Ngày xưa, bên bờ một con sông lớn, có một vị quan thừa tướng dựng dinh thự nguy nga. Ông có một người con gái tên là Mỵ Nương, nhan sắc như hoa, được cha nâng niu như ngọc. Sợ con gặp điều không hay, quan cho nàng ở trên một tòa lầu son, quanh năm suốt tháng chỉ thêu thùa, đọc sách, ít khi bước chân ra khỏi cửa. Ngày ngày, Mỵ Nương ngồi bên song cửa trông xuống dòng sông. Nước trôi, mây bay, thuyền bè qua lại, mà lòng nàng thì cứ man mác một nỗi buồn không tên.
Cũng trên khúc sông ấy, có một chàng trai tên là Trương Chi, làm nghề chở đò, đánh cá. Nhà chàng nghèo, cha mẹ mất sớm, chỉ có chiếc thuyền nan làm nhà. Trương Chi mặt mũi xấu xí, da đen sạm vì nắng gió, ai nhìn qua cũng chẳng muốn nhìn lại lần thứ hai. Nhưng trời lại cho chàng một giọng hát hiếm có trên đời. Mỗi khi chàng cất tiếng, tiếng hát ngân xa trên mặt nước, trong như suối, ấm như nắng chiều, đến chim cũng đậu lại mà nghe, cá cũng ngoi lên mặt nước.
Một buổi chiều, tiếng hát của Trương Chi theo gió bay lên tận lầu son. Mỵ Nương đang thêu bỗng dừng tay. Tiếng hát lúc tha thiết, lúc buồn bã, như kể nỗi lòng của chính nàng. Từ đó, chiều nào nàng cũng ngồi bên cửa sổ đợi tiếng hát. Thuyền chàng trôi xa, nàng chỉ thấy một bóng người nhỏ bé trên sông, không rõ mặt mũi. Nàng tự nhủ: Người hát hay như thế, hẳn phải là một chàng trai khôi ngô tuấn tú. Rồi nàng thầm mong, thầm nhớ, mà chính nàng cũng không hay.
Một hôm, rồi nhiều hôm liền, không còn nghe tiếng hát nữa. Thì ra thuyền Trương Chi đã xuôi xuống một khúc sông khác kiếm ăn. Mỵ Nương ngồi chờ hết chiều này đến chiều khác, dòng sông vẫn lặng im. Nàng biếng ăn, biếng ngủ, người gầy rộc đi, rồi lâm bệnh nằm liệt trên giường. Quan thừa tướng lo sợ, mời thầy thuốc giỏi khắp nơi về chữa, uống bao nhiêu thang thuốc mà bệnh chẳng thuyên giảm. Không thầy thuốc nào đoán ra bệnh gì.
Cô hầu gái thân cận thấy chủ ngày càng héo hon, bèn lén thưa với quan: Bẩm quan lớn, từ ngày trên sông vắng tiếng hát của anh chàng chở đò, tiểu thư mới sinh bệnh. Quan nghe xong nghĩ ngợi hồi lâu. Ông vốn trọng môn đăng hộ đối, nhưng thương con quá, đành sai người đi dò hỏi khắp các bến sông. Mãi sau mới tìm được chàng lái đò tên Trương Chi, và mời chàng về dinh, bảo chàng hát cho tiểu thư nghe.
Trương Chi được đưa vào dinh, đứng dưới thềm, cất tiếng hát. Vẫn giọng hát ấy, tha thiết như xưa. Mỵ Nương nghe tiếng, mừng rỡ, gượng dậy vén rèm nhìn ra. Nhưng khi thấy người đứng dưới thềm là một anh chàng mặt mũi xấu xí, quần áo lam lũ, nàng sững sờ. Bao nhiêu mộng đẹp về một chàng trai tuấn tú bỗng chốc tan tành. Nàng buông rèm, quay mặt vào trong. Lạ thay, cơn bệnh cũng theo đó mà khỏi hẳn, như chưa từng có.
Còn Trương Chi, lần đầu được thấy mặt Mỵ Nương, chàng mê mẩn trước nhan sắc của nàng. Từ hôm đó, chàng về thuyền mà lòng không yên. Chàng biết mình nghèo hèn, xấu xí, chẳng bao giờ với tới cô con gái quan thừa tướng, nhưng vẫn không sao quên được. Chàng không còn thiết hát, cũng chẳng thiết chở đò. Thương nhớ hóa thành bệnh, chàng ốm mòn từng ngày rồi chết trên chiếc thuyền nan. Người ta chôn chàng bên bờ sông, nơi tiếng hát xưa kia từng vang lên mỗi chiều.
Mấy năm sau, có người đào mộ Trương Chi để dời đi nơi khác. Xương thịt đã tan thành đất, chỉ còn trái tim chàng hóa thành một khối ngọc trong suốt, sáng lấp lánh. Người ta lấy khối ngọc đặt lên thuyền làm của lạ. Nhìn vào trong ngọc, ai cũng thấy thấp thoáng bóng một con thuyền nhỏ, có người lái đò đang chèo. Tiếng đồn lan đến tai quan thừa tướng. Quan cho mua khối ngọc về, sai thợ giỏi tiện thành một chiếc chén để uống trà.
Một hôm, Mỵ Nương rót trà vào chiếc chén ngọc. Nước trà vừa chạm đáy chén, nàng bỗng thấy hiện lên bóng một con thuyền nhỏ, người lái đò đang chèo thong thả, văng vẳng đâu đây tiếng hát xưa. Nàng nhận ra đó là Trương Chi. Nhớ lại chuyện cũ, nàng hiểu rằng chàng đã vì mình mà chết. Mỵ Nương thương xót, nước mắt rơi lã chã xuống chén. Giọt lệ vừa chạm vào ngọc, chiếc chén liền tan ra thành nước, như một mối oan tình đã được cởi bỏ.
Từ đó, chuyện Trương Chi và Mỵ Nương được người đời truyền nhau kể mãi. Người thương chàng lái đò vì một tấm lòng chung tình đến chết không phai. Người trách cô gái chỉ yêu tiếng hát mà quên con người. Lại có người bảo, giọt nước mắt muộn màng kia cũng đã đủ để cởi một mối hận. Cho đến bây giờ, những chiều trên sông vắng, nghe ai cất tiếng hát buồn, người già vẫn nhắc đến chàng Trương Chi, như một lời nhắc nhở rằng đừng chỉ nhìn dáng vẻ bên ngoài mà phụ lòng người.