Ở tỉnh Nghệ An, trong một làng ven sông, có người đàn bà tên là Thị Hơn, chồng là Lê Văn Phước. Thị Hơn mới chừng hai mươi tuổi, nhan sắc mặn mà, cả làng ai cũng khen đẹp. Nhà vợ chồng chị ở ngay mép sông. Ngày ngày chị ra bến gánh nước, giặt giũ. Dòng sông trước nhà rộng và sâu, nước xanh thẫm, chảy lững lờ. Dân làng vẫn bảo nhau rằng dưới đáy sông có thần ở, nhưng chẳng mấy ai để tâm.
Một hôm, anh Phước đi vắng, trong nhà chỉ có Thị Hơn và cô em gái nhỏ. Đêm xuống, có tiếng gõ cửa, rồi một giọng nói cất lên, giống y hệt giọng chồng chị. Thị Hơn mừng rỡ, ngỡ chồng về sớm, vội ra mở cửa. Kẻ ấy chính là một vị thủy thần dưới sông. Hắn khéo giả giọng, lại không để chị kịp thắp đèn. Bước vào nhà trong bóng tối, hắn cứ thì thầm kể lể rằng đi xa nhớ vợ biết bao nhiêu, mong được gặp lại biết bao nhiêu.
Đúng lúc ấy, có một tên trộm đang rình mò quanh nhà. Hắn lẻn tới, nấp sau cánh cửa, và quờ tay chạm phải một vật mềm mềm, lành lạnh. Đó chính là bộ da rắn mà vị thủy thần đã cởi ra, bỏ lại đấy trước khi bước vào nhà. Tên trộm chẳng biết là thứ gì, cứ cuộn lại mang về. Về đến nhà, hắn soi đèn xem kỹ, thấy tấm da sặc sỡ đủ màu vàng, xanh, đỏ, óng ánh lạ lùng. Hắn nghĩ hẳn là vật quý, bèn đem giấu thật kỹ trong nhà.
Gần sáng, vị thủy thần muốn trở về sông. Hắn ra sau cửa tìm cái lốt của mình, nhưng tìm mãi không thấy đâu. Mất lốt, hắn không lặn xuống nước được, đành quay vào nhà. Lúc này Thị Hơn đã thắp đèn lên. Ánh đèn vừa soi tới, chị nhận ra người đứng trước mặt mình không phải là chồng, mà là một thứ yêu quái. Hai chị em hoảng hốt bỏ chạy ra ngoài, vừa chạy vừa kêu cứu ầm ĩ. Vị thủy thần muốn trốn mà không có lốt, đành nép vào một xó tối trong nhà.
Nghe tiếng kêu cứu, dân làng cầm đuốc, cầm gậy kéo tới. Họ lôi kẻ lạ trong xó tối ra, xúm lại tra hỏi. Nhưng hắn chỉ cúi gằm mặt, không nói một lời. Hỏi gì hắn cũng im. Dân làng bàn nhau, rồi đóng gông vào cổ hắn, quyết giải lên quan cho quan xét xử. Đoàn người rầm rập kéo đi trên con đường men theo bờ sông, đuốc cháy sáng một vùng, kẻ lạ đeo gông đi ở giữa, đầu vẫn cúi gằm.
Đi được nửa đường, bỗng mặt sông cuộn sóng. Hai con rắn lớn, trên đầu có mào đỏ chót, từ dưới nước vọt lên, chắn ngang lối đi. Chúng rít lên, lao vào đám người, há miệng chực cắn. Ai nấy kinh hồn, đuốc rơi gậy đổ. Không ai dám bước thêm bước nào. Cả đoàn đành quay về làng, vẫn kéo theo kẻ đeo gông. Trên đường về, ai cũng ngoái lại nhìn mặt sông, lòng còn run sợ.
Trong làng có một cụ già đã chín mươi tuổi, từng trải đủ chuyện đời. Nghe kể lại, cụ nhìn kẻ đeo gông hồi lâu rồi nói: "Đây là thủy thần dưới sông, không phải người thường đâu. Giữ lại chỉ rước hoạ vào làng. Thả ra thôi." Dân làng nghe lời cụ, tháo gông, thả cho hắn đi. Nhưng được thả rồi, vị thủy thần vẫn không xuống được sông. Hắn cứ lảng vảng mãi quanh vùng ấy, ngày đêm đi tìm cái lốt đã mất.
Tên trộm gặp kẻ lạ lảng vảng bên sông, đoán chắc tấm da kia là của hắn. Hắn bèn lại gần, nói: "Tôi có một cái lốt. Ông muốn chuộc thì tôi bán." Vị thủy thần mừng rỡ, hỏi bao nhiêu. Tên trộm đòi hai lạng vàng, trả ngay. Vị thủy thần quay ra sông, nói gì đó với hai con rắn mào đỏ. Hai con rắn lặn xuống, một lát sau trồi lên, ngậm đủ hai lạng vàng. Nhận lại cái lốt, vị thủy thần khoác vào, rồi trườn xuống sông, biến mất dưới làn nước.
Ít lâu sau, Thị Hơn sinh một đứa con trai. Đứa bé có hình hài giống hệt người, chỉ riêng cái đầu lại là đầu rắn. Nó lớn tới cao chừng hai thước thì thôi, không sao lớn thêm được nữa. Từ đó, cứ mỗi tháng một lần, vị thủy thần lại từ dưới sông lên, vào nhà thăm, mang theo tiền bạc cho mẹ con Thị Hơn. Người trong làng mỗi lần đi qua ngôi nhà bên sông ấy lại khẽ bảo nhau: đó là nhà có con của thủy thần.