Đầu thời Lê trung hưng, chiến tranh vừa mới yên thì yêu quái lại nổi lên khắp nơi, dân gian khổ sở trăm bề. Bấy giờ ở làng An Động, huyện Quảng Xương, xứ Thanh Hoá, có một người tên là Trần Lộc. Ông biết làm phép phù thuỷ, lại có lòng mến đạo.
Một ngày mùa hè nắng gắt, Trần Lộc đi qua núi Na Sơn, dừng chân nghỉ mát dưới một rặng tre. Chợt ngẩng đầu nhìn lên, ông thấy trên núi có một ông cụ tóc bạc phơ phơ, đứng tựa sườn đá, đang ngóng nhìn rừng núi. Ông cụ cầm nón vẫy Trần Lộc lên. Trần Lộc vội xắn áo trèo lên. Sườn núi dốc đứng, đá tai mèo lởm chởm, ông bám từng mỏm đá mà leo, từ trưa nắng cho đến tận chiều tối mới tới được đỉnh núi.
Lên tới nơi, Trần Lộc cúi đầu lạy ông cụ. Ông cụ bảo: “Lòng anh mến đạo lắm, trời đã chứng cho rồi, nên sai ta xuống trao cho mấy bài quyết.” Nói rồi trao ấn quyết, lại ghé vào tai dặn nhỏ: “Đây là phép Phật Thượng phương. Nhận lấy, nhưng phải chăm chăm cứu giúp người đời.” Dứt lời, ông cụ biến mất. Trần Lộc ngửa mặt lên trời lạy tạ, rồi xuống núi trở về.
Từ đấy, Trần Lộc làm phép thử đâu nghiệm đấy, nổi tiếng là thầy phù thuỷ cao tay. Ông bèn tự xưng là Phật tổ Như Lai. Hai người con gọi là Tả hữu tôn thánh. Học trò lớn gọi là Tiền quân tôn thánh. Các học trò khác gọi là bồ tát, kim cương, minh sư, chia làm ba bậc: thượng thừa, trung thừa và hạ thừa.
Nghe tin ở núi Mỏ Diều, đất Ninh Bình, có con yêu tinh hay hại người qua đường, Trần Lộc tìm đến để trừ. Con yêu hoá thành một cô gái ăn mặc như cung nữ, chiếm giữ đỉnh núi, chống cự với Tổ sư suốt ba ngày liền. Tổ sư giận lắm, bắt một cái quyết Bài Sơn, tức là quyết đẩy núi. Phép vừa phát ra, một góc núi sạt xuống ầm ầm. Con yêu hoá thành con quạ bay vút lên trời. Tổ sư bắt liền mấy cái quyết nữa bắn theo. Con quạ trúng quyết, rơi xuống đất mà chết.
Lại nói ở phía tây nam nước ta có mười hai cửa biển, mỗi cửa có một thần sóng. Nước ở đó dồn lên cao như núi rồi đổ ập xuống, thuyền bè qua lại bị hại rất nhiều. Tổ sư sai học trò đi trừ, bắn chết được chín thần sóng. Từ đấy thuyền bè qua chín cửa ấy mới được yên. Còn ba thần chưa trừ xong thì Tổ sư có việc phải vào coi núi Sùng Sơn, nên đành bỏ sót lại.
Bấy giờ vua Lê Thần Tông mắc một chứng bệnh kỳ quái. Có người bảo đó là nhân quả của kiếp trước, từ thời vua Lý Thần Tông. Các quan lo lắng lắm. Đại nguyên soái Thanh vương, tức chúa Trịnh Tráng, phải xin vua nhường ngôi cho thái tử, ra ở riêng một cung để chữa bệnh. Mấy năm trời, thuốc gì cũng không khỏi. Nghe tiếng Tổ sư cao tay, triều đình sai sứ đến đón. Tổ sư thấy phía tây nam còn nhiều yêu khí, không đi được, bèn sai học trò là Pháp bộ Kim Cương đi thay. Kim Cương vào cung, vỗ ngực niệm chú hơn một tháng, Thượng hoàng khỏi bệnh. Vua mừng lắm, cho lập riêng một trường nội đạo trong cung để Kim Cương được vinh hiển. Người học trò của thầy phù thuỷ làng An Động bỗng chốc thành người được trọng vọng nơi cung cấm.
Kim Cương trở về, đi qua làng Bố Vệ, đúng lúc dân làng đang họp nhau uống rượu ở đình. Kim Cương vô ý, đứng tiểu tiện ngay trước cửa đình. Tuần làng bắt trói lại, Kim Cương van lạy mãi mới được tha. Đi được một quãng, hắn ngoảnh lại, bắt một cái quyết trói. Tự nhiên cả già lẫn trẻ trong đình đều ôm chặt lấy cột như bị trói, giằng gỡ thế nào cũng không ra. Cả làng kinh hãi, biết mình đã đắc tội với người có phép, vội đuổi theo tìm Kim Cương, nhưng hắn đã đi đâu mất, chẳng thấy bóng dáng nữa.
Chuyện đến tai vua. Vua biết là do Kim Cương làm, sai người vào báo với Tổ sư. Tổ sư bắt Kim Cương phải giải cái quyết ấy cho dân làng, rồi thu hết các phép báu mà hắn đã học được, chỉ để lại cho vài phép trừ tà mà thôi. Phép thuật là để cứu đời, như lời ông tiên trên núi Na Sơn đã dặn, chứ không phải để trả thù vặt. Lối đạo nội trường trong cung có từ đấy.