bại. Các nhà hiền triết chỉ truyền nhau rằng: ai có chiếc nhẫn ấn của vua Solomon, đọc được dòng chữ bí mật khắc trên đó, sẽ biết cách diệt rồng.

Cuối cùng, một chàng trai tốt bụng và gan dạ lên đường tìm chiếc nhẫn. Chàng đi về phía mặt trời mọc, vì mọi sự thông thái xưa đều đến từ phương Đông. Sau mấy năm, chàng gặp một pháp sư phương Đông nổi tiếng. Ông bảo: Người trần ít khôn ngoan, chẳng giúp gì được con, nhưng chim trời sẽ dẫn đường nếu con hiểu tiếng chúng. Ông nấu một thứ thuốc từ chín loại cỏ hái một mình dưới trăng, mỗi ngày cho chàng uống chín thìa, suốt ba ngày, và chàng hiểu được tiếng chim. Lúc chia tay, ông dặn: Nếu tìm được nhẫn Solomon, hãy quay lại đây để ta giải nghĩa dòng chữ, vì trên đời không ai khác làm được.

Một chiều mệt mỏi, chàng ngồi ăn dưới gốc cây thì nghe hai con chim lông sặc sỡ trên ngọn cây bàn về mình. Một con nói: Gã lang thang ngốc nghếch kia đi tìm nhẫn Solomon mãi mà chưa thấy. Con kia đáp: Hắn phải nhờ đến nàng phù thuỷ. Nàng không ở đâu cố định, nhưng ba đêm nữa, khi trăng tròn, nàng sẽ đến dòng suối rửa mặt, như mỗi tháng vẫn làm để mãi mãi trẻ đẹp. Chàng quyết bám theo. Đến ngày thứ ba, chàng chạy theo hai con chim đến hụt hơi, tới một khoảng rừng trống có dòng suối trong vắt.

Trăng tròn vừa lên thì có tiếng sột soạt. Một thiếu nữ bước ra khỏi rừng, lướt trên cỏ nhẹ như không chạm đất. Chàng chưa từng thấy ai đẹp đến thế. Nàng ngước nhìn trăng, quỳ xuống rửa mặt chín lần, rồi đi vòng quanh suối chín vòng, vừa đi vừa hát xin vầng trăng giữ cho nhan sắc mình không bao giờ phai. Rồi nàng chợt thấy chàng dưới gốc cây. Nàng nói: Ngươi đáng bị phạt nặng vì dám nhìn trộm việc bí mật của ta, nhưng ta tha vì ngươi là người lạ. Hãy về nghỉ đêm với chúng ta, gối êm hơn rêu ẩm. Chàng còn đang ngần ngừ thì nghe chim trên cây dặn: Cứ đi theo nàng, nhưng đừng cho nàng giọt máu nào, kẻo bán mất linh hồn.

Nàng dẫn chàng tới một khu vườn có toà nhà lấp lánh như dát vàng bạc dưới trăng. Trong nhà hàng trăm ngọn nến trên chân đèn vàng sáng như ban ngày. Hai người ngồi ăn bên bàn đầy cao lương, nàng ghế vàng, chàng ghế bạc. Sáng ra, nàng ngỏ lời: Ta trẻ đẹp mãi, chẳng phải nghe lệnh ai, nên chưa từng nghĩ đến chuyện lấy chồng. Nhưng từ lúc thấy chàng, ta đã đem lòng thương. Ta giàu có lắm, hai ta sẽ sống như ông hoàng bà chúa. Chàng nhớ lời chim, khôn khéo xin thêm ít ngày suy nghĩ. Nàng vui vẻ cho chàng tuỳ ý, rồi dẫn đi xem khắp kho báu, vốn đều là ảo ảnh do nhẫn Solomon tạo ra, tan đi như gió.

Một hôm, nàng dẫn chàng vào phòng kín, chỉ chiếc hộp vàng trên bàn bạc: Đây là báu vật lớn nhất của ta, một chiếc nhẫn vàng. Ngày cưới ta sẽ trao nó cho chàng. Nhưng để tình ta bền mãi, chàng phải đổi cho ta ba giọt máu từ ngón út tay trái. Chàng rùng mình, nhưng giấu kín, chỉ hỏi như vô tình nhẫn có gì lạ. Nàng kể: Đeo ở ngón út tay trái thì bay như chim. Ngón áp út thì tàng hình. Ngón giữa thì lửa, nước, gươm đao không làm gì được. Ngón trỏ thì muốn gì có nấy. Ngón cái thì bàn tay mạnh đến phá vỡ đá tảng. Nhẫn này vốn của vua Solomon. Chàng quyết lấy cho được chiếc nhẫn.

Vài hôm sau, chàng giả vờ không tin nhẫn có phép như thế. Nàng đeo nhẫn vào ngón giữa, bảo chàng lấy dao đâm thử. Chàng đâm thật, nhưng như có bức tường sắt vô hình chắn giữa. Chàng nài: Cho ta thử xem nào. Nàng không chút nghi ngờ, trao nhẫn. Chàng đeo vào ngón cái, đấm một cú, tảng đá lớn ngoài sân vỡ tan nghìn mảnh. Trong lúc hai người còn cười, chàng như đùa, chuyển nhẫn sang ngón áp út. Nàng bảo: Giờ ta không thấy chàng nữa. Nhưng chàng chẳng tháo ra, mà lùi xa, đeo nhẫn vào ngón út rồi bay vút lên như chim. Nàng gọi: Quay lại đi, chàng thấy ta nói thật rồi đấy! Nhưng chàng không bao giờ quay lại.

Chàng bay thẳng về chỗ vị pháp sư. Ông mừng lắm, mất bảy tuần mới đọc rõ những dấu bí mật trên nhẫn, rồi dặn: Hãy đúc một con ngựa sắt có bánh xe dưới mỗi chân, và một ngọn giáo hai đầu nhọn, giữa to như thân cây lớn, gắn hai sợi xích dài mười sải. Đâm giáo xuyên hàm rồng, nhảy xuống, đóng xích chặt xuống đất bằng cọc sắt. Hai ba ngày sau rồng kiệt sức, hãy đeo nhẫn ở ngón cái mà kết liễu nó. Xong việc, đừng để mất nhẫn hay để ai lừa lấy. Về quê ít tuần, chàng nghe tin rồng sắp tới. Nhà vua hứa gả công chúa và chia nửa vương quốc cho ai diệt được nó. Chàng xin vua đúc đủ mọi thứ.

Rồng đã sát biên giới. Nghe lời một con quạ, chàng ngồi trên ngựa sắt, chống giáo xuống đất đẩy đi như đẩy thuyền. Con rồng há rộng hàm chờ mồi. Chỉ vài bước nữa là cả người lẫn ngựa bị nuốt chửng. Chàng run sợ mà không mất can đảm, dựng thẳng ngọn giáo, dồn hết sức đâm xuyên hàm dưới con rồng, rồi nhanh như chớp nhảy khỏi ngựa. Một tiếng rầm như sấm vang xa hàng dặm: hàm rồng đã sập vào ngọn giáo, răng ngoạm chặt con ngựa sắt. Chàng vội đóng xích xuống đất bằng những cọc sắt khổng lồ. Rồng vật vã ba ngày ba đêm, quật đuôi làm đất rung như động đất xa mười dặm. Khi nó không còn quẫy nổi, chàng nhấc một tảng đá hai mươi người không khiêng nổi, nện vào đầu nó cho đến khi nó nằm im bất động.

Tin rồng chết bay khắp nơi, người ta đón chàng vào thành như đón vị vua hùng mạnh nhất. Công chúa vui lòng lấy người anh hùng một mình làm được điều cả đạo quân không làm nổi. Đám cưới linh đình kéo dài bốn tuần. Nhưng giữa niềm vui, ai cũng quên chôn xác con rồng khổng lồ. Nó bốc mùi nồng nặc, không ai sống nổi quanh đó, rồi không khí nhiễm độc, dịch bệnh nổ ra cướp đi hàng trăm mạng người. Giữa cảnh khốn cùng, chàng rể vua quyết định nhờ vị pháp sư phương Đông lần nữa, đeo nhẫn hoá chim bay đi. Nhưng tục ngữ có câu, của phi nghĩa chẳng bao giờ bền.

Nàng phù thuỷ chưa ngày nào nguôi tìm chiếc nhẫn. Biết bằng phép thuật rằng chàng đang hoá chim bay sang phương Đông, nàng biến thành đại bàng rình trên trời. Nàng nhận ra chàng nhờ chiếc nhẫn đeo ở cổ bằng sợi ruy băng, lao xuống quắp lấy, giật phăng chiếc nhẫn. Hai người đáp xuống đất, trở lại hình người. Chàng van xin tha tội, nàng đáp: Muộn rồi. Ngươi đã khinh tình ta, lại trộm báu vật của ta, phải chịu phạt. Nàng đeo nhẫn vào ngón cái, kẹp chàng dưới nách mà đi, đến một hang đá sâu có xích treo trên vách, xích chân tay chàng lại: Ngươi sẽ bị xích ở đây đến chết. Ngày ngày ta mang cơm cho ngươi khỏi chết đói, nhưng đừng mong được tự do.

Vua già và công chúa đợi mòn mỏi mà chẳng có tin. Các pháp sư được triệu đến chỉ biết chàng còn sống mà đang đau khổ. Cuối cùng một pháp sư xứ Phần Lan tìm ra chàng bị giam ở phương Đông, không phải bởi người phàm. Sứ giả được sai đi, may mắn gặp đúng vị pháp sư năm xưa. Ông xin đi cùng. Chim dẫn đường, họ tới hang đá nơi chàng bị xích gần bảy năm. Chàng gầy đến nỗi ông già không nhận ra. Ông mở xích bằng phép, chăm sóc chàng hồi sức. Về đến nhà thì vua già vừa mất sáng hôm ấy, chàng lên ngôi, sống sung túc đến cuối đời. Nhưng chàng không bao giờ lấy lại được chiếc nhẫn, và từ đó chưa mắt người trần nào thấy lại nó.