Về kệ Người lớn

Tiên hoa hồng

Khoảng 9 phút · 11 cảnh

Chú tiên tí hon sống trong bông hồng vô tình chứng kiến người anh độc ác giết chết người yêu của em gái mình dưới gốc cây đoạn. Truyện của Andersen về tình yêu, nỗi đau và sự báo oán của những đoá hoa nhài, kể đầy đủ cho người lớn.

Cốt truyện theo: Truyện cổ Andersen (1839)

Giữa một khu vườn có cây hồng đang nở rộ, và trong bông đẹp nhất có một chú tiên sinh sống. Chú nhỏ xíu, không mắt người nào trông thấy được. Sau mỗi cánh hoa chú có một phòng ngủ. Chú xinh như một đứa bé, đôi cánh dài từ vai xuống tận chân. Phòng chú thơm ngát, tường là những cánh hồng ửng đỏ. Cả ngày chú đùa trong nắng ấm, bay từ hoa này sang hoa khác, nhảy múa trên cánh bướm. Một hôm chú nảy ý đi đo một chiếc lá cây đoạn, xem phải bao nhiêu bước mới hết những đường ngang lối dọc trên đó, tức những đường gân lá mà chú coi là đường sá. Đường dài quá, chưa đi được nửa thì mặt trời đã lặn.

Trời lạnh, sương xuống, gió nổi. Chú vội bay về, nhưng mọi bông hồng đã khép cánh, không bông nào mở. Chú chưa từng ở ngoài trời ban đêm, sợ lắm, nghĩ lần này chắc mất mạng. Đầu kia vườn có một giàn kim ngân, hoa như những chiếc tù và sơn màu. Chú bay tới định ngủ nhờ, nhưng trong giàn có hai người. Một chàng trai trẻ đẹp và một cô gái xinh xắn ngồi bên nhau, mong chẳng bao giờ phải chia lìa. Chàng nói: “Nhưng ta phải xa nhau thôi. Anh trai em không ưng chuyện chúng mình, nên sai anh đi buôn thật xa, qua núi qua biển. Vĩnh biệt em, cô dâu của anh.”

Họ hôn nhau, cô gái khóc, rồi trao chàng một bông hồng. Cô hôn lên hoa nồng nàn tới mức bông hoa hé mở. Chú tiên liền bay vào, tựa đầu lên những vách cánh thơm, nghe rõ tiếng hai người nói lời từ biệt. Bông hồng được cài lên ngực chàng trai. Đi một mình qua khu rừng tối, chàng lấy hoa ra hôn mãi, mạnh tới mức chú tiên suýt bị ép bẹp.

Bỗng có một kẻ khác tới, mặt mũi u ám, độc ác. Đó là người anh của cô gái. Hắn rút một con dao sắc, và trong lúc chàng trai đang hôn bông hồng, hắn đâm chàng chết. Rồi hắn cắt lấy đầu, chôn cả đầu lẫn xác xuống lớp đất mềm dưới gốc cây đoạn. Hắn nghĩ: “Thế là xong, rồi nó sẽ bị quên. Đi xa qua núi qua biển, mất mạng là chuyện thường. Em ta sẽ tưởng nó chết dọc đường, mà nó cũng chẳng dám hỏi ta.” Hắn lấy chân gạt lá khô phủ lên lớp đất mới, rồi về nhà trong bóng tối.

Nhưng hắn không về một mình. Lúc hắn đào huyệt, một chiếc lá đoạn khô cuộn tròn rơi lên đầu hắn, và chú tiên nấp trong đó, run lên vì sợ và căm giận. Tờ mờ sáng hắn về tới nhà, vào phòng em gái. Cô đang ngủ, mơ về người yêu mà cô tưởng đang đi xa. Hắn cúi xuống cười một tràng ghê tởm. Chiếc lá khô rơi khỏi tóc hắn xuống tấm chăn, hắn không hay. Chú tiên chui ra, ngồi bên tai cô gái, kể như trong giấc mơ về vụ giết người, về chỗ chôn dưới gốc cây đoạn đang nở hoa. Chú nói: “Để cô biết đây không chỉ là giấc mơ, cô sẽ thấy một chiếc lá khô trên giường.” Cô tỉnh dậy, và chiếc lá nằm đó. Cô khóc biết bao nhiêu, mà không thể giãi bày cùng ai.

Cả ngày cửa sổ để ngỏ, nhưng chú tiên không nỡ rời người con gái đau khổ ấy. Người anh vẫn ra vào vui vẻ như không, nên cô chẳng dám hé răng. Đêm xuống, cô lẻn vào rừng, tới gốc cây đoạn, gạt lá, đào đất, và thấy người mình yêu đã bị giết. Cô khóc, cầu cho mình cũng được chết theo. Mang cả người về thì không thể, cô bèn nâng cái đầu với đôi mắt nhắm nghiền lên, hôn đôi môi lạnh, phủi đất khỏi mái tóc. Cô lấp lại mộ, mang cái đầu cùng một nhánh nhài mọc cạnh đó về nhà. Cô lấy chiếc chậu lớn nhất, đặt cái đầu vào, phủ đất lên, rồi trồng nhánh nhài trên ấy.

Chú tiên không chịu nổi cảnh ấy nữa, bay về bông hồng của mình, nhưng hoa đã tàn, chỉ còn mấy cánh khô. Chú thở dài: “Điều tốt đẹp sao mà qua nhanh.” Chú tìm được một bông hồng khác làm nhà, và sáng nào cũng bay tới cửa sổ cô gái. Lần nào cô cũng đang khóc bên chậu hoa. Nước mắt đắng rơi xuống nhánh nhài. Ngày qua ngày, cô càng xanh xao, nhánh nhài càng xanh tốt, đâm chồi, nở những nụ trắng mà cô âu yếm hôn lên. Người anh mắng cô có điên không mà khóc bên chậu hoa. Hắn đâu biết đôi mắt nào đang khép lại, đôi môi nào đang tàn phai dưới lớp đất kia.

Một hôm cô tựa đầu vào chậu hoa mà thiếp đi. Chú tiên ngồi bên tai cô, kể về buổi tối trong giàn hoa, về hương hồng, về tình yêu của các tiên hoa. Cô mơ một giấc mơ ngọt ngào, và trong giấc mơ ấy cô lặng lẽ qua đời, hồn bay về bên người cô yêu. Hoa nhài nở những chiếc chuông trắng lớn, toả hương ngào ngạt. Hoa không có cách nào khác để khóc người đã khuất. Người anh coi chậu hoa đẹp ấy là của em gái để lại cho mình, đem đặt trong phòng ngủ, ngay cạnh giường.

Chú tiên hồng bay theo, tới từng bông hoa nhài, kể cho từng linh hồn nhỏ trong hoa nghe chuyện chàng trai bị giết, chuyện người anh độc ác và cô em đáng thương. Các linh hồn gật gù: “Chúng tôi biết, chúng tôi biết. Chẳng phải chúng tôi mọc lên từ đôi mắt và đôi môi của người bị giết hay sao?” Chú tiên không hiểu sao chúng lại bình thản như vậy, bèn bay đi kể với bầy ong đang hút mật. Ong báo cho ong chúa, và ong chúa ra lệnh sáng hôm sau cả đàn sẽ tới giết kẻ sát nhân.

Nhưng ngay đêm ấy, đêm đầu tiên sau khi cô em mất, lúc người anh đang ngủ cạnh chậu nhài, mọi đài hoa đều mở. Các linh hồn nhỏ vô hình bước ra, tay cầm những ngọn giáo tẩm độc. Chúng ngồi bên tai hắn, kể cho hắn những cơn ác mộng, rồi bay qua môi hắn, đâm vào lưỡi hắn. Chúng nói: “Thế là chúng ta đã báo thù cho người chết,” rồi bay về những chiếc chuông trắng. Sáng ra, cửa sổ vừa mở, chú tiên cùng ong chúa và cả đàn ong ùa vào, nhưng hắn đã chết rồi. Người ta đứng quanh giường, bảo rằng hương nhài đã làm hắn chết.

Chú tiên hiểu ra sự báo oán của hoa, kể cho ong chúa nghe. Cả đàn ong vo ve quanh chậu nhài, đuổi thế nào cũng không đi. Một người nhấc chậu hoa lên định mang đi, một con ong đốt vào tay, người ấy buông tay, chậu rơi xuống vỡ tan. Mọi người nhìn thấy cái đầu lâu đã trắng, và họ biết kẻ nằm chết trên giường là một kẻ sát nhân. Ong chúa bay vo ve trên không, hát về sự báo oán của hoa, về chú tiên hoa hồng, và rằng sau chiếc lá nhỏ nhất cũng có Đấng nhìn thấu mọi tội ác, và trừng phạt nó.