Về kệ Người lớn

Chuyện Lý tướng quân

Khoảng 10 phút · 10 cảnh

Lý Hữu Chi từ người cày ruộng thành tướng quân thời Hậu Trần, rồi cậy quyền mà tham tàn, cướp ruộng, hành hạ dân lành, bỏ ngoài tai lời thầy tướng, lời mẹ, lời con. Khi ông chết yên ổn trong nhà, người đời than trời không có mắt, cho đến khi con trai ông tận mắt chứng kiến phiên xử nơi âm phủ: truyện truyền kỳ về lưới trời thưa mà khó lọt.

Cốt truyện theo: Truyền kỳ mạn lục, Chuyện Lý tướng quân

Khi vua Giản Định nhà Hậu Trần lên ngôi ở Mô Độ, hào kiệt bốn phương nô nức chiêu mộ quân lính, kéo về phò vua đánh giặc Minh. Ở huyện Đông Thành có Lý Hữu Chi, vốn chỉ là một người cày ruộng, tính hung dữ nhưng sức khỏe hơn người, đánh trận rất giỏi. Quốc công Đặng Tất tiến cử, Hữu Chi được phong làm tướng quân, cầm một cánh quân hương binh đi đánh giặc. Thuở ấy, dân trong vùng còn mừng rằng có một người áo vải ra cầm quân, hẳn sẽ hiểu nỗi khổ của người cày cấy. Nào ngờ, quyền vị càng cao, lòng người ấy lại càng đổi khác.

Lên làm tướng, Hữu Chi bắt đầu làm những điều trái phép. Hắn tin dùng bọn trộm cướp như ruột thịt, lại coi kẻ có học như kẻ thù. Hắn mê gái đẹp, ham tiền của, tham không biết chán. Hắn tậu ruộng, dựng nhà, đào cả đồng lúa làm ao, đuổi hàng xóm đi cho rộng đất, lại sai người sang huyện khác khuân hoa lạ đá quý về trang trí vườn. Dân trong vùng bị bắt phục dịch quanh năm, anh nghỉ thì em đi, chồng về thì vợ thế, ai nấy vai sưng tay rách. Vậy mà hắn vẫn điềm nhiên ngồi uống rượu, chẳng mảy may động lòng.

Một hôm có ông thầy tướng đến cửa xin ăn, nói được chuyện họa phúc. Hữu Chi bảo xem tướng cho mình. Ông thầy nói: “Thuốc đắng mới dã tật. Ngài cho phép thì tôi nói thật.” “Cứ nói.” “Thiện ác chứa lâu ắt rõ. Tướng mặt không bằng tướng lòng. Tướng quân dữ mà không lành, khinh người trọng của, mượn quyền làm bạo, trái lòng trời ắt bị trời phạt.” Hữu Chi cười lớn: “Ta có quân, có thành, tay không rời giáo mác, sức đuổi kịp gió chớp. Trời có giỏi cũng phải tránh ta.” Ông thầy bèn lấy trong tay áo ra một chùm hạt châu nhỏ. Hữu Chi nhìn vào, thấy lò lửa, vạc dầu sôi, quỷ sứ cầm thừng cầm dao, còn chính mình thì đeo gông, bò lổm ngổm bên vạc, run rẩy sợ hãi.

Hữu Chi hỏi có cách gì cứu gỡ. Ông thầy bảo: “Gốc ác đã sâu, mầm họa sắp nảy. Chỉ còn cách đuổi hết thê thiếp, phá bỏ vườn ao, trả lại binh quyền, quay về làm lành. Tội tuy chưa khỏi, cũng giảm được phần nào.” Hữu Chi ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi lắc đầu: “Thôi thầy ạ. Có ai vì lo cái họa chưa chắc đã đến mà vứt bỏ cơ nghiệp gây dựng mấy năm trời.” Từ đó hắn càng làm càn, giết người không kiêng nể. Mẹ hắn giận mà mắng: “Ai cũng ham sống sợ chết, sao mày cứ giết chóc như thế? Không ngờ về già ta phải thấy con mình mang tội.” Con trai hắn là Thúc Khoản cũng nhiều lần can, nhưng hắn vẫn chứng nào tật ấy.

Năm bốn mươi tuổi, Lý Hữu Chi chết yên lành trong nhà, không bệnh tật dày vò, không gươm giáo động đến. Ngoài đường người ta xì xào: “Người làm lành thì chết vì gươm giáo, kẻ làm ác lại được chết trên giường. Đạo trời để đâu?” Trước đó, trong châu có một người tên Nguyễn Quỳ, khảng khái, trọng khí tiết, vốn là bạn thân của Thúc Khoản, đã mất được ba năm. Một buổi sớm, Thúc Khoản đi dạo thì gặp Nguyễn Quỳ giữa đường. Người bạn đã khuất nói: “Cha anh sắp bị đem ra tra xét. Tôi thân với anh nên báo trước. Tối mai tôi cho người đến đón, anh sẽ được xem. Nhưng xem rồi phải giữ kín, hở ra một lời là họa lây sang tôi.” Nói xong, Nguyễn Quỳ biến mất.

Đúng hẹn, Thúc Khoản ngồi trong một căn buồng nhỏ chờ đợi. Nửa đêm, quả có mấy tên lính đầu ngựa đến đón chàng tới một cung điện lớn. Trên điện có một vị vua ngồi, hai bên lính mặc áo sắt, đội mũ đồng, tay cầm búa, giáo, đứng hầu nghiêm ngặt. Bốn viên phán quan từ dãy nhà bên trái bước ra, một người chính là Nguyễn Quỳ. Họ quỳ trước án son, lần lượt đọc thẻ. Một vị quan cứng cỏi, không sợ quyền quý, liều mình vì nước, được xin cho lên làm tiên. Một viên quan tham, ăn hối lộ, khinh người hiền, bị xin xóa tên khỏi sổ. Một người họ Hà nhà nghèo mà phát thuốc cứu sống hơn nghìn người trong mùa dịch, được cho đầu thai vào nhà có phúc ba đời. Một gã họ Đinh sửa chúc thư cướp ruộng của các cháu mồ côi, phải đầu thai làm kẻ đói khát nằm vạ vật bên mương.

Kế đó, một người áo đỏ từ dãy bên phải bước ra, quỳ tâu: “Sở của thần có kẻ tên Lý Hữu Chi, ngu ngoan làm càn, giam trong ngục đã một năm chưa xử. Xin đưa ra trước vương đình.” Rồi người ấy đọc bản buộc tội: trời phú cho người cái lý, nhưng không bắt người ai cũng thành hiền; thiện ác báo ứng rõ như bóng theo hình, như tiếng vọng theo tiếng. Còn Lý Hữu Chi, thân phận nhỏ như hạt cát con giun, mà kết bạn với phường tráo trở, lòng dạ như yêu quái; khinh chữ nghĩa, trọng bạc tiền; cướp ruộng người, giết hại mạng người; vu oan giá họa, độc hơn hùm sói; chỉ vì lòng tham sai khiến. Đọc xong, quỷ sứ lôi Hữu Chi ra, bắt quỳ dưới thềm, quất roi không ngớt. Hắn kêu gào, giãy giụa, không chịu nổi.

Vua hỏi vì sao để án chậm cả năm. Người áo đỏ thưa: tội hắn chồng chất, chưa dám định vội. Rồi tâu từng tội. Ghẹo vợ người, hiếp con người, xử thế nào? Vua phán: “Hắn chìm trong bể dục, lấy nước sôi rửa ruột cho tình dục không sinh.” Hữu Chi bị ném vào vạc sôi, thân thể rã rời, rồi được rảy nước thần mà lành lặn lại. Cướp ruộng, phá nhà người, xử thế nào? “Suối tham dìm hắn, phải moi ruột cho lòng tham không nổi.” Lại phạt, rồi lại phẩy cành dương cho lành. Còn phá mồ mả người xưa, trái đạo với ruột thịt? Vua lặng hồi lâu: “Tội ấy rừng gươm núi dao cũng chưa đủ. Giải vào ngục Cửu U, đời đời kiếp kiếp không được ra.” Quỷ sứ lôi Hữu Chi đi mất vào bóng tối.

Thúc Khoản đứng sau khe tường nhìn thấy hết, không nén được, bật khóc thành tiếng. Mấy tên quỷ sứ lập tức lấy tay bịt miệng chàng, đưa về nhà, rồi ném chàng từ trên không xuống đất. Thúc Khoản giật mình tỉnh dậy, thấy người nhà đang ngồi quanh khóc lóc. Họ bảo chàng đã chết hai ngày rồi, chỉ vì ngực còn thoi thóp hơi ấm nên chưa dám đem chôn. Chàng nằm lặng thinh hồi lâu, nhớ lại từng lời phán, từng tiếng kêu gào của cha. Những gì người đời than là trời không có mắt, nay chàng đã tận mắt thấy câu trả lời.

Từ hôm ấy, Thúc Khoản đem hết của cải trong nhà chia cho mọi người, đốt sạch giấy nợ mà cha đã ép người ta ký, rồi từ bỏ gia đình, vào rừng hái thuốc tu luyện. Chuyện dưới âm phủ chàng giữ kín, chỉ vài người bõ già biết, nên ít ai được nghe. Người xưa bàn rằng: đạo trời công bằng không thiên vị, lưới trời thưa mà khó lọt. Có kẻ sống thì thoát họa mà chết lại chịu hình. Chỉ vì người đời không thấy, nên mới lắm kẻ dám làm điều ác. Còn Lý Hữu Chi, đã được thầy tướng cho thấy tận mắt mà vẫn chẳng chừa, ấy là kẻ hư hỏng đến cùng, không gì lay chuyển nổi.