Ngày xưa, ở vùng đất đỏ Tây Nguyên, có một chàng trai Ê Đê tên là Đăm Săn. Chàng cao lớn, vai rộng, chạy nhanh như gió, sức mạnh như voi đực đầu đàn. Theo tục nối dây của người Ê Đê, khi bà chủ nhà qua đời, cháu trai phải lấy người nối dòng của bà. Vì thế Đăm Săn được định phải lấy hai chị em Hơ Nhị và Hơ Bhị, hai cô gái nhà giàu nhất vùng. Nhưng Đăm Săn ngang tàng, chỉ muốn tự do săn bắn và đánh giặc, nhất định không chịu. Người ta đến nhà hỏi, chàng bỏ đi. Người ta mời rượu, chàng lắc đầu.
Cuối cùng, Ông Trời phải hiện xuống, bảo Đăm Săn rằng tục lệ của tổ tiên không ai được bỏ, người làm trái thì buôn làng sẽ không yên. Ông Trời còn nói, có Hơ Nhị làm vợ, chàng sẽ có cả buôn làng đông đúc theo về. Nghe lời Trời, Đăm Săn mới chịu. Đám cưới linh đình bảy ngày bảy đêm, tiếng chiêng vang khắp núi rừng, trâu bò mổ tế nhiều không đếm xuể. Từ đó Đăm Săn trở thành tù trưởng của một buôn lớn. Nhà dài của chàng nối thêm gian này gian khác, ché rượu xếp đầy, chiêng đồng treo kín vách.
Tiếng tăm Đăm Săn bay xa, khiến các tù trưởng vùng khác vừa ghen vừa sợ. Một hôm, nhân lúc Đăm Săn lên rẫy, tù trưởng Mtao Grứ dẫn quân đến cướp Hơ Nhị đem đi. Đăm Săn về nhà, thấy cầu thang lạnh tanh, chiêng im tiếng, liền mài dao, cầm khiên đuổi theo. Chàng thách Mtao Grứ xuống đất mà đọ sức. Hai người múa khiên quần nhau từ sáng đến trưa, cây rừng đổ rạp. Mtao Grứ không chịu nổi, ngã quỵ dưới lưỡi dao của Đăm Săn. Chàng đưa vợ về, dân làng của Mtao Grứ cũng xin theo chàng.
Chưa được bao lâu, lại đến tù trưởng Mtao Mxây. Hắn giàu có, nhà cao cửa rộng, ngựa voi đầy chuồng, nghe tiếng Hơ Nhị đẹp liền mang quân tới cướp nàng về làm vợ. Lần này Đăm Săn đi thẳng đến nhà hắn. Đứng dưới sân, chàng gọi lớn: “Mtao Mxây, kẻ cướp vợ người! Ra sân mà đọ khiên với ta, đừng nấp sau vách nhà nữa!” Mtao Mxây khệnh khạng bước xuống, áo giáp đồng sáng loáng, miệng cười khẩy, bảo chàng chỉ là gã trai lỗ mãng ở buôn nghèo.
Mtao Mxây ra đòn trước. Hắn vung khiên vụng về, chân bước loạng choạng, giáp đồng va vào nhau chan chát mà đòn nào cũng trượt. Đến lượt Đăm Săn. Chàng xoay khiên nhanh đến mức chỉ còn thấy một vầng sáng tròn, bụi đỏ cuộn lên mù mịt. Chàng tung mình qua những ngọn đồi cỏ, qua những rừng tre rừng nứa, đất dưới chân chàng rung lên như có động. Chim muông bay tán loạn, voi rừng cũng phải dạt vào khe núi. Chàng đâm trúng Mtao Mxây mấy lần, nhưng lạ thay, hắn vẫn không sao, vì hắn mặc áo giáp có phép, đâm mãi không thủng.
Đánh mãi không hạ được kẻ thù, Đăm Săn mệt mỏi, lúc thiếp đi chàng thấy Ông Trời hiện đến bày cho một mẹo: hãy lấy một cái chày giã gạo mà ném vào vành tai hắn. Tỉnh dậy, Đăm Săn chộp ngay một cái chày, ném trúng tai Mtao Mxây. Áo giáp phép của hắn rơi xuống, hắn ngã lăn ra đất. Hắn xin tha, hứa đem hết của cải ra chuộc, nhưng Đăm Săn nghĩ đến bao người hắn đã cướp bóc, liền kết liễu hắn. Chàng đón Hơ Nhị về, rồi gọi to dân làng Mtao Mxây có muốn theo mình không.
Dân làng của Mtao Mxây, tôi tớ, người già, trẻ nhỏ, đều đồng thanh xin theo Đăm Săn. Họ gánh của cải, dắt trâu bò, khiêng chiêng ché nối nhau thành một đoàn dài như dòng suối chảy về buôn chàng. Buôn của Đăm Săn càng thêm đông đúc giàu mạnh. Chàng mở hội ăn mừng chiến thắng. Chiêng đánh vang từ sáng đến khuya, người các buôn kéo đến chật nhà, ché rượu cạn rồi lại mở. Ai nấy đều khen: “Đăm Săn quả là một tù trưởng anh hùng, tiếng tăm vang dội cả đất trời.”
Nhà đã giàu, buôn đã mạnh, Đăm Săn lại khao khát một điều chưa ai dám nghĩ. Chàng muốn đi hỏi Nữ thần Mặt Trời làm vợ, để danh tiếng của chàng sánh với trời đất. Hơ Nhị và dân làng can ngăn, chàng không nghe. Chàng đeo khiên, cầm dao, đi về phía mặt trời mọc. Chàng băng qua bao nhiêu khu rừng, vượt bao nhiêu đỉnh núi, gặp bao nhiêu thử thách. Đến đâu, người ta cũng khuyên chàng quay về, bởi chưa người trần nào đến được nhà Mặt Trời mà trở về nguyên vẹn.
Cuối cùng Đăm Săn cũng tới được ngôi nhà của Nữ thần Mặt Trời, rực sáng như lửa. Nữ thần bước ra, nghe chàng ngỏ ý thì lắc đầu: “Ta là người của trời, chàng là người của đất. Ta không thể theo chàng. Chàng hãy về đi, đường về có rừng sáp đen, rừng sáp đỏ, chàng sẽ không qua được.” Đăm Săn không chịu, cứ nằng nặc đòi đưa nàng đi. Nàng vẫn nhẹ nhàng mà kiên quyết từ chối. Biết không thể lay chuyển được lòng nữ thần, Đăm Săn đành quay ngựa trở về, lòng vẫn không chịu thua.
Quả như lời nữ thần nói, trên đường về, Đăm Săn đi vào rừng sáp đen. Mặt đất mềm nhão như sáp chảy dưới nắng. Chàng thúc ngựa chạy, ngựa lún dần. Chàng bỏ ngựa chạy bộ, chân chàng lún đến gối, rồi đến ngực. Đăm Săn dũng mãnh là thế, đã thắng bao kẻ thù, giờ cũng không thắng nổi đất trời. Chàng lún sâu, sâu mãi, rồi tắt thở giữa rừng sáp. Tin dữ bay về, cả buôn làng gõ chiêng tang, Hơ Nhị khóc ngất bên cầu thang nhà dài.
Nhưng hồn Đăm Săn không chịu tan đi. Hồn chàng hóa thành một con ruồi, bay về buôn cũ. Con ruồi bay vào miệng Hơ Âni, em gái chàng, đúng lúc nàng đang uống nước. Hơ Âni mang thai, sinh ra một cậu bé khỏe mạnh giống hệt Đăm Săn. Người ta đặt tên cậu là Đăm Săn cháu. Cậu lớn nhanh như thổi, sức khỏe phi thường. Lớn lên, Đăm Săn cháu lại lấy Hơ Nhị theo tục nối dây, rồi tiếp tục những chiến công của cậu mình. Người Ê Đê kể lại chuyện Đăm Săn bên bếp lửa nhà dài qua bao đời, để con cháu nhớ rằng người anh hùng không bao giờ thật sự mất đi.