Về kệ Người lớn

Hermod và Hadvor

Khoảng 11 phút · 11 cảnh

Mụ hoàng hậu phù thuỷ biến chàng Hermod thành sư tử ban ngày trên một hòn đảo hoang, rồi chôn sống công chúa Hadvor cùng xác gã khổng lồ ba đầu. Truyện dân gian Iceland kể đầy đủ về lòng chung thuỷ, những lời nguyền đáp trả và người hầu gái áo xanh thông minh.

Cốt truyện theo: Truyện dân gian Iceland, Andrew Lang kể lại (1894)

Ngày xưa có một ông vua và một bà hoàng hậu chỉ có một cô con gái tên là Hadvor, xinh đẹp, sẽ nối ngôi cha mẹ. Vua và hoàng hậu còn nuôi một đứa con nuôi tên là Hermod, cùng tuổi với Hadvor, đẹp trai và khéo léo mọi việc. Hai đứa chơi với nhau từ nhỏ, thương nhau đến mức khi còn rất trẻ đã thầm hứa hẹn trăm năm. Rồi hoàng hậu lâm bệnh nặng. Biết mình sắp mất, bà gọi vua đến, xin ngài một điều: nếu có tục huyền, chỉ được lấy hoàng hậu xứ Hetland Hiền Hoà mà thôi. Vua hứa, và hoàng hậu qua đời.

Thời gian trôi, nhà vua chán cảnh sống một mình, bèn chuẩn bị thuyền ra khơi. Một trận sương mù dày đặc ập tới, ông lạc hướng, vất vả lắm mới tìm thấy đất liền. Ông lên bờ một mình, đi vào rừng, chợt nghe tiếng đàn hạc ngọt ngào. Theo tiếng đàn, ông tới một khoảng trống có ba người đàn bà. Một người ngồi ghế vàng, áo xống lộng lẫy, ôm đàn hạc, vẻ rất buồn. Người thứ hai trẻ hơn, ngồi ghế kém sang hơn. Người thứ ba đứng bên, rất xinh, khoác áo choàng xanh, rõ là hầu gái. Nghe vua kể chuyện, người ngồi ghế vàng bảo: Thật là duyên trời, cướp biển đã cướp phá Hetland, giết vua, ta chạy trốn đến đây, ta chính là người ngài đang tìm. Vua cầu hôn ngay, mang cả ba về nước, mở tiệc cưới linh đình.

Hermod và Hadvor chẳng mấy để ý đến hoàng hậu mới và con gái mụ, nhưng Hadvor lại thân với cô hầu tên Olof, hay sang chơi với nàng. Chẳng bao lâu vua đi đánh trận. Vua vừa đi, hoàng hậu gọi Hermod đến, bảo chàng phải cưới con gái mụ. Hermod thẳng thắn từ chối. Mụ giận điên lên: Thế thì ngươi cũng đừng hòng có Hadvor. Ta nguyền ngươi ra một hòn đảo hoang, ban ngày làm sư tử, ban đêm làm người, lúc nào cũng nhớ Hadvor để càng đau khổ. Ngươi chỉ thoát khi Hadvor đốt tấm da sư tử, mà chuyện ấy còn lâu mới đến. Hermod đáp lại ngay: Ta cũng nguyền mụ. Ngày ta thoát khỏi phép của mụ, mụ sẽ hoá chuột cống, con gái mụ hoá chuột nhắt, cắn xé nhau giữa đại sảnh cho đến khi ta lấy gươm giết cả hai. Rồi Hermod biến mất, không ai biết chàng đi đâu.

Một hôm, Olof hỏi Hadvor có biết Hermod đi đâu không. Hadvor buồn bã lắc đầu. Olof bảo: Em biết hết. Hoàng hậu là phù thuỷ, con gái mụ cũng vậy, chỉ đội lốt người đẹp thôi. Vì Hermod không chịu cưới con gái mụ, mụ nguyền chàng ra đảo làm sư tử ban ngày, làm người ban đêm, chỉ thoát khi chị đốt tấm da sư tử. Mụ còn định gả chị cho em trai mụ, một gã khổng lồ ba đầu dưới âm phủ, sẽ biến hắn thành hoàng tử đẹp trai. Mụ từng bắt em khỏi nhà cha mẹ làm hầu, nhưng không hại được em, vì chiếc áo choàng xanh này che chở em khỏi mọi điều dữ. Olof dặn: Hắn sẽ chui lên qua sàn nhà. Nghe tiếng động, sàn nứt ra thì chị đổ thật nhiều nhựa thông sôi xuống. Đêm ấy, dưới lâu đài vang lên tiếng ầm ầm, sàn tách ra, Hadvor sai đổ cả vạc nhựa sôi xuống, tiếng động nhỏ dần rồi tắt hẳn.

Sáng ra, hoàng hậu thấy em trai khổng lồ nằm chết ở cổng cung, bèn đọc thần chú: Hãy hoá thành hoàng tử đẹp đẽ, và Hadvor sẽ không cãi được lời nào ta buộc tội nó. Xác gã khổng lồ hoá thành một chàng hoàng tử tuấn tú. Mụ bảo vua: Con gái ngài không tốt như người ta tưởng. Em trai thiếp đến cầu hôn, nó sai giết chết. Vua thấy chàng trai đẹp đến thế, tiếc rằng đã có thể gả con cho người ấy, rồi để mụ định tội con, cho khỏi phải tự tay phạt con mình. Mụ phán: đắp một gò mộ lớn cho em trai mụ, và đặt Hadvor nằm vào đó bên cạnh hắn. Olof dặn Hadvor khoác một chiếc áo choàng rộng, và đừng hứa gì với con ma khổng lồ trừ khi hắn nói chỗ ở của Hermod.

Trong gò mộ, mọi chuyện xảy ra đúng như Olof nói. Chàng hoàng tử lại hiện nguyên hình gã khổng lồ, dắt theo hai con chó, đòi Hadvor xẻo thịt chân hắn cho chó ăn. Nàng không chịu, trừ khi hắn nói Hermod ở đâu. Hắn đành khai: Hermod ở trên một đảo hoang. Muốn tới đó, phải lột lớp da dưới bàn chân hắn mà làm giày, đi giày ấy thì đi được cả trên đất lẫn trên biển. Hadvor làm theo. Gã khổng lồ cho nàng đứng lên vai mà trèo ra khỏi mộ, nhưng hắn định lừa nàng: khi nàng nhảy ra, hắn chộp lấy áo choàng để kéo lại. May thay nàng chỉ khoác hờ áo trên vai, nên hắn chỉ giữ được chiếc áo, còn nàng thoát ra ngoài.

Hadvor ra bờ biển, chỗ gần đảo của Hermod nhất. Đôi giày đỡ nàng đi băng qua eo biển dễ dàng. Đảo có bãi cát dài và vách đá cao dựng đứng, nàng chẳng thấy lối nào lên. Buồn và mệt, nàng nằm xuống ngủ. Trong mơ, một người đàn bà cao lớn đến bảo: Ta biết con là công chúa Hadvor đi tìm Hermod. Chàng ở trên đảo này, nhưng một mình con không trèo nổi vách đá. Ta thả xuống cho con một sợi dây, để cạnh con một cuộn chỉ, con chỉ cần cầm đầu chỉ, cuộn chỉ sẽ lăn trước dẫn đường. Ta cho con thêm chiếc thắt lưng, đeo vào sẽ không bao giờ đói lả. Tỉnh dậy, giấc mơ đều thành thật. Nàng đeo thắt lưng, leo dây lên vách, theo cuộn chỉ tới một cái hang nhỏ, chui xuống gầm chiếc giường thấp mà nằm chờ.

Chiều tối, nàng nghe tiếng chân ngoài cửa hang. Một con sư tử đến, rũ mình một cái, rồi một người đàn ông bước về phía giường. Nàng biết đó là Hermod, vì nghe chàng lẩm bẩm than thân, nhắc tên Hadvor và những ngày xưa cũ. Nàng nằm im, đợi chàng ngủ say mới bò ra, đem tấm da sư tử chàng để bên ngoài mà đốt. Rồi nàng vào đánh thức chàng. Hai người gặp lại nhau, mừng vui khôn xiết.

Sáng ra, hai người bàn cách rời đảo. Hermod biết trên đảo có một bà phù thuỷ tốt bụng, sẵn lòng giúp người. Họ tìm tới hang bà, thấy bà cùng mười lăm đứa con trai nhỏ. Bà bảo: Khó đấy, vì gã khổng lồ bị chôn sẽ chờ các con giữa đường, hắn đã hoá thành một con cá voi lớn. Ta cho mượn thuyền. Gặp cá voi mà thấy nguy, cứ gọi tên ta. Ra khơi được một quãng, một con cá khổng lồ lao đến, sóng tung trắng xoá. Hai người gọi tên bà phù thuỷ. Lập tức một con cá voi lớn khác bơi tới, theo sau là mười lăm con nhỏ, lướt qua thuyền lao vào con cá voi kia. Trận chiến dữ dội làm biển nổi sóng, thuyền suýt bị nước tràn. Rồi con cá voi lớn và mười lăm con nhỏ chìm mất, biển lặng dần, hai người vào bờ an toàn.

Trong lúc ấy, ở đại sảnh nhà vua đã xảy ra chuyện lạ. Hoàng hậu và con gái mụ biến mất, còn trong sảnh lúc nào cũng có một con chuột cống và một con chuột nhắt cắn xé nhau. Bao nhiêu người tìm cách đuổi đi mà không được. Vua buồn rầu vì mất hoàng hậu, đại sảnh chẳng còn chút vui. Một tối, khi mọi người đang ngồi ủ rũ, Hermod bước vào, gươm đeo bên hông, chào vua. Vua mừng như thấy người chết sống lại. Chưa ngồi xuống, Hermod đã bước tới chỗ hai con chuột, vung gươm chém đứt đôi cả hai. Mọi người sững sờ thấy trên sàn là xác hai mụ phù thuỷ.

Hermod kể lại mọi chuyện, vua mừng vì thoát được những kẻ độc ác ấy. Chàng xin cưới Hadvor, vua vui vẻ gả ngay. Vì đã già, vua trao luôn vương quốc cho chàng, và Hermod lên làm vua. Còn Olof, cô hầu áo choàng xanh thông minh, lấy một nhà quý tộc khôi ngô. Và câu chuyện kết thúc ở đó.