Cuối đời Trùng Quang nhà Trần, đất nước rối ren, binh lửa liên miên. Người chết vì giặc giã, vì đói khát nhiều không kể xiết, xương phơi khắp đồng nội chẳng ai chôn cất. Oan hồn không nơi nương tựa, tụ lại thành từng bầy, đêm đêm kéo nhau đi khắp thôn xóm. Chúng gieo bệnh tật, phá hoại mùa màng, người đi đường gặp phải thì lăn ra ốm. Trời vừa tắt nắng, nhà nhà đã đóng cửa cài then, không ai dám bén mảng ra ngoài.
Ở hạt Quốc Oai có một người tên là Văn Dĩ Thành, tính tình hào hiệp, khảng khái, xưa nay chẳng biết sợ ma quỷ là gì. Một đêm, ông uống rượu say, cưỡi ngựa đi qua cánh đồng vắng. Bầy oan hồn đang tụ tập bên đường, thấy ông đến thì hoảng hốt tán loạn, chạy trốn vào bụi rậm. Dĩ Thành ghìm cương, cất tiếng gọi lớn: Lũ các ngươi chạy đi đâu? Hãy quay lại đây, ta có điều muốn hỏi!
Bầy oan hồn rụt rè quay lại, đứng xúm xít trước đầu ngựa. Dĩ Thành nghiêm giọng mắng: Các ngươi lúc sống cũng là người, nay chết đi lại quay về hại người, gieo bệnh cho dân lành, như thế có đáng không? Một con quỷ thưa: Bẩm ngài, chúng tôi chết oan giữa thời loạn, không mồ mả, không người cúng giỗ, đói khát lang thang, không biết nương tựa vào đâu, nên mới làm càn. Nếu được ngài đứng ra cai quản, chúng tôi xin theo về dưới cờ.
Dĩ Thành nghĩ ngợi rồi bằng lòng, nhưng đặt ra sáu điều răn: phải nghe lệnh, không được hại dân lành, không được cướp bóc, phải cứu giúp người gặp nạn, ban ngày không được hiện hình, ban đêm không được kéo bè kết đảng phá phách. Bầy quỷ cúi đầu xin vâng. Có một con quỷ già đến chậm, chẳng coi lệnh ra gì, Dĩ Thành liền sai trị tội ngay trước mặt mọi kẻ để làm gương. Từ đó, cả bầy răm rắp tuân theo, thôn xóm quanh vùng dần yên ổn.
Hơn một tháng sau, có một sứ giả từ âm phủ tìm đến, trao giấy mời Dĩ Thành nhận chức tướng Dạ Xoa, cai quản một bộ quân dưới cõi âm. Dĩ Thành ngần ngừ. Bầy quỷ dưới trướng xúm lại khuyên ông nhận lời. Ông nói: Sống trong thời này, thấy kẻ gian ác ngồi trên, người ngay thẳng chịu khổ, thà làm quỷ có khí tiết còn hơn làm người hèn kém. Nói xong, ông thu xếp việc nhà cho chu tất, rồi nằm xuống mà mất, nét mặt thản nhiên như người đi ngủ.
Dĩ Thành có người bạn thân tên là Lê Ngộ, học hành giỏi giang mà mãi nghèo túng, đang trọ học ở đất Quế Dương. Một đêm khuya, Lê Ngộ còn ngồi bên đèn, bỗng thấy Dĩ Thành bước vào, áo mũ chỉnh tề như một vị quan. Dĩ Thành cười nói: Tôi nay đã làm quan dưới cõi âm, nhớ bạn nên ghé thăm. Lê Ngộ vừa mừng vừa sợ, bày rượu ra mời. Hai người ngồi đối ẩm, chuyện trò như thuở còn sống bên nhau.
Rượu được vài tuần, Lê Ngộ thở dài: Bạn bè cùng học với tôi, người nay làm quan, kẻ nay giàu có, riêng tôi cứ mãi nghèo hèn, sống chẳng khác gì kẻ thừa. Dĩ Thành đáp: Giàu nghèo là do số trời, người quân tử chỉ cần giữ trọn phẩm hạnh, làm tròn bổn phận của mình. Xưa kia biết bao người tài giỏi cũng phải chịu cảnh khốn cùng, mà tiếng thơm vẫn còn mãi. Bạn đừng vì nghèo mà đổi lòng ngay thẳng. Lê Ngộ nghe xong, trong lòng nhẹ nhõm hẳn.
Trước khi đi, Dĩ Thành hạ giọng dặn: Nay tôi được giao cai quản quân ôn dịch. Sắp tới đây, dịch bệnh, đói kém và binh lửa sẽ nổi lên, dân chết quá nửa. Bạn nên sớm về quê. Có điều quân của viên tướng họ Đinh ở phía tây sông hung ác hơn quân của tôi nhiều. Nếu chúng kéo đến nhà, bạn hãy bày cỗ bàn ngoài sân, đợi chúng ăn uống xong xuôi rồi hãy ra lạy, chỉ lạy thôi, đừng nói thêm điều gì. Dặn xong, ông biến mất, chỉ còn ngọn đèn lay lắt.
Lê Ngộ vội vã về quê. Về đến nơi thì dịch bệnh đang hoành hành, nhà nhà đóng cửa, vợ con ông đều ốm nặng, nằm thiêm thiếp không dậy nổi. Nhớ lời bạn, đêm ấy ông bày một mâm cỗ lớn giữa sân rồi nấp vào trong. Đến nửa đêm, gió lạnh nổi lên, một đám quỷ ồn ào kéo đến, ngồi quanh mâm ăn uống. Ngồi giữa là một người mặc áo tía, mặt lạnh như đá. Ăn uống xong xuôi, Lê Ngộ mới bước ra, sụp xuống lạy, không nói một lời.
Người áo tía làm như không thấy, toan đứng dậy đi. Một con quỷ bên cạnh bèn thưa: Đã ăn của người ta một bữa no nê, nay lại làm ngơ thì sao phải đạo? Người áo tía im lặng hồi lâu, rồi giở cuốn sổ ra, cầm bút xóa đi hơn mười chữ. Cả đám quỷ đứng dậy, theo gió lạnh mà tan đi. Mấy hôm sau, vợ con Lê Ngộ lần lượt khỏi bệnh. Biết là nhờ ơn bạn, Lê Ngộ lập miếu ngay trong nhà để thờ Dĩ Thành. Người trong làng đến cầu khấn cũng đều linh ứng.
Người xưa kể chuyện này, không cốt hỏi thật hay hư. Điều đáng quý là một tình bạn chân thành: lúc sống thương nhau, khi chết rồi vẫn tìm về cứu bạn qua cơn hoạn nạn. Đời có biết bao kẻ chỉ kết bạn quanh mâm rượu, đến khi gặp chuyện hơn thiệt thì quay lưng như chẳng hề quen. Đem so với tướng Dạ Xoa họ Văn, há chẳng đáng hổ thẹn lắm sao.