Ở xứ Thrace có chàng Orpheus, con trai nàng thơ Calliope, hát hay và gảy đàn lia hay nhất thế gian. Khi chàng cất tiếng, chim chóc bay tới đậu quanh, thú rừng nằm im lắng nghe, đến cây cối và đá núi cũng như nghiêng mình về phía chàng. Chàng yêu nàng Eurydice và cưới nàng làm vợ. Thần hôn lễ Hymen được mời tới chúc phúc, nhưng thần đến mà không mang lời chúc nào. Ngọn đuốc trong tay thần chỉ toả khói cay xè, xèo xèo mãi mà không chịu cháy, dù thần vung lên bao nhiêu lần. Ai nấy nhìn nhau, thấy lòng gợn một điềm chẳng lành.
Điềm xấu ấy ứng nghiệm nhanh hơn ai ngờ. Chẳng bao lâu sau lễ cưới, cô dâu trẻ dạo chơi trên đồng cỏ cùng các nàng tiên suối. Nàng vô tình giẫm phải một con rắn độc nằm khuất trong cỏ. Con rắn quay lại cắn vào gót chân nàng. Eurydice ngã xuống giữa những bông hoa dại, và không bao giờ đứng dậy nữa. Orpheus khóc than vợ trên mặt đất, tiếng đàn của chàng làm cả núi rừng Thrace sụt sùi. Nhưng than khóc dưới bầu trời không đủ. Chàng quyết làm điều chưa người sống nào dám làm: xuống tận cõi âm để đòi lại người mình yêu.
Orpheus đi qua cửa Taenarus, xuống con đường tối dẫn vào lòng đất. Chàng lách qua đám đông những bóng ma lặng lẽ, những người đã được chôn cất tử tế, cho tới trước ngai của thần Hades và hoàng hậu Persephone, những kẻ cai quản vương quốc u buồn ấy. Chàng gảy đàn và hát: “Hỡi các vị thần của thế giới dưới đất, nơi tất cả chúng con rồi sẽ tới. Con không xuống đây để dò xét chốn này. Con xuống vì vợ con, người bị rắn độc cướp đi khi tuổi xuân còn chưa nở trọn. Con đã cố chịu đựng, nhưng tình yêu đã thắng.”
Chàng hát tiếp: “Nếu chuyện xưa kể đúng, thì chính các vị cũng đã từng được tình yêu gắn kết. Con xin các vị, hãy dệt lại sợi chỉ đời quá ngắn của Eurydice. Rồi chúng con sẽ trở lại đây, vì sớm hay muộn mọi người đều thuộc về các vị. Nàng cũng vậy, khi đã sống trọn những năm tháng của mình. Con chỉ xin cho mượn nàng thôi. Nếu số phận không cho, thì con cũng không muốn trở về. Các vị hãy vui với cái chết của cả hai người.”
Tiếng đàn và lời hát ấy làm những bóng ma không máu thịt cũng phải khóc. Tantalus thôi với theo dòng nước luôn rút khỏi môi mình. Bánh xe của Ixion đứng lại. Lũ kền kền thôi hành hạ người khổng lồ Tityus. Các con gái của Danaus đặt những chiếc vò thủng xuống. Sisyphus ngồi lên tảng đá mà ông phải lăn đời đời. Người ta kể rằng lần ấy, lần đầu tiên, má của những nữ thần báo oán Furies ướt đẫm nước mắt. Cả vua lẫn hoàng hậu cõi âm đều không nỡ khước từ lời cầu xin. Họ cho gọi Eurydice tới. Nàng còn đi chậm, bước chân khập khiễng vì vết thương nơi gót.
Thần Hades trao Eurydice lại cho Orpheus, kèm một điều kiện: chàng phải đi trước, nàng theo sau, và chàng không được ngoái lại nhìn nàng cho tới khi ra khỏi thung lũng Avernus. Nếu chàng ngoái lại, món quà sẽ mất. Hai người bắt đầu đi lên, dọc theo con dốc dựng đứng, giữa sự im lặng sâu thẳm, trong bóng tối đặc như sương mù dày. Orpheus không nghe thấy tiếng bước chân nàng. Chàng chỉ biết tin. Từng bước, từng bước, ánh sáng của mặt đất đã thấp thoáng phía trên đầu.
Chỉ còn cách mép mặt đất một chút nữa thôi. Vì sợ nàng mệt mà tụt lại, vì thèm được nhìn nàng, người chồng đang yêu đã ngoái lại. Ngay lập tức, nàng bị kéo trở về phía sau. Nàng đưa tay ra, chàng cũng đưa tay ra, muốn nắm lấy, muốn được nắm lấy. Nhưng tay chàng chỉ ôm vào làn không khí trống không. Lần chết thứ hai, Eurydice không một lời trách chồng. Nàng có gì để trách đây, ngoài việc chàng đã quá yêu nàng? Nàng chỉ nói một lời từ biệt cuối cùng, nhỏ đến mức chàng gần như không nghe thấy, rồi chìm xuống nơi nàng vừa ra đi.
Orpheus sững sờ như hoá đá. Chàng van nài, muốn vượt sông lần nữa, nhưng ông lái đò Charon đã xua chàng đi. Suốt bảy ngày, chàng ngồi trên bờ sông, áo quần xốc xếch, không ăn không uống, chỉ có nỗi đau, nước mắt và những tiếng than làm thức ăn. Chàng trách các vị thần cõi âm là tàn nhẫn. Rồi chàng trở về núi Rhodope và Haemus của xứ Thrace. Ba năm trời, chàng tránh xa mọi người phụ nữ, hoặc vì lòng chỉ còn có Eurydice, hoặc vì đã thề như thế. Nhiều người muốn chàng làm chồng, nhưng chàng đều từ chối.
Có một ngọn đồi trống trải, trên đỉnh chỉ có cỏ xanh, không có bóng cây nào. Khi người con của thần linh ngồi xuống đó và gảy đàn, cây rừng kéo đến tạo bóng mát cho chàng. Cây sồi, cây dương, cây nguyệt quế, cây tần bì, cây phong, cây bách, tất cả lần lượt tới đứng quanh. Thú rừng và chim trời lại tụ về nghe chàng hát. Chàng hát về các vị thần và những mối tình kỳ lạ, về những chàng trai bất hạnh và những cô gái phải trả giá vì tình. Tiếng đàn buồn mà đẹp như chính cuộc đời chàng.
Một ngày kia, những người đàn bà xứ Thrace đang say men lễ hội của thần rượu Bacchus nhìn thấy chàng từ trên đỉnh đồi. Họ giận chàng vì bao năm chàng khinh khước họ. Một người hét lên: “Kìa, kẻ coi thường chúng ta!” rồi ném cây gậy thần vào chàng. Ban đầu, đá ném tới đều bị tiếng đàn quyến rũ, rơi xuống dưới chân chàng như xin lỗi. Nhưng tiếng hò hét, tiếng kèn sừng, tiếng trống của họ vang lên át cả tiếng đàn. Không nghe được đàn nữa, đá liền bay trúng người hát. Họ xông vào, và người ca sĩ thần thánh đã chết dưới tay họ, giữa những cánh rừng từng lặng nghe chàng.
Chim chóc, thú rừng, đá núi và cây cối đều khóc thương Orpheus. Cây trút lá như cắt tóc để tang, các dòng sông dâng đầy nước mắt. Cây đàn lia của chàng trôi xuống sông Hebrus, dây đàn còn ngân lên khe khẽ, bờ sông như rì rầm đáp lại, trôi mãi ra biển tới đảo Lesbos. Còn hồn Orpheus đi xuống dưới mặt đất. Chàng nhận ra những nơi mình đã đi qua, tìm khắp cánh đồng của những người hiền, và gặp lại Eurydice. Chàng ôm nàng vào lòng. Giờ đây hai người dạo bước bên nhau, khi chàng đi trước, khi nàng đi trước, và Orpheus có thể ngoái lại nhìn Eurydice bao lâu tuỳ thích, không bao giờ phải sợ mất nàng nữa.