Ngày xưa, có đôi vợ chồng trẻ nhà nông thương yêu nhau lắm. Người vợ xinh đẹp, nói cười duyên dáng. Người chồng chăm chỉ, thật thà, một lòng một dạ với vợ. Ngày cưới, hai người thề với nhau: sống thì chung nhà, chết thì chung mộ, nếu một người chết trước, người kia cũng không sống một mình. Chẳng ngờ cưới nhau chưa được bao lâu, người vợ bỗng lăn ra ốm rồi mất. Người chồng ôm vợ khóc lóc thảm thiết, mấy lần toan chết theo, người nhà phải canh giữ ngày đêm.
Anh nhất định không chịu chôn vợ. Ngày nào anh cũng ôm lấy xác vợ, mong hơi ấm của mình làm nàng tỉnh lại. Ít hôm sau, xác bắt đầu có mùi, người làng kéo đến bắt phải đem chôn. Anh van xin không được, bèn nhờ hàng xóm kết giúp một chiếc bè, đặt xác vợ lên rồi chống bè xuôi theo dòng sông. Anh tự nhủ: Dù đi đến cuối trời, ta cũng phải tìm ra người cứu được vợ ta.
Bè trôi đã nhiều ngày, đến một bãi cỏ xanh mướt thì mắc lại. Anh thấy một ông lão râu tóc bạc phơ, chống gậy đi một mình trên bãi, dáng vẻ thanh thoát khác hẳn người thường. Biết là bậc tiên, anh vội quỳ xuống, vừa khóc vừa kể hết đầu đuôi, xin ông cứu vợ mình. Ông lão nhìn anh hồi lâu rồi gật đầu: Lòng con thủy chung như vậy, ta không nỡ chối từ. Nhưng phải có máu của chính con mới được.
Ông lão bảo anh lấy gai chích vào đầu ngón tay, nhỏ ba giọt máu vào miệng vợ. Giọt thứ nhất vừa rơi, má nàng đã hồng lên. Giọt thứ hai, ngực nàng phập phồng hơi thở. Đến giọt thứ ba, người vợ mở mắt, ngồi dậy như vừa qua một giấc ngủ dài. Anh mừng đến phát khóc. Trước khi đi, ông lão quay sang hỏi người vợ có thương chồng không. Nàng thề thốt một lòng một dạ. Ông lão dặn: Nếu sau này con không còn thương chồng nữa, thì hãy trả lại cho chồng con ba giọt máu ấy.
Ông lão gọi một con cá sấu lớn lên, bảo nó đưa hai vợ chồng về quê. Đi được nửa đường, cá sấu ghé vào bờ đi kiếm ăn, hai vợ chồng lên một quán nước nghỉ chân. Trong quán có một gã lái buôn giàu có, thuyền đậu ngay dưới bến. Thấy người vợ xinh đẹp, gã nổi lòng tham, cố ý bày ra những tấm lụa là, những vòng vàng chuỗi ngọc, rồi tìm lời bắt chuyện. Người chồng chẳng để ý, rủ vợ ra gốc cây ven bến ngồi đợi cá sấu, rồi mệt quá ngủ thiếp đi.
Thấy người chồng đã ngủ say, gã lái buôn lén lại gần, khẽ đánh thức người vợ, ngon ngọt dỗ dành nàng xuống thuyền, hứa cho sống trong nhung lụa. Người vợ ngoảnh lại nhìn chồng một lúc, rồi theo gã xuống thuyền. Thuyền lập tức nhổ neo, giương buồm đi mất. Lúc cá sấu quay lại, chỉ thấy người chồng nằm ngủ một mình. Anh tỉnh dậy, không thấy vợ đâu, ngờ cá sấu đã ăn mất nàng. Cá sấu há miệng bảo anh nhìn vào bụng nó, trong ấy chỉ có xương cá và sỏi đá.
Biết mình đã oan cho cá sấu, anh cưỡi lên lưng nó đi tìm vợ. Hỏi han dọc đường, người ta bảo có chiếc thuyền buôn chở một người đàn bà rất đẹp vừa đi qua. Cá sấu bơi theo, chẳng mấy chốc đã đuổi kịp. Anh đứng lên gọi: Mình ơi, nhảy sang đây, về với tôi, tôi sẽ lo cho mình đủ đầy. Người vợ đứng trên thuyền, không nhìn thẳng vào chồng, quăng sang một gói vàng: Tôi phụ anh rồi. Anh cầm lấy chỗ vàng này, coi như tôi đã chết từ lâu.
Anh giận run người, ném gói vàng xuống sông, quay về tìm ông lão kể lại mọi chuyện. Ông lão nói: Nó đã quên lời thề, thì con hãy đến đòi lại ba giọt máu. Cá sấu lại đưa anh đuổi theo thuyền buôn. Nghe chồng đòi máu, người vợ cười nhạt, cầm kim chích ngay vào đầu ngón tay, nhỏ ba giọt máu xuống. Giọt máu vừa rơi, mặt nàng tái đi, người ngã gục xuống sàn thuyền mà chết. Gã lái buôn cuống cuồng cứu chữa không được, đành đem xác nàng thả xuống sông.
Hồn người vợ không siêu thoát được, hóa thành một con vật nhỏ xíu, có cái vòi nhọn như cây kim. Vì đã trả lại ba giọt máu, nó cứ thèm khát máu người, đêm đêm vo ve bay khắp nơi, lén chích hút từng chút một, mong đòi lại cho đủ ba giọt máu mà sống làm người. Người ta gọi nó là con muỗi. Ông bà ta kể chuyện này để dặn nhau: đã thề thì phải giữ lời, chớ vì vàng bạc mà quên nghĩa vợ chồng, phụ lòng người đã cứu mình.