Hoàng gia Nhật Bản xưa có ba báu vật thiêng: tấm gương Yata, viên ngọc Yasakami và thanh gươm Murakumo. Về sau thanh gươm mang tên mới là Kusanagi, nghĩa là gươm cắt cỏ. Vì sao lại đổi tên như thế, chuyện phải kể từ thời vua Keiko. Vua có người con trai thứ tên là Yamato. Ngay từ nhỏ, hoàng tử đã khỏe mạnh, thông minh và gan dạ khác thường, nên vua cha thương chàng còn hơn cả người con cả.
Khi Yamato vừa mười sáu tuổi, tuổi trưởng thành theo lệ xưa, đất nước bị một băng cướp quấy phá, cầm đầu là hai anh em Kumaso và Takeru. Vua Keiko giao cho người con trai trẻ đi dẹp chúng. Trước khi lên đường, chàng tới đền Ise cầu khấn thần Mặt Trời Amaterasu, tổ tiên của dòng vua, và từ biệt người cô là công chúa Yamato, nữ tư tế của đền. Bà tặng chàng một chiếc áo lộng lẫy của mình, dặn rằng: Hãy mang nó theo, chắc chắn nó sẽ giúp được cháu.
Hoàng tử dẫn quân xuống đảo Kyushu ở phương Nam, sào huyệt của bọn cướp. Núi cao, vực sâu, đá tảng chắn đường, quân lính không tiến được. Chàng nghĩ: Vừa phát đường vừa đánh trận thì khó lắm. Khôn hơn là dùng mưu, đánh lúc giặc không ngờ. Vợ chàng là công chúa Ototachibana cũng đi theo. Chàng nhờ nàng giúp mặc chiếc áo của người cô, xõa tóc dài qua vai, cài chiếc lược của nàng và đeo chuỗi ngọc. Khi nàng đưa gương, chàng mỉm cười: trong gương chỉ còn một thiếu nữ xinh đẹp. Trong nếp áo lụa, sát ngực, chàng giấu một con dao găm sắc.
Chiều hôm ấy, Kumaso và Takeru ngồi nghỉ trong trướng, bàn tán chuyện con vua đã kéo quân vào đất của chúng. Lần đầu tiên trong đời, hai kẻ ác thấy sợ. Bỗng chúng ngước lên, thấy một người đẹp xiêm y lộng lẫy bước tới trong ánh hoàng hôn. Kumaso sửng sốt: Ôi, người đẹp quá! Nàng từ đâu tới vậy? Hắn vẫy nàng vào rót rượu. Hoàng tử giả vờ e lệ, mắt liếc như con nai non, rót hết chén này tới chén khác. Kumaso uống mãi chỉ để được ngắm người rót, cho tới khi say mềm. Chàng ném vò rượu, chộp lấy Kumaso và đâm hắn chết bằng con dao giấu trong ngực áo.
Takeru kinh hãi định chạy ra cửa trướng, nhưng hoàng tử nhanh hơn. Một bàn tay như sắt túm lấy áo hắn, lưỡi dao loé lên, hắn ngã gục, hấp hối. Hắn thở dốc: Khoan đã! Hãy cho ta biết ngươi là ai? Ngươi một mình vào tận sào huyệt, hạ cả hai anh em ta. Ngươi đâu phải người thường? Hoàng tử mỉm cười kiêu hãnh: Ta là con vua, tên là Yamato, được vua cha sai đến trừng trị kẻ làm loạn. Takeru gắng sức nói: Ta từng nghe danh ngươi. Hãy để ta tặng ngươi một cái tên. Từ nay ngươi sẽ là Yamato Take, người dũng mãnh nhất xứ Yamato. Nói xong, hắn ngã ra và tắt thở.
Trên đường về, ở xứ Izumo, hoàng tử gặp một tên cướp khác cũng tên là Takeru. Chàng giả làm bạn với hắn. Chàng gọt một thanh gươm bằng gỗ, nhét chặt vào vỏ, ngày nào gặp hắn cũng đeo bên hông. Một ngày hè nóng nực, chàng rủ hắn tắm sông Hinokawa. Trong lúc hắn còn bơi xuôi dòng, chàng vội lên bờ, đổi gươm gỗ của mình lấy gươm thép của hắn. Hắn lên bờ, chàng bảo: Ta thử đấu xem ai giỏi kiếm hơn. Hắn rút gươm, nhưng thanh gươm gỗ kẹt cứng trong vỏ. Hoàng tử vung thanh gươm thép lên, chém một nhát, đầu tên cướp lìa khỏi cổ.
Hoàng tử trở về kinh đô, vua cha mở tiệc mừng. Nhưng khi chàng chừng ba mươi tuổi, tin báo về rằng các bộ tộc miền Đông đã nổi dậy. Không ai mạnh bằng hoàng tử, nên vua đành để chàng đi, trao cho chàng ngọn giáo cán gỗ nhựa ruồi dài tám sải tay. Trên đường, chàng lại ghé đền Ise. Người cô vào đền, rồi trở ra với thanh gươm Murakumo và một chiếc túi bà tự may, đựng đầy đá lửa. Bà dặn: Hãy dùng chúng vào lúc nguy nan nhất.
Tới xứ Suruga, quan trấn thủ đón tiếp hoàng tử rất niềm nở, rồi mời chàng đi săn nai. Hoàng tử không ngờ sự niềm nở ấy chỉ là giả. Viên quan dẫn chàng tới một cánh đồng hoang mênh mông, cỏ mọc cao ngút. Chàng đang phi ngựa đuổi nai thì bỗng thấy khói lửa bùng lên trong bụi phía trước. Trước, sau, trái, phải, lửa đều cuộn về phía chàng. Không còn lối thoát nào. Chàng nghiến răng: Cuộc săn nai này chỉ là mưu của kẻ thù! Ta thật dại dột mới sa bẫy như một con thú hoang.
Giữa cơn nguy nan, hoàng tử không hề rối trí. Chàng nhớ tới quà của người cô, như thể bà đã thấy trước giờ phút này. Chàng mở túi đá lửa, đốt cỏ quanh mình, rồi rút thanh gươm Murakumo phát cỏ hai bên thật nhanh. Lạ thay, gió bỗng đổi chiều, thổi ngọn lửa dữ nhất ra xa. Hoàng tử thoát nạn, không sứt một sợi tóc, còn gió lớn cuốn lửa về phía viên quan phản trắc, khiến hắn chết cháy trong chính ngọn lửa hắn đốt lên. Chàng giơ gươm lên tạ ơn, đặt cho nó tên mới là Kusanagi, gươm cắt cỏ. Nơi ấy về sau gọi là Yaizu.
Suốt những năm chinh chiến, công chúa Ototachibana luôn theo chồng. Nàng coi gian khổ chẳng là gì. Nhưng lòng hoàng tử chỉ có chiến chinh. Nắng gió làm nhan sắc nàng phai đi, chàng lạnh nhạt bảo chỗ của nàng là sau bức rèm trong cung. Tới xứ Owari, chàng gặp công chúa Miyazu, đẹp như hoa anh đào buổi sớm, da trắng như tuyết. Chàng ngượng vì người vợ rám nắng, bỏ nàng ở lại, ngày ngày tới cung Miyazu. Ototachibana khóc thầm trong lều, nhưng chưa từng một lời trách móc. Lúc từ biệt, hoàng tử còn thề sẽ trở lại cưới Miyazu. Chàng chợt gặp đôi mắt buồn của vợ, biết mình sai, nhưng vẫn cứng lòng quay ngựa đi.
Tới bờ biển Izu, quân lính đi tìm thuyền để vượt eo biển sang Kazusa, nhưng khó kiếm đủ thuyền. Hoàng tử đứng trên bãi cát, cậy sức mình mà cười nhạo: Đây đâu phải biển! Chỉ là con lạch. Sao các ngươi cần nhiều thuyền thế? Ta muốn thì nhảy một bước là qua. Khi mọi người đã lên thuyền ra giữa eo biển, trời bỗng tối sầm, bão nổi lên. Sóng cao như núi, sấm chớp liên hồi, con thuyền bị quăng quật giữa sóng. Thì ra Long Vương nghe lời chế nhạo, nổi giận dâng bão, cho chàng biết biển trông như con lạch mà đáng sợ đến nhường nào.
Bão càng dữ, ai cũng nghĩ mình sắp chết. Bấy giờ Ototachibana đứng dậy. Nàng quên hết nỗi đau chồng gây ra, chỉ còn một ý muốn cứu chàng. Giữa sóng gió, nàng nói: Hẳn vì hoàng tử nói đùa mà Long Vương nổi giận, đòi mạng chồng ta. Vậy ta, Ototachibana, xin làm nguôi cơn giận ấy. Rồi nàng hướng ra biển: Ta xin thế mạng cho hoàng tử. Ta gieo mình xuống đây, đổi đời ta lấy đời chàng. Xin hãy đưa chàng bình an tới bờ Kazusa. Nói rồi nàng nhảy xuống biển, sóng cuốn nàng đi mất. Lạ thay, bão tan ngay, mặt biển phẳng lặng như tấm chiếu.
Hoàng tử lên bờ bình yên, đúng như lời nàng cầu xin, rồi dẹp yên được miền Đông. Chàng hiểu mình sống sót là nhờ tấm lòng của vợ, và từ đó không lúc nào nguôi nhớ nàng. Trên đường về, tới đèo cao Usui, chàng đứng nhìn xuống. Xa tít là mặt biển lấp lánh như sương, nơi nàng đã bỏ mình vì chàng. Chàng dang tay về phía ấy, nghĩ tới tình yêu mình từng khinh rẻ, rồi bật lên tiếng kêu đau đớn: Azuma, azuma, ya! Nghĩa là: Ôi, vợ ta, vợ ta! Đến nay, vùng đất ấy vẫn mang tên Azuma để ghi nhớ nàng.
Trên đường về, tới xứ Omi, chàng thấy nhà nhà để tang, nghe kể có quái vật trên núi Ibuki ngày ngày xuống làng bắt người. Chàng nổi giận: Từ Kyushu tới Ezo, ta đã dẹp yên mọi kẻ chống lại vua, vậy mà sát kinh đô lại có quái vật hoành hành sao? Chàng lên núi, gặp một con rắn khổng lồ chắn lối, liền bảo: Rắn thì không cần tới gươm. Chàng lao vào, dùng tay không bóp chết nó. Về tới nơi, chân chàng đau buốt như lửa đốt, vì rắn đã truyền nọc độc. Chàng ngâm mình ở suối nước nóng trong núi cho tới khi khỏi hẳn. Chàng về đền Ise kể cho người cô nghe mọi gian nguy. Bà cùng chàng tạ ơn thần Mặt Trời đã che chở chàng.